Хөрөнгө оруулагчид улс төрийн тогтворгүй байдлыг шүүмжилж, татварын орчныг сайшаав

15d5d74ed13b0d0b0f035ac67b4113cbМонгол Улс, БНХАУ, БНСУ, ОХУ-ын эдийн засгийн хамтын ажиллагааны “Их түмэн санаачилга” хөтөлбөрийн Зөвлөлдөх хорооны уулзалт, салбар хуралдаанууд өчигдөр эхэллээ. Тус хэлэлцүүлэгт дөрвөн улсын Засгийн газрын дээд хэмжээний төөөлөгчид оролцож байгаа бөгөөд Монголын үндэсний хөрөнгө оруулалтын хөтөлбөр, төрөөс баримтлах бодлого, тэр дундаа тэргүүлэх чиглэлийн болох хөдөө, аж ахуй, уул уурхайн салбарын санхүүжилтийн боломжийн талаар хэлэлцлээ. “Хөгжлийн тэргүүлэх чиглэлийн хөтөлбөрүүд: Санхүүгийн хамтын ажиллагааны санаачилга сэдэвт дээд хэмжээний хэлэлцүүлэг”-ийг нээж Монгол Улсын Шадар сайд Ө.Энхтүвшин үг хэлэв. Тэрбээр “Гадаад худалдааны сүүлийн арваад жилийн статистик мэдээнээс харахад, манай улсын нийт бараа эргэлтийн 70-90 орчим хувийг “Их түмэн санаачилга” хөтөлбөрийн гишүүн орон буюу ОХУ, БНХАУ, БНСУ-тай хийсэн худалдаа эзэлж байна. Үүний дотор экспортын 80 гаруй хувийг БНХАУ-тай, импортын 30 орчим хувийг ОХУ-тай хийсэн худалдаа эзэлж байна. Харин “Их түмэн санаачилга”-ын гишүүн орнуудын Монгол Улсад оруулсан хөрөнгө оруулалтыг авч үзвэл, нийт хөрөнгө оруулалтын дөнгөж 30 хувьтай тэнцэж байгаа. “Засгийн газар томоохон төслүүдээ хэрэгжүүлэх хөтөлбөрийн хүрээнд “Тавантолгой” төслийг эргэлтэд оруулахаар бэлтгэлийг ханган ажиллаж байна. “Тавантолгой” төслийг хувийн хэвшил, гадаадын хөрөнгө оруулагчидтай хамтран нээлттэй, ил тод зарчмаар, нүүрс баяжуулах, боловсруулах, цахилгаан станц барих, зам тавих ажлуудыг иж бүрэн цогцолбор байдлаар хэрэгжүүлэхээр төлөвлөж байна” гэв.

Сүүлийн жилүүдэд “Их түмэн санаачилга” хөтөлбөрийн гишүүн орнуудын хүн амын амьжиргааны төвшин хурдацтай дээшилж, 2030 он гэхэд дэлхийн дундаж давхаргын хүн амын 70 хувь нь энэ бүсэд амьдрахаар байна. Иймд дундаж давхаргын хүн амын хэрэглээний бүтцэд экологийн цэвэр хүнсний бүтээгдэхүүн болон аялал жуулчлал чухал байр суурь эзэлдэг тул генетекийн өөрчлөлт, нэмэлт бордоогүй экологийн цэвэр мах, махан, сүүн бүтээгдэхүүн, үр тариа нийлүүлэх боломж Монгол оронд байгааг дуулгалаа. Түүнчлэн дэлхий глобалчлагдахын хэрээр хөрөнгө, мэдлэг, ноухау түгэж, зах зээл хурдтай тэлж байгаа тул “Их түмэн санаачилга”-ын гишүүн орнууд хоорондоо худалдааны хөнгөлөлтийн хэлэлцээрийг байгуулах, хөрөнгө оруулалтыг нэмэгдүүлэх, хамтарсан бүтээн байгууллалт өрнүүлэхийг уриаллаа. Түүнчлэн Монгол Улсын Засгийн газрын чөлөөт бүсийн асуудал эрхэлсэн сайдын хувьд Алтанбулаг, Замын-Үүдийн боомтод чөлөөт бүс байгуулах, тэнд экспортын чиглэлийн үйлдвэрүүдийг хөгжүүлэхээр ажиллаж байгааг тодотголоо.

