Оюутолгойн гэрээ байгуулагдсан үнэн түүх

712-152643891069ubv32j0dvdd2efdsvqltehirОюутолгойн гэрээтэй холбоотой асуудлаар Ч.Сайханбилэгийг Ерөнхий сайд байх үед Эрдэс баялаг үндэсний нийгэмлэгийн тэргүүн  Х.Владимиртай хийж байсан ярилцлагыг олон нийтэд үнэн зөв  ойлголт өгөхөд  тустай байх болов уу гэсэн үүднээс дахин хүргэж байна.

-Саяхан Дубайн гэрээний асуудлаар ЗГ-ын Ерөнхий сайд  Ч.Сайханбилэгийг  огцруулахаар УИХ-ын нэр бүхий  19 гишүүдийн өргөн барьсан тогтоолын төслийг  УИХ-ын нэгдсэн чуулганаар хэлэлцээд АН засгийн газраа хамгаалж үлдсэн. Та мэргэжлийн хүний хувьд Оюутолгойн гэрээг анх байгуулахад оролцож байсан хүний хувьд энэ талаар санал бодлоо хэлнэ үү?
-За  тэгэхлээр  Дубайн гэрээг ярихаас өмнө Оюутолгойн гэрээ яаж байгуулагдсан юм бэ гэдгийг эргэн дурсах хэрэгтэй байх. Сая Дубайн гэрээг УИХ-аар хэлэлцэх үед нилээд хэдэн гишүүд маш худлаа ярьж байна лээ. Бараг л бүгдээрээ л Оюутолгойн гэрээний эсрэг дуугарч байсан юм шиг. Яг үнэндээ тийм байгаагүй юм.
-Тэгээд яаж байсан гэж?
-Тэгэхлээр УИХ-ын гишүүн М Энхболд,  С.Хүрэлбаатар нар  2007 оны М.Энхболдын тэргүүлж байсан ЗГ-ын оруулж ирсэн гэрээний төсөл маш ашигтай  мундаг төсөл байсан мэтээр сайрхаж байна лээ. 2007 оны гэрээ бол тогтвортой байдлын гэрээ, 1997 оны АМТХ-ийн хүрээнд  10 жилийн хугацаанд ямар ч татвар түрээс авахгүй  баялагаа ховх соруулахаар тийм л нөхцөлтэй гэрээ. Энэ хуулийн нөхцлөөр бид Бороогийн 40 тн алтыг 5 жилийн дотор ямарч татваргүй экспортлоод дуусгасан шүү дээ. Энэ гэрээгээр явсан бол дараагийн Бороогийн орд шиг түүх давтагдах байсан юм.
-Оюутолгойн гэрээ яаж байгуулагдсан бэ?
-2008 оны  ээлжид УИХ-ын сонгуулиар байгуулагдсан УИХ , ард  түмэндээ байгалийн баялгаас 1,5 сая төгрөгийн хувь хишиг хүртээх  МАН\ хуучин МАХН\-ын амлалт, 1 сая төгрөгтэй тэнцэх хувьцаа эзэмшүүлэх  АН-ын амлалтыг биелүүлэх үүрэгтэй байсан. МАН  УИХ-д 45 суудалтай үнэмлэхүй олонхи байсан боловч амлалтаа биелүүлэх зорилгоор  АН-тай хамтарсан ЗГ байгуулсан. УИХ-аас Оюутолгой, Тавантолгойн стратегийн ордыг зах зээлийн эргэлтэнд оруулах  40, 57 дугаар тогтоолууд гарсан. Эдгээр тогтоолуудад Хөрөнгө оруулалтын гэрээ байгуулах  үндсэн суурь зарчимуудыг тодорхой зааж өгсөн, үүнд хоёр нам амлалтаа биелүүлэхийн тулд  урьдчилгаа төлбөр авах, нэр нөлөө бүхий хараат бус гадаадын байгууллагаар аудит хийлгэхийг ч мөн тогтоол тусгасан байсан.
-Оюутолгойн гэрээ хэдийд  УИХ-аар хэлцэгдсэн бэ?
