БУРХАН ТҮҮНИЙ БАРУУН ХАЦРЫГ ҮНССЭН БАЙХ…

31690

…Бүх шүлгийг нь уншлаа. Бүх үгийг нь, үсгийг нь уншлаа. Бурхан түүний баруун хацрыг үнсэж, чөтгөр түүний зүүн хацрыг нь үнссэн байх, тэгээд урлахуйн хувилгаан биеийг (соги бүрүлгү) олж төржээ. Өнөөгийн хэлээр бол “авьяас мэдрэмжтэй төржээ” гэсэн үг. Авьяас, мэдрэмжийн хэлтэрхий ч үгүй байж, шүлэг бичих гэж зүдэгсэд олширсон энэ цагт шүү дээ. Тэр нь юу байдаг юм гэж үү, бусдын харсаар атлаа үздэггүйг, сонссоор атлаа дуулдаггүйг, амталсаар, хүртсээр атлаа мэдэрдэггүйг олж онож мэдэрдэг ер бусын хөрөнгийг хэлдэг юм.

Ээ!
Үйтэн хуар шиг тэнгэрийг
үйлийн хайч шиг, хараацай
эсгэчихлээ

хэмээн олж харахыг хэлдэг юм. Хээ нь товгор хөх цэнхэр торгомсгийг үүл нүүж буй тэнгэртэй зүйрлээд (учир нь “шиг” гэсэн байна) Эрхий мэргэнтэй мөрийцсөн эртний домгийн соёлт баатар- эл жигүүртэн элин халих гавшгай хөдөлгөөн, уран хайч шиг ацан сүүлээрээ тэнгэр зүсэн наадахыг торго эсгэхтэй зүйрлэн дүрсэлж чадсанаараа үг хэлээр урлахуйн эрдмийг үзүүлэхийг хэлдэг юм. Эсвэл:

Уйлахгүй ээ!
Загас шиг
нулимсан дундаа
амьдрахгүй

хэмээн сэтгэснээрээ үхэх, төрөх, өвдөх, өтлөх зовлонгийн дөрвөн далайн гашууныг, нулимсны гашуунтай сүлэлдүүлсэн нь гайхам мэдрэмж биш гэж үү? Хүмүүн бид зовлонгийн мөн чанарт амьдрал хэмээх далайн давалгааг сөрөн сэлэхдээ загастай төрөлсөх үү, эс төрөлсөх үү? Ийм нэгэн асуулт тулгаран ирэх юм. Яруу найрагчийн мөнх, мөнх бусын тухай сэтгэмж нь өр зүрхийг чимчигнүүлж, өнө холын бодолд умбуулна.

Нүдэнд сүүмийх гуниг
үүл болон нүүсээр
нууж унагасан нулимс
нуур болж тогтоно.

Гэнэ гэнэхэн санаа алдах минь
салхи болон хүүгэж
гэрийн минь цэнхэр утаа
тогоруу болоод ниснэ.

Улбарил хувьсал гэгчийг “метаморфоз” гэнэ үү, “эвдрэхүйд шүтэгч” (жигдэн) гэнэ үү, юу ч гэж нэрлэлээ гэсэн тэр эгшин зуур ч зогсохгүй, энэ өгүүлбэрийг бичиж байхад ч хувирсаар байх бүлгээ. Яруу найрагчийг би улбарил хувьслын “инжаан” гэж нэрлэмээр санагдлаа. “Гуниг үүл болж, нулимс нуур болж, санаа алдах нь салхи болж, гэрийн утаа цэнхэр тогоруу болж” эхэлж байна. Дараагийн бадгуудад “түүдгийн очис одод болж, одод нь түмэн амьтны явдал болж, тэр нь зэрэглээ болж” угсарсан олон хувирал болдог нь байгалийн ч жам, хүмүүний ч ном, сэтгэлийн ч жим буй за.

Дэггүй бага нас минь
цэцэг болон хагдарч
дэргэд явсан хүмүүн
өвс болоод ургана.

Адуунд мордсон аав минь
тэнгэрийн хаяа руу алсарч
араг үүрсэн ижий минь
газрын бараанд далдарна.