ХӨРӨНГӨ ОРУУЛАГЧДЫН ИТГЭЛ СЭРГЭЖЭЭ

Монгол Улсын хөгжлийн бодлого, хөрөнгө оруулалтын орчны талаар Үндэсний хөгжлийн газрын Хөрөнгө оруулалтын нэгдсэн бодлогын хэлтсийн дарга Л.Мөнбат танилцууллаа. Монгол Улсын дотоодын нийт бүтээгдэхүүний өсөлт 2016 онд 1.2 хувьтай байсан бол өнгөрсөн онд 5.1, энэ оны эхний улирлын байдлаар 6.1 хувьд хүрчээ. Энэ нь Монгол Улсын эдийн засагт ногоон гэрэл асч, цаашид тогтвортой хөгжих чиг хандлага ажиглагдаж байгааг харуулж байна. Түүнлчэн өнгөрсөн онд төсвийн алдагдал хоёр дахин буурч, төлбөрийн тэнцэл ашигтай гарснаар Монгол Улсын зээлжих зэрэглэл ахижээ. Үүнээс гадна өнгөрсөн онд экспортын хэмжээ нэмэгдэж, гадаад худалдааны тэнцэл 2016 оныхтой харьцуулахад 26 хувиар нэмэгдэж, 1.8 тэрбум ам.долларын ашигтай гарсан байна. Мөн өнгөрсөн онд хөрөнгө оруулагчдын итгэл сэргэж гадаадын шууд хөрөнгө оруулалт 2.3 тэрбум ам.долларт хүрсэн нь өмнөх оныхоос 50 гаруй хувиар өссөн үзүүлэлт аж. Гадаад валютын нөөц гурван тэрбум ам.долларт хүрч, сүүлийн жилүүдэд ханш нь унаад байсан монгол төгрөг тогтворжиж, мөн тодорхой хэмжээнд өсчээ. Засгийн газрын бонд болон дотоод, гадаадын төлбөрийг цаг хугацаанд нь төлөхийн зэрэгцээ иргэдийн хадгаламж 2.5 их наяд төгрөгөөр, нийт ачаа эргэлт 15 хувиар өссөн байна. Энэ мэтчилэн сүүлийн жилүүдэд эдийн засагт эерэг үр дүн гарч байгааг танилцуулгын үеэр онцлов. Монгол Улс Хөгжлийн банкийг байгуулаад удаагүй ч хөгжлийн хоер дахь үе шатандаа тулж ирээд байгааг тус банкны гүйцэтгэх захирал Г.Батбаяр тодотголоо. Тэрбээр “Өнгөрсөн онд Монгол Улсын хөгжлийн банкны тухай хуулийг шинэчилсэн. Ингэснээр манай банкны өмнө хамтын ажиллагааны өргөн боломж нээгдэж, бие даасан шийдвэр гаргах эрх зүйн орчин бүрдсэн. Иймд бид өнгөрсөн онд “Ди Би Эм Лизинг”, “Ди Би Эм Ассэт менежмэнт” ХХК- ийг байгуулж үйл ажиллагааг нь эхлүүлснээр бизнес эрхлэгчдийг санхүүгийн хямд, найдвартай эх үүсвэрээр хангах боломж бүрдээд байна” гэв.

“МАНАЙ УЛСЫГ СӨРӨГ ХАРАГДУУЛДАГ ГАНЦ ЗҮЙЛ НЬ УЛС ТӨРИЙН ТОГТВОРГҮЙ БАЙДАЛ”

Энэ үеэр Сангийн дэд сайд Х.Булгантуяагаас зарим зүйлийг тодрууллаа. -Гаднын хөрөнгө оруулагчид манай улсын ямар салбарыг илүү сонирхож байна вэ?