-УИХ-ын  40 дүгээр толтоолыг хэрэгжүүлэхээр ЗГ-аас  Эрдэс баялгийн сайд  Д.Зоригтоор ахлуулсан ажлын хэсэг Оюутолгойн хөрөнгө оруулагч нартай хэлэлцээ хийж Оюутолгойн хөрөнгө оруулалтын гэрээний төслийг боловсруулж УИХ-д  2009 оны 2 сард өргөн барьсан. Оюутолгойн гэрээний төслийн эхний хувилбар  өргөн баригдсан өдрөөс эхлээд нийгэмд маш их эсэргүүцэлтэй тулгарсан. Гэрээний маш олон зүйл заалтууд МУ-ын мөрдөгдөж байсан хууль тогтоомжоос давсан байсан . Тийм учраас УИХ-ын  ЭЗБХ-оос томилогдсон УИХ-ын гишүүн асан Г. Занданшатраар ахлуулсан ажлын хэсэг  гэрээг хэлэлцэж , гэрээний төслийг  МУ-ын хүчин төгөлдөр мөрдөгдөж байгаа хуульд нийцүүлэн сайжруулах 13 заалт бүхий дүгнэлтийн хамт  ЗГ-ын ажлын хэсэгт хүргүүлж , гэрээний анхны хувилбарыг буцаасан.
-Дараа нь дахиад гэрээг  УИХ-д  яаж оруулсан бэ?
-Гэрээг дараа нь УИХ-ын  ЭЗБХ дээр байгуулсан ажлын хэсэг,  ЗГ-ын ЭБ-ийн сайд Д.Зоригтоор ахлуулсан ажлын хэсгийн хүрээнд  хэлцэгдээд,  УИХ-ын  ЭЗБХ, Төслийн байнгын хорооны хурлаар  2 удаа хэлэлцээд буцааж байсан. Буцааж байсан шалтгаан нь тухайн үед  зэс дээр тогтоосон алдарт 68 хувийн татварыг тойрч гарах ямарч боломж байгаагүй , Энэ татварыг орлуулах өсөн нэмэгдэх татварын шаталсан хувилбараар орлуулахаар гэрээнд заасан байсан. 68 хувийн татварыг хөрөнгө оруулагч тал хэзээ ч зөвшөөрдөггүй байсан юм.Хамгийн сүүлд гэрээг Ерөнхий сайд С.Баярыг  Япон улсад албан айлчлал хийж байх  үед  2009 оны 7 сарын дундуур  УИХ-ын ажлын хэсэг , Төсвийн Байнгын хороотой хамтран Оюутолгойн гэрээнд оруулсан өсөн нэмэгдэх татварын заалт нь  68 хувийн татварын  хүрээнд хэрэглэх хууль зүйн чадамжтай талаар хэлэлцээд  гэрээний энэ хувилбарыг хэрэглэх хуулийн заалт байхгүй гэдэг үндэслэлээр гэрээний төсөл гуравдахь  удаагаа ЗГ-ын ажлын хэсэгт буцаагдсан.
-Тэгээд гэрээ байгуулах боломжгүй болсон юм уу?
-Ерөнхий сайд С.Баяр  Японоос эргэж ирээд  унасан хүүхэд ууртай гэгчээр  МАН-ын \МАХН\     УИХ дахь бүлгийг хаалттай  хуралдуулж,  УИХ-ын ээлжит бус чуулганыг 8 сарын дундуур  хийлгэж  Оюутолгойн гэрээг байгуулахад саад тотгор болоод буй зарим хуулийн заалтуудыг өөрчлөх хуулийн төсөл  УИХ-д өргөн барьж хэлэлцүүлэхээр  шийдвэрлэсэн  , тухайн үеийн МАН-ын \МАХН\  45 гишүүний   42 гишүүн дэмжиж гар өргөн баталж,  3 гишүүн  Б.Батэрдэнэ, Ц.Даваасүрэн,Ш. Сайхансамбуу нар эсэргүүцэж  гараа өргөөгүй  байсан  түүхтэй. Тухайн үеийн МАН\МАХН\  УИХ-д олонхи байсан учир ээлжид бус чуулганаар Оюутолгойн гэрээнд зориулсан дээрх хуулийн төслүүд батлагдах нь ойлгомжтой байсан юм.
-Тэгээд ямар хуулийн төсөлд өөрчлөлт оруулсан бэ?