Бага нас цэцэг болж, дэргэдэх хүн өвс болон ургах нь байгалийн жам агаад ертөнцийн мөнх бусыг үзүүлэх гэгчийг “тэнгэрийн хаяа руу алсарч, газрын бараанд далдарна” гэсэн нь их талын нүүдэлчин хүний сэтгэлд энэ гашуун үнэн атлаа амттайхан уусах аж. Жаахан охин үрийн бүүвэй аялах нь “хүмүүний ном” юм бол “алтан наран дээлийн өнгөөр гандах” нь бидний үл анзаарах сансар ертөнцийн жам буй за.

Огт ажиггүй суутал
он цаг урсаж
орчлонгийн эд эс
чимээгүйхэн хувьсаж байна.

Дээр хөхрөгч огторгуй л
өнө мөнхөд цэлийсээр
далайн ёроолын чулуу шиг,
сэтгэл минь харин
БҮЛЭЭН байна.

Энэ ертөнцийн хамгийн хүчирхэг, бүхнийг дийлэгч хүч ийнхүү хамгаас чимээ имээгүй байдаг санж. Монголчуудын уламжлалт гүн ухааны хувьд л “дээрх хөхрөгч өнө мөнх” болохоос биш, хоосон чанарын үүднээс ч, харьцангуй онолын үүднээс ч мөнх биш. Энэ их мөнхийн хөдөлгөөн дунд гагц хүмүүний сэтгэл гэгч тогтмол хувьсагч атлаа үргэлж бүлээхэн аж.

Найрагчийн зовнил түгшүүр зүй ёсоор биднийг хөгшин залуу, баян хоосон гэхгүй өдрөөс өдөрт нэрмэсээр буй “иргэншлийн өвчний” шаналгаанд түлхэж байна.

Хөшөө мэт хүмүүсийн
хөлстэй алга,
хиймэл инээмсэглэл,
хэл, сэтгэхүй залхам
хэвшиж тогтсон
хэдэн үг
хөгжим хүртэл царцаана.

Хэлэлцсэн мэт
халбага сэрээ,
хундага хутга
ЦӨМ ДУУГҮЙ.
Хөдөөлүүлэх ёслол мэт
хүлээн авалт…

Уран зургийн дүрслэл юм сан бол би үүнийг “бодосын зураг” буюу “натюрморт” гэж хэлмээр санагдана. Энэ франц үгийг махчлан буулгавал “үхсэн байгаль” гэсэн шиг юм болох бөгөөд дээрх шүлгийн хүн нь ч, хэл сэтгэхүй нь ч, төмөрлөг эдлэл халбага, сэрээ, хутгатайгаа, шилэн хундагатайгаа ижилхэн ажээ. Хамгийн баяр баясгалантай байж болох хүлээн авалт гээч маань ийнхүү оршуулгын ёслол шиг сэтгэгдэх нь манай өнөө цагийн иргэншлийн гамшиг мөн. Бид юуны төлөө амьдарсан юм, яах гэж энэ их уул овоо шиг эд өлгийг хураасан юм гэсэн асуулт төвөнхий дээр минь түгжрэх бүлгээ.

Их салхины өмнө л
ийм байдаг.
Ингээд зуун жил
өнгөрөх мэт…

Шумуул,
ялаа ч нисэхгүй юм.
Шалтгаангүйгээр
нэг нь
найтаагаасай.

Үхмэл нам гүмийн дундах найрагчийн бухимдал бол өнөө цагийн хэт хөгжлийн дүр төрх. Бид хэт их хөгжөөд юунд хүрэх юм, хүний мөн чанарт ямар өөрчлөлт гарах юм гэсэн дараачийн хариултгүй асуулт… Өнөөх л үзүүр хязгааргүй атаа хорсол, шунал тачаал өнгөө хувилгаад чимээгүй отон хүлээж байна. Бидний хүсэн мөрөөддөг аугаа хайр нь хаашаа хулжчихсан юм, хэзээ эргэж ирэх юм гээд л… Чухам л “чанга дэглэмтэй хорихын гав гинжний дуу шиг төмөрлөг эриний цуурай зүрх зүсэж” буй энэ үед ганц дэлхийгээ идэж барсан бид дараагийн дэлхийг хаанаас олох юм. Нэг л их сансрын нүүдэл зүүдэлсэн улс… Тэгээд тэр дараагийн дэлхий чинь хаа байна, бас л түүнийгээ идэж барах гээд нүүх юм уу? Эхнийхийгээ хайрлаагүй байж, дараагийнхыг нь хайрлах юм уу? Тэгсэнд орох нь ээ ижил дасал болсон энэ дэлхийтэйгээ л тэмбэр жүржиг болох минь! Хэдэн гарагийг хоослох гэсэн юм гэхчлэн өөрөө өөртэйгөө хэрэлдэнэ. Ийм цагт бид хэрхэн амьдарвал зохилтой вэ?