-НҮБ-ын Хөгжлийн хөтөлбөрөөс санаачилсан. Зүүн Хойд Азийн гол улс орон болон Орос, Хятад, Солонгос, Монголын эдийн засгийн хамтын ажиллагааг өргөжүүлэх зорилгоор зохион байгуулдаг. Тухайн байгууллагыг эдгээр дөрвөн улс ээлжилж удирдахын зэрэгцээ форум зохион байгуулдаг уламжлалтай. Энэ жил манай улс буюу Монгол хүн тухайн байгууллагыг удирдаж байгаа бөгөөд Улаанбаатар хотноо ээлжит форумыг зохион байгуулж байна. Улс орон бүрээс 30 гаруй хүний бүрэлдэхүүнтэй ажлын хэсэг ирсэн. Монгол Улсыг хөрөнгө оруулагчид яалт ч үгүй сонирхдог. Энэ удаагийн “Их түмэн” санаачилга уулзалтыг дагалдуулан салбар бүрийн хөрөнгө оруулалтыг дэмжсэн түүн дотроос уул уурхай, хүнс хөдөө аж ахуйг онцолж, “Эрдэнэс Монгол” компани, ХХААХҮЯ болон Үндэсний хөгжлийн газраас илтгэл хэлэлцүүлж байна. Эдгээр салбар нь Монгол Улсын тэргүүлэх салбар бөгөөд хөрөнгө оруулалтын санхүүжилт хийх, хамтран ажиллах талаар “Эксим” банктай санал солилцох сонирхол бий. Монгол Улсын хувьд хэдийгээр санхүүгийн богино хугацааны хүндрэл бэрхшээл байгаа ч дэлхийн бүхий л хөрөнгө оруулагчид Монгол Улс дунд болон урт хугацаанд хөгжих боломж, нөөц бололцоотой гэж үздэг. Тухайлбал, байгалийн баялаг ихтэй, улс төрийн хувьд тогтвортой бүс нутагт байрладаг гэх мэт давуу тал олон бий.

-Хөрш орнуудтай хийж буй уулзалтын ач холбогдол, үр дүнг хэрхэн харж байна вэ?

-Монгол Улсын хөрөнгө оруулалтын 30 орчим хувь, нийт худалдааны 70, 80 хувийг “Их түмэн” санаачилгын улс оронтой өргөжүүлдэг. Үүний цаашид улам илүү өргөжүүлэх боломж бололцоо бидэнд бий. Хамгийн наад захын жишээ гэвэл, манай улс 65 сая малтай, том газар нутагтай, нийт нутаг дэвсгэрийн зургаа, долоон хувьд байгалийн баялгийн хайгуул хийсэн атлаа эдийн засгаа өргөжүүлэх, хөгжүүлэх боломж бололцоог хайхгүй байна вэ гэдгийг онцолдог. Тиймээс энэ удаагийн форумын ач холбогдол нь банк болон эдийн засаг, Сангийн яамны төвшинд хөрөнгө оруулалт хийх, хамтран ажиллах ямар боломж бололцоо байгаа, худалдааг хэрхэн яаж сайжруулах уу гэдэгт шийдэл олохоор цуглаад байна.

-Худалдааны зах зээлд Монгол Улс олны анхааралд байдаг. Ялангуяа чөлөөт худалдааны бүсээс гадна худалдааг манай улсаар дамжуулан тээвэрлэх сонирхол их бий. Эдгээр боломжийг Монголд ашигтайгаар хөгжүүлэх боломж байгаа болов уу?

-Монгол Улс томоохон эдийн засагтай том хоёр улсын дунд байдаг. Тиймээс “Нэг бүс нэг зам” санаачилга, чөлөөт бүсийг байгуулах зэрэг хэд хэдэн ажлыг хэрэгжүүлж байна. Чөлөөт бүс байгуулах, хөгжүүлэхэд улсын төсөвт жил бүр багагүй хэмжээний мөнгө тусгасны үр дүнд Алтанбулаг, Замын-Үүдийн чөлөөт бүсийн ажил хурдацтай үргэлжилж байна. Тиймээс гаднын хөрөнгө оруулалтыг чөлөөт бүс рүү татах, экспорт болон импортод чиглэсэн үйлдвэрлэл эрхлэх боломж бололцоогоор хангахын сацуу эхний таван жилд татвараас чөлөөлөх таатай орчинг бүрдүүлж байна.

-Гаднын хөрөнгө оруулагчид Монгол Улсыг татварын хувьд хэрхэн дүгнэж байна вэ?

-Монгол Улсыг татварын хувьд таатай орчинтой гэж үздэг. Манай улсыг сөрөг харагдуулдаг ганц зүйл нь улс төрийн тогтвортой бус байдал. Тодруулбал, тэргүүлэх салбар болон дунд болон урт хугацааны бодлого нь Засгийн газар солигдох бүрт өөрчлөгддөг нь гаднын хөрөнгө оруулагчдын итгэлийг алдагдуулж байна. Аливаа улс орны хөгжлийг илэрхийлдэг гол зүйлүүд манай улсад бий. Тухайлбал, залуу хүн амтай, иргэд нь боловсрол өндөртэй, тогтвортой бүсэд байрладаг. Иймд гаднын төдийгүй хөрш улс орнуудын хөрөнгө оруулагчдад давуу байдлаа танилцуулах зэргээр яриа хэлэлцээр хийхгүйгээр цааш явахгүй.