-ЗГ-ийн ажлын хэсгийг тухайн үеийн  Сангийн сайд  асан  С.Баярцогтоор ахлуулсан байсан, ЭБ-ийн сайд Д.Зоригт  үүргээ муу биелүүлсэн учир ЗГ-ийн ажлын хэсгээс ахлагчаас халагдсан  . ЗГ-аас 4 хуулийн төсөлд өөрчлөлт оруулсан. Үүнд  Алдарт зэсийн , алтны бүтээгдэхүүнд оногдуулдаг 68 хувийн татварыг хүчингүй болгох тухай, Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын хуулинд татвар төлөгчийн татварын алдагдлийг 100%  ирээдүйд шилжүүлэн  8 жил хүртэл хугацаагаар татвар ноогдуулах орлогоос хасч тооцох , өмнө нь 50 хүртэл хувийг 4 жил хүртэл хугацаатай байсныг өөрчилсөн, Автозамын тухай хуулинд өөрийн хөрөнгөөр автозам барьж ашиглах эрх олгох тухай, Усны тухай хуулинд өөрсдийн  хөрөнгөөр хайгуул хийж  тогтоосон газрын гүний усны нөөцийг  хайгуул хийсэн компани ашиглаж эзэмших эрх олгох тухай  хуулиудыг  УИХ-ын ээлжит бус чуулганаар батлан, УИХ-аас Оюутолгойн гэрээ байгуулахтай холбогдсон 57 дугаар тогтоол гаргаснаар  ЗГ-т Оюутолгойн гэрээ байгуулах алтан шар зам нээгдсэн.
-АН-аас Оюутолгойн гэрээний төлөө хэн тэмцдэг байсан бэ?
-Оюутолгойн гэрээний төлөө тэмцэх биш, энэ гэрээнд заасан МУ-ын хууль тогтоомжид нийцэхгүй байсан  зүйл заалтуудыг хуульд нийцүүлэх, гэрээнээс Монгол улсад орох ашгийг нэмэгдүүлэх, хөрөнгө оруулалтын үр ашгийг сайжруулах , баялгаа иж бүрэн ашиглах, байгаль экологид хор нөлөөгүй технологи нэвтрүүлэх гэх мэт амин чухал асуудлуудыг л яриад байгаа юм. Ингэсний төлөө бид гэрээг эсэргүүцэгч биш харин гэрээний нөхцлийг Монголын талд ашигтайгаар   хийх, үр хойч үедээ энэ гэрээнээс оногдох ашгийг нэмэгдүүлэх асуудал байгаа юм. АН-аас гэрээний төлөө  УИХ-ын гишүүн Н.Батбаяр, З.Энхболд, Д.Ганхуяг, С.Эрдэнэ, Г.Баярсайхан, эдгээр гишүүд л эх орончид байсан даа.
-Зэсийн 68 хувийн татварыг орлуулах татвар гэрээнд тусгаж  болоогүй юм уу?
-Зэсийн 68 хувийн татварыг ашигт малтмалын үнийн  өсөн нэмэгдэх татвараар орлуулж зардлын өсөлттэй уялдуулж татвар оногдуулах хувилбар гэрээний нөхцөлд байсан.  Уул нь  гэрээнд зэсийн 68 хувийн татварын  хүчинтэй хугацааг 2011 оны  1 сарын 1 хүртэл заасан ба энэ хугацаанд  Сангийн яам ашигт малтмалын үнийн өссөн нэмэгдэх  татварын тухай хууль батлуулсан  боловч энэ хуулийг дээрх гэрээний нөхцөлийг Оюутолгойн гэрээнд тусгаагүй учраас өнөөдрийг хүртэл дээрх хуулийн заалтыг Оюутолгойн зэс, алтны баяжмалаас авч чадахгүй байна.  Жич: ашигт малтмалын өссөн нэмэгдэх татварын хуулиар зэсийн үнэ 5001 ам. Доллараас давсан нөхцөлд Эрдэнэт үйлдвэр 16 хувийн ашигт малтмалын нөөцийн төлбөр төлдөг байхад  Оюутолгой компани 5 хувийн төлбөр  төлөх жишээтэй, энэ бол дэндүү шудрага бус   яагаад гэвэл байгалийн хэзээ ч нөхөгдөшгүй  баялгийг , ард түмний хөрөнгийг шудрага бусаар ашиглаж байгаа явдал юм.