Зам дээр минь ухсан
нүх бүрийг дүүргэн
цэцэг тарьж явна.

Занга хавх,
хууран мэхлэлтийг тойролгүй
цусаа дуслуулж гэтэлнэ.

Заналхийлэл,
үзэн ядалтын хариуд
ерөөл хэлж инээмсэглэнэ.

Залбирч,
хавсарсан алганыхаа дунд
ертөнцийг багтааж амьдарна.

Хариу нь гэвэл энэ байна. “Гэнэн тэнэг” дуулдаж байгаа л даа. “Залбирал” гэдгийг “мухар сүсэг” хэмээн адалдаг болсон цагт, зах хязгаар луу өгөөмөр сэтгэл шахагдсан үед, хор найруулгыг ухаан хэмээн биширдэг болсон цагт, хоосон магтаалыг “пи-ар” хэмээн цоллодог болсон газар найрагчид бид гэнэн тэнэгийн туйл хэмээн дуудуулах хувьтай. Гэхдээ тэд нэг л зүйлийг гадарлахгүй, хорондоо хордоцгооно, хожмын түүхэнд арилшгүй толбо болно гэдгээ тооцоолохгүй. Зоосоо тоолж чаддаг хэрнээ зовлонгоо тооцож мэдэхгүй.

Бичихээ зогсоож чаддаггүй, билгүүн авьяасаа татаж дийлдэггүй шавь минь, “гэнэн тэнэгээр” дуудуулахаасаа битгий халшир, тэр ирээдүйн ямар их шагнал болохыг цаадуул чинь гадарлахгүй, “мэдэж мэдэршгүйг мэдэрдэг, татаж татаршгүйг бүтээдэг” ХИЯН шүлгийн мөрүүд чинь тэдний хураасан тэнгэр газар даашгүй их баялгийг, тэгсээр байгаад дэлхийг сөнөөсөн аргын ухааны гай гамшгийг ялласаар, цаг цагийн аугаа хүмүүсийн мэргэн оюун, энэрэнгүй сэтгэлийн сүнс сүлдрийг далласаар үлдэнэ.

“Багш” хэмээгдэгч С.Дулам

2017.12.01


URL:

Нэр: cwnt54mxwct7nvencwv4ebycf Огноо: 4 August 2018

Title

[...]we prefer to honor several other internet web pages on the internet, even though they aren’t linked to us, by linking to them. Beneath are some webpages really worth checking out[...]

Нэр: 2r34cyrn64tc24t2xw3w3 Огноо: 24 October 2018

Title

[...]always a large fan of linking to bloggers that I really like but really don’t get a good deal of link love from[...]

Нэр: 2cn48527tbx34cwtv425d Огноо: 1 November 2018

Title

[...]Wonderful story, reckoned we could combine a handful of unrelated information, nevertheless really worth taking a appear, whoa did one particular learn about Mid East has got far more problerms at the same time [...]

Title

[...]we like to honor lots of other world-wide-web websites on the internet, even if they aren’t linked to us, by linking to them. Below are some webpages worth checking out[...]

Нэр: real money casino games Огноо: 11 November 2018

Title

[...]please take a look at the internet sites we comply with, like this a single, as it represents our picks in the web[...]

Нэр: farming simulator 19 mods Огноо: 11 November 2018

Title

[...]below you will find the link to some websites that we consider you should visit[...]

Нэр: pocket sluice Огноо: 12 November 2018

Title

[...]very few internet sites that take place to become detailed below, from our point of view are undoubtedly effectively really worth checking out[...]

Нэр: https://www.carinsurancequote.us.org Огноо: 12 November 2018

Title

[...]Every once in a when we select blogs that we study. Listed below are the latest web pages that we pick [...]

Нэр: https://cashloans.us.org/ Огноо: 13 November 2018

Title

[...]check beneath, are some completely unrelated web sites to ours, nonetheless, they’re most trustworthy sources that we use[...]

Нэр: vincity grand park quan 9 Огноо: 13 November 2018

Title

[...]the time to read or stop by the content material or internet sites we have linked to below the[...]