-Халх голд чөлөөт бүс байгуулах ажил юу болсон бэ?

-Юуны түрүүнд Замын-Үүд, Алтанбулагийн чөлөөт бүсийг ашиглалтад оруулахаар төлөвлөсөн. Яагаад гэвэл эдгээрт нэлээд хөрөнгө оруулалт хийсэн. Эхний ээлжид нэг юм уу хоёр чөлөөт бүс нээснээр дараа дараагийн чөлөөт бүсийг богино хугацаанд байгуулах боломжтой. Мэдээж чөлөөт бүсийг хүн амьдарч байгаагүй газар байгуулдаг учраас хөрөнгө оруулалт маш их шаардлагатай. Иймд цаашид хувийн хэвшлийнхэн зарим хөрөнгө оруулалтыг өөрсдөө хийх боломжтой. Хамгийн гол нь тухайн газарт ямар таатай орчин бүрдүүлэх вэ гэдэг нь чухал. Ер нь Монгол Улсыг сонирхож байгаа хөрөнгө оруулалтын сан олон байна. Тухайлбал, БНСУ-ын дээрээсээ гурав дахь хөрөнгө оруулалтын сангийн төлөөлөл хүрэлцэн ирж, ямар төсөл хөтөлбөр байгааг сонирхож, санал солилцсон. Засгийн газраас баталсан улсын хөрөнгө оруулалтын хөтөлбөрт нийтдээ 113 төсөл хөтөлбөрийг 4-5 жилийн дотор хэрэгжүүлэхээр тусгасан. Үүнд 38 их наяд төгрөг шаардлагатай бөгөөд 50 гаруй хувийнх нь санхүүжилтийг шийдвэрлэсэн. Заримыг нь улсын төсвөөс, хэсгийг нь олон улсын санхүүжилтээр санхүүжүүлэн хэрэгжүүлж байна.

-Эдгээр төсөл хөтөлбөр аль салбарт давамгайлж байна вэ?

-Бүх салбарт хэрэгжүүлж байна. Эрүүл мэнд, эрчим хүчний салбарт төдийгүй Улаанбаатар хотод ихээхэн хөрөнгө оруулалт хийхээр төлөвлөсөн. Нийслэлийн хувьд дэд бүтцийг сайжруулах, агаарын бохирдлыг бууруулах чиглэлд томоохон хэд хэдэн төсөл хөтөлбөр хэрэгжүүлэхээр төлөвлөсөн. Хөрөнгө оруулагчид 100 гаруй төсөл хөтөлбөрт оролцох боломж бий. БНХАУ-ын санхүүжилтээр Төв цэвэрлэх байгууламжийн асуудлыг шийдвэрлэх гэж байна. Ерөнхий сайдын айлчлалын үеэр хоёр тал гарын үсэг зурсан БНСУ-ын 700 сая ам.долларын гэрээ бий.

БАЯЛГИЙН САН БҮРДҮҮЛЭН БУСАД САЛБАРЫН ХӨГЖЛИЙГ ДЭМЖИНЭ

Дэлхийн нийтийн хөгжлийн чиг хандлага, хөрш орнуудын эдийн засгийн нөхцөл байдалд дүн шинжилгээ хийж, Монгол Улсын хөгжлийн боломж сорилтыг дэлхийн тогтвортой хөгжлийн зорилт 20, 30 болон Засгийн газрын 2016- 2020 оны хөтөлбөрт нийцүүлж Гурван тулгуурт хөгжлийн бодлогыг хэрэгжүүлж байна. Тус бодлогод Монгол Улсын хөгжлийн үндэс нь сайн төр, Монгол хүн Монголын баялаг гэж үзэн нэгдмэл зорилготой Монгол Улс үзэл баримтлалын дор олон тулгуурт эдийн засгийн хөгжлийн бодлого, шударга ёсыг дээдэлсэн сахилга хариуцлагатай тогтвортой засаглал, хүн төвтэй нийгмийн бодлого гэсэн гурав тэргүүлэх чиглэл дэвшүүлжээ. Цаашид уул уурхайн салбарыг хөгжүүлэн стратегийн орд газруудын ашиглалтаас олсон орлогоор Баялгийн сан бүрдүүлэн бусад салбарын хөгжлийг дэмжих юм байна.