-Дубайн гэрээний талаар юу яримаар байна?
-Дубайн гэрээ энэ бол гэрээ биш гэж бодож байна. Ягаад гэвэл  анхны гэрээг 3 яамны сайдтай байгуулсан. Тэгвэл дээрх гэрээнд 3 яамны сайд гарын үсэг зурж баталгаажуулах ёстой л доо. Оюутолгойн гэрээ байгуулсны дараа 2 удаа өөрчлөлт оруулсан. Энэ ямар өөрчлөлт вэ гэвэл, Оюутолгойн гэрээ байгуулахад урьдчилгаа болгож авсан 250 сая ам.доллар болон  Монголын талы 34 хувийн эзэмшилийн хөрөнгийн зээлийн  жилийн хүү маш өндөр 12-14 хувиар анхны гэрээнд заасан байсан.  УИХ-ын  Аюулгүй байдал, гадаад бодлогын байнгын хорооны гишүүн асан Ш.Сайхансамбуу энэ асуудлаар ажлын хэсэг байгуулж, дээрх байнгын хороон дээр хоёр ч удаа нээлттэй хэлэлцүүлэг хийж, холбогдох тооцоог хийж, АБГБ-ын байнгын хорооны тогтоолоор ЗГ-т   хүүг буурулах  чиглэл өгсөн тул ЗГ-ын ажлын хэсэг хөрөнгө оруулагч талтай хэлэлцээ хийсний үндсэн дээр дээрх хүүг 6-7 хувь хүртэл бараг хоёр дахин бууруулж чадсан. УИХ-ын гишүүн С.Баярцогт  бид  2 тэрбум долларын ашигтай өөрчлөлт гэрээнд оруулсан гэж яриад байгаа нь энэ .Энэ бол амжилт, өөр гэрээнд өөрчлөлт оруулсан талаар бодит нотлох баримт байхгүй л байна даа.          Дубайн хэлэлцээрийг санхүүжүүлэх төлөвлөгөө гээд яриад байгаа юм. Хувь нийлүүлэгчийн  хавсралт гэрээнд  санхүүжүүлэлтийн хувьцаа гаргах, энэ хувьцааг хөрөнгөжүүлэх гэсэн нэг заалт бий, гэхдээ шинээр хөрөнгө оруулах, хөрөнгө босгох асуудлыг ТЭЗҮ-ийн шинэчилсэн хувилбар буюу шинэ хүчин чадал бий болгох, асуудлыг хөрөнгө оруулалтын тогтворжилтийн шинэ хуулийн заалтаар хэрэгжүүлж болох талтай. Гэхдээ Оюутолгойн хөрөнгө оруулалтын тооцоонд үндэсний экспертүүдийг татан оруулах шаардлагатай байна. Далд уурхайн хөрөнгө оруулалтанд үндэсний уул уурхайн мэргэжилтнүүдээр эксперт хийлгэж болно шүү дээ. Улс төрчид хоорондөө бие бие хардаж сэрдэж хэрэлдэж байснаас  хамаагүй дээр шүү дээ. Манай энэ яам тамгын газар ажиллаж буй мэргэжилтэнүүд дэндүү чадваргүй, тэгээд улс төрчдийг дагаад бас их улс төржөөд байгаа юм. Ийм нөхцөлд  компаний тухай хуулинд заасан нөхцөлөөр хараат бус үндэсний экспертүүдээ ашиглах нь улс төрчдийн хоосон хий хардлагыг цайруулан хангаж болох талтай. Эцэст нь тэмдэгдэж хэлэхэд манай улс төрчид хямралыг уул уурхайтай холбож яриад байх юм. Уул уурхай бол эдийн засаг, маш том эдийн засаг, санхүүгийн, мөнгөний, түүхий эдийн, эрчим хүч, дэд бүтэц энэ бүгдийн үр дүнд тогтвортой хямралгүй өсөн дэвжих эдийн засаг. Өөр ямар ч салбарын эдийн засаг уул уурхай шиг эрчимтэй хөгжиж  чадахгүй.
-Ярилцлага өгсөнд баярлалаа. Танд амжилт хүсье.
 К.Владимир
Sonin.mn