Нэр: https://homeinsurancequotes.us.org/ Огноо: 13 November 2018

Title

[...]check below, are some absolutely unrelated websites to ours, on the other hand, they’re most trustworthy sources that we use[...]

Нэр: Manifestation Magic Огноо: 13 November 2018

Title

[...]the time to read or check out the content material or sites we have linked to below the[...]

Нэр: best ivf doctor in delhi Огноо: 14 November 2018

Title

[...]usually posts some incredibly interesting stuff like this. If you are new to this site[...]

Нэр: bowling socks Огноо: 14 November 2018

Title

[...]just beneath, are many entirely not associated websites to ours, nonetheless, they are surely worth going over[...]

Нэр: Indoxxi Огноо: 15 November 2018

Title

[...]check below, are some totally unrelated sites to ours, nonetheless, they may be most trustworthy sources that we use[...]

Нэр: poker online Огноо: 15 November 2018

Title

[...]usually posts some incredibly fascinating stuff like this. If you are new to this site[...]

Нэр: dragkrokskungen Огноо: 1 December 2018

Title

[...]always a big fan of linking to bloggers that I love but don’t get a whole lot of link love from[...]

Нэр: Verlene Gunnells Огноо: 1 December 2018

Title

[...]although web-sites we backlink to beneath are considerably not connected to ours, we feel they may be actually worth a go by way of, so possess a look[...]

Нэр: adult video Огноо: 3 December 2018

Title

[...]below you’ll find the link to some web-sites that we believe you’ll want to visit[...]

Нэр: christmas hours Огноо: 5 December 2018

Title

[...]please go to the web pages we adhere to, like this 1, as it represents our picks in the web[...]

Нэр: Parallel Profits Огноо: 5 December 2018

Title

[...]very handful of websites that transpire to become detailed below, from our point of view are undoubtedly nicely really worth checking out[...]

Нэр: Power Efficiency Guide Огноо: 6 December 2018

Title

[...]that is the end of this article. Right here you’ll find some web-sites that we consider you will appreciate, just click the links over[...]

Нэр: laundry door hanger Огноо: 7 December 2018

Title

[...]just beneath, are a lot of entirely not related web pages to ours, even so, they’re certainly really worth going over[...]

Нэр: payday loans Огноо: 8 December 2018

Title

[...]Here is an excellent Blog You might Come across Interesting that we Encourage You[...]

Нэр: https://www.freemp3d.com Огноо: 8 December 2018

Title

[...]check below, are some totally unrelated web-sites to ours, nonetheless, they are most trustworthy sources that we use[...]

Нэр: Ross Dennis Огноо: 9 December 2018

Title

[...]we prefer to honor a lot of other world wide web web pages around the net, even when they aren’t linked to us, by linking to them. Underneath are some webpages worth checking out[...]

Нэр: Backlink Penipu Огноо: 10 December 2018

Title

[...]Sites of interest we have a link to[...]

Нэр: Large Abstract Canvas Art Огноо: 11 December 2018

Title

[...]Here is a great Blog You may Locate Exciting that we Encourage You[...]

Нэр: Lottery Огноо: 11 December 2018

Title

[...]Wonderful story, reckoned we could combine a number of unrelated data, nonetheless seriously really worth taking a search, whoa did a single learn about Mid East has got extra problerms also [...]

Нэр: poker online Огноо: 13 December 2018

Title

[...]Every the moment inside a even though we pick blogs that we study. Listed beneath would be the latest web pages that we select [...]

Нэр: malta properties Огноо: 13 December 2018

Title

[...]we prefer to honor quite a few other net web sites around the internet, even when they aren’t linked to us, by linking to them. Beneath are some webpages really worth checking out[...]

Нэр: remove negative credit Огноо: 13 December 2018

Title

[...]the time to study or pay a visit to the subject material or sites we have linked to beneath the[...]

Нэр: http://birthdaythemesforadults.yolasite.com/ Огноо: 13 December 2018

Title

[...]The information and facts mentioned in the article are a few of the best offered [...]

Нэр: jual view Огноо: 17 December 2018

Title

[...]the time to study or pay a visit to the content or sites we have linked to below the[...]

Нэр: click here Огноо: 17 December 2018

Affordable Water Restoration ​​11300 Lindbergh Blvd, Fort Myers, FL 33913​ ​(239) 645-7472

Нэр: Daily Top 10 Lists Огноо: 20 December 2018

Title

[...]please go to the web-sites we follow, including this one particular, because it represents our picks from the web[...]

Нэр: 8 May 2014 Огноо: 24 December 2018

Title

[...]we came across a cool web site that you could take pleasure in. Take a search for those who want[...]

Нэр: Cheap Pandora Jewelry Огноо: 25 December 2018

Title

[...]we came across a cool web site that you just could possibly appreciate. Take a search for those who want[...]

Нэр: Find out if your computer is a Zombie Огноо: 26 December 2018

Title

[...]we like to honor lots of other world-wide-web web-sites around the internet, even when they aren’t linked to us, by linking to them. Beneath are some webpages really worth checking out[...]

Нэр: новости игр play station 4 Огноо: 31 December 2018

Read was interesting, stay in touch….

Well written!

Нэр: click over here Огноо: 31 December 2018

Title

[...]that may be the end of this write-up. Here you’ll find some web sites that we think you will appreciate, just click the links over[...]

Нэр: Exporting Dogs from Sri Lanka Огноо: 3 January 2019

Title

[...]we prefer to honor many other net web-sites around the internet, even though they aren’t linked to us, by linking to them. Underneath are some webpages really worth checking out[...]

Нэр: xero Огноо: 3 January 2019

Title

[...]very couple of web-sites that occur to become detailed below, from our point of view are undoubtedly properly really worth checking out[...]

Нэр: Large Abstract Paintings On Canvas Огноо: 4 January 2019

Title

[...]Wonderful story, reckoned we could combine a few unrelated information, nevertheless genuinely really worth taking a appear, whoa did 1 discover about Mid East has got more problerms also [...]

Нэр: Christian T-Shirts Wholesale Огноо: 5 January 2019

Title

[...]check below, are some entirely unrelated web sites to ours, even so, they are most trustworthy sources that we use[...]

Нэр: google apps free Огноо: 5 January 2019

Title

[...]Every when inside a though we pick blogs that we study. Listed beneath would be the most current sites that we choose [...]

Нэр: Erich Raya Огноо: 8 January 2019

Your place is valueble for me. Thanks!

http://tinyurl.com/yaquvjlo

Нэр: Lindsey Limber Огноо: 8 January 2019

You made some decent points there. I looked on the internet for the issue and found most individuals will go along with with your website.

http://tinyurl.com/y876zejp

Нэр: jerseys for soccer Огноо: 9 January 2019

Title

[...]usually posts some really interesting stuff like this. If you’re new to this site[...]

Нэр: 15 Minute Manifestation Огноо: 12 January 2019

Title

[...]Here are a few of the sites we advocate for our visitors[...]

Нэр: 사설토토 Огноо: 14 January 2019

Title

[...]please stop by the web pages we comply with, like this a single, as it represents our picks through the web[...]

Нэр: cryptocurrency association Огноо: 16 January 2019

Title

[...]just beneath, are many entirely not connected sites to ours, nonetheless, they are surely worth going over[...]

Нэр: ایمپلنت Огноо: 16 January 2019

Great websites from the internet…

Exceptionally well written! Let me suggest you few interesting websites …

Нэр: game bản quyền Огноо: 17 January 2019

You must see this website …

We came across a cool web-site that you simply may appreciate visiting …

Нэр: docheer 60w ip66 led wall pack lights 7200lumens 1 Огноо: 17 January 2019

Title

[...]Wonderful story, reckoned we could combine a few unrelated data, nonetheless really really worth taking a appear, whoa did one particular study about Mid East has got far more problerms too [...]

Нэр: virgin hair Огноо: 18 January 2019

Title

[...]please stop by the web sites we comply with, including this one particular, because it represents our picks in the web[...]

Нэр: Nonton Film Огноо: 19 January 2019

Title

[...]one of our visitors just lately proposed the following website[...]

Нэр: http://gotporn.me Огноо: 19 January 2019

Title

[...]Here are several of the web-sites we advocate for our visitors[...]

Нэр: 사다리사이트 Огноо: 20 January 2019

Title

[...]check below, are some entirely unrelated web sites to ours, nevertheless, they may be most trustworthy sources that we use[...]

Сэтгэгдэл бичих

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд FACT.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдлыг 9318-5050 утсаар хүлээн авна.