URL:

Нэр: wctcc3554n5tccw35trg Огноо: 29 August 2018

Title

[...]below you’ll obtain the link to some sites that we consider you’ll want to visit[...]

Нэр: 298cn54mr25cnt5nctrw Огноо: 20 October 2018

Title

[...]that will be the end of this report. Here you will come across some web pages that we think you will value, just click the hyperlinks over[...]

Нэр: https://www.paydayadvance.us.org/ Огноо: 11 November 2018

Title

[...]Here are several of the websites we suggest for our visitors[...]

Нэр: zippyshare download Огноо: 11 November 2018

Title

[...]please pay a visit to the web sites we follow, including this one, because it represents our picks in the web[...]

Нэр: farming simulator 19 mods Огноо: 11 November 2018

Title

[...]we came across a cool web page that you just may well take pleasure in. Take a look should you want[...]

Нэр: http://inkcrow.com/ Огноо: 11 November 2018

Title

[...]The info talked about inside the post are a number of the ideal readily available [...]

Нэр: carinsurancequote Огноо: 12 November 2018

Title

[...]The facts mentioned within the post are a few of the very best accessible [...]

Нэр: Come talk with new people http://www.oCity.NET Огноо: 13 November 2018

Title

[...]one of our visitors not long ago suggested the following website[...]

Нэр: homeinsurancequotes.us.org Огноо: 14 November 2018

Title

[...]just beneath, are several completely not connected web sites to ours, nevertheless, they’re surely worth going over[...]

Нэр: apartamenty zamość Огноо: 28 November 2018

Title

[...]Here is a superb Weblog You might Discover Intriguing that we Encourage You[...]

Нэр: Story Blog of Electricity Legend Bill Огноо: 2 December 2018

Title

[...]Here is a great Weblog You may Come across Intriguing that we Encourage You[...]

Нэр: teen porn Огноо: 3 December 2018

Title

[...]that is the end of this article. Right here you’ll locate some internet sites that we consider you’ll appreciate, just click the hyperlinks over[...]

Нэр: sunshine city sai gon Огноо: 5 December 2018

Title

[...]Wonderful story, reckoned we could combine a handful of unrelated data, nevertheless actually really worth taking a search, whoa did a single find out about Mid East has got much more problerms as well [...]

Нэр: Parallel Profits Review Огноо: 6 December 2018

Title

[...]below you will discover the link to some sites that we consider you need to visit[...]

Нэр: jual subscriber Огноо: 6 December 2018

Title

[...]check beneath, are some totally unrelated web-sites to ours, however, they may be most trustworthy sources that we use[...]

Нэр: cunt Огноо: 6 December 2018

Title

[...]always a large fan of linking to bloggers that I like but really don’t get a whole lot of link enjoy from[...]

Нэр: Parallel Profits Огноо: 7 December 2018

Title

[...]although web sites we backlink to beneath are considerably not associated to ours, we feel they are in fact worth a go via, so possess a look[...]

Нэр: more Hoverwatch Reviews Огноо: 8 December 2018

Title

[...]we came across a cool web site that you simply could love. Take a search in the event you want[...]

Нэр: hack credit card Огноо: 12 December 2018

Title

[...]below you’ll obtain the link to some websites that we consider you must visit[...]

Нэр: kratom nera me Огноо: 13 December 2018

Title

[...]we prefer to honor lots of other web internet sites on the internet, even though they aren’t linked to us, by linking to them. Below are some webpages worth checking out[...]

Нэр: click here Огноо: 17 December 2018

Affordable Water Restoration ​​11300 Lindbergh Blvd, Fort Myers, FL 33913​ ​(239) 645-7472

Нэр: Victor Martin Огноо: 19 December 2018

Title

[...]here are some links to internet sites that we link to because we believe they may be worth visiting[...]

Нэр: posture corrector for girls Огноо: 22 December 2018

Title

[...]just beneath, are a lot of entirely not connected web sites to ours, even so, they may be certainly really worth going over[...]

Нэр: digitad Огноо: 22 December 2018

Title

[...]please stop by the sites we follow, like this one, as it represents our picks in the web[...]

Нэр: nationale vacaturebank Огноо: 22 December 2018

Title

[...]Here is a superb Blog You might Find Intriguing that we Encourage You[...]

Нэр: hotmail connexion Огноо: 26 December 2018

Title

[...]usually posts some incredibly intriguing stuff like this. If you are new to this site[...]

Нэр: conflict coaching breda Огноо: 27 December 2018

Title

[...]Sites of interest we’ve a link to[...]

Нэр: abrir correo hotmail Огноо: 28 December 2018

Title

[...]please stop by the web pages we stick to, including this one, because it represents our picks from the web[...]

Нэр: read Огноо: 1 January 2019

Title

[...]Here is a superb Blog You may Uncover Interesting that we Encourage You[...]

Нэр: walmartone login Огноо: 2 January 2019

Title

[...]Every when inside a when we choose blogs that we read. Listed beneath would be the most current websites that we decide on [...]

Нэр: xero singapore Огноо: 3 January 2019

Title

[...]here are some hyperlinks to sites that we link to simply because we believe they’re really worth visiting[...]

Нэр: Shipping a Cat Огноо: 4 January 2019

Title

[...]that could be the end of this report. Right here you will locate some web sites that we believe you’ll value, just click the links over[...]

Нэр: google apps free Огноо: 5 January 2019

Title

[...]Wonderful story, reckoned we could combine a handful of unrelated data, nonetheless really really worth taking a appear, whoa did one particular learn about Mid East has got much more problerms also [...]

Нэр: Christian T-Shirts For Sale Огноо: 6 January 2019

Title

[...]very couple of web sites that come about to be comprehensive beneath, from our point of view are undoubtedly very well worth checking out[...]

Нэр: 15 Minute Manifestation Огноо: 12 January 2019

Title

[...]Sites of interest we’ve a link to[...]

Нэр: Migraine aura Огноо: 14 January 2019

Title

[...]please visit the sites we follow, like this one, as it represents our picks through the web[...]

Нэр: Google Огноо: 16 January 2019

The details mentioned within the article are several of the very best available.

Нэр: cryptocurrency advisor Огноо: 16 January 2019

Title

[...]the time to study or go to the content or internet sites we have linked to below the[...]

Сэтгэгдэл бичих

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд FACT.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдлыг 9318-5050 утсаар хүлээн авна.