Түүнчлэн хөдөө аж ахуйн салбарыг хөгжүүлэн ард иргэдийг эрүүл, аюулгүй хүнсээр хангахын сацуу олон улсын стандартад нийцсэн хүнс экспортлогч улс болох зорилт дэвшүүлжээ. Монголын Үндэсний хөгжлийн газраас Монгол Улсын 2018-2021 он хүртэлх хөрөнгө оруулалтын хөтөлбөрийг боловсруулсан бөгөөд ингэхдээ гурван тулгуурт хөгжлийн бодлогод тусгасан хөрөнгө оруулалтын томоохон төсөл хөтөлбөр, арга хэмжээг санхүүгийн тооцоо, эх үүсвэртэй нь уялдуулан төлөвлөжээ. Хөтөлбөрт 16.1 тэрбум ам.дооларын өртөгтэй 113 төслийг тусгасан байна. Үүнээс нийгмийн бодлогын хүрээнд 22, засаглалын бодлогын хүрээнд 16, олон тулгуурт эдийн засгийн бодлогын хүрээнд 77 төсөл хэрэгжүүлэх юм байна. Эдгээрийг санхүүжилтийн эх үүсвэр болон төсөвт өртгийн хэмжээгээр нь авч үзвэл, концессийн төрлөөр хэрэгжүүлэх 5.2 тэрбум ам.долларын 13, гадаадын зээл, тусламжаар хэрэгжүүлэх 3.9 тэрбум ам.долларын 59, мөн гадаад, дотоодын хувийн хэвшлийн хөрөнгө оруулалтаар хэрэгжүүлэх 2.6 тэрбум ам.долларын 11, эх үүсвэрийг нь одоогоор тодорхой болгоогүй 3.1 тэрбум ам.долларын 11, улсын төсвийн санхүүжилтээр хэрэгжүүлэх 458 сая ам.долларын 11 төслийг тусгажээ. Гаднын хөрөнгө оруулагчдыг манай улс хэрхэн дэмждэг талаар хурлын үеэр танилцуулав. Тодруулбал, хэрэв манай улсын эдийн засгийн чөлөөт бүсэд хөрөнгө оруулалт хийвэл эхний таван жилд татвараас чөлөөлдөг. Мөн төрөөс жижиг, дунд үйлдвэрийг бодлогын төвшинд дэмжиж зарим тоног төхөөрөмжийг гаалийн болон нэмүү өртгийн албан татвараас чөлөөлдөг болохыг онцолсон юм. Үүнээс гадна үйл ажиллагаа явуулах газраа 60 хүртэлх жилийн хугацаатай гэрээгээр эзэмших, 40 хүртэлх жилээр сунгах боломжтой, тухайн компанийн удирдах бүрэлдэхүүний хүмүүсийг хөдөлмөр эрхлэлтийн төлбөрөөс чөлөөлөх, виз хөнгөлөлттэй нөхцөлөөр олгох гэх мэт олон дэмжлэг үзүүлдгийг дурдсан юм.

С.Юмсүрэн


URL:

Нэр: http://www.taxiservicedenbosch.nl Огноо: 31 January 2019

Title

[...]Wonderful story, reckoned we could combine a couple of unrelated data, nonetheless truly worth taking a appear, whoa did one particular master about Mid East has got a lot more problerms at the same time [...]

Нэр: Earn $2000+ Monthly Autopilot Systems Огноо: 1 February 2019

Websites we think you should visit…

Sites of interest we’ve a link to…

Нэр: homepage Огноо: 1 February 2019

Title

[...]please pay a visit to the web sites we comply with, including this one, as it represents our picks from the web[...]

Нэр: Get Super Slim in 7days Огноо: 2 February 2019

Read was interesting, stay in touch….

Exceptionally well written!

Нэр: New Autopilot Money Machine 2019 Огноо: 3 February 2019

Read was interesting, stay in touch….

Perfectly written!

Нэр: wedding rings Огноо: 6 February 2019

Title

[...]please take a look at the sites we follow, which includes this 1, because it represents our picks through the web[...]

Нэр: נערות ליווי בחולון Огноо: 6 February 2019

Title

[...]Here is a good Blog You might Obtain Fascinating that we Encourage You[...]

Нэр: cannabis seed bank Огноо: 9 February 2019

Title

[...]we came across a cool site that you just could possibly delight in. Take a search in the event you want[...]

Нэр: mattress removal Огноо: 10 February 2019

Title

[...]we prefer to honor lots of other net sites on the net, even if they aren’t linked to us, by linking to them. Beneath are some webpages worth checking out[...]

Нэр: Saturday opening hours Огноо: 11 February 2019

Title

[...]Wonderful story, reckoned we could combine some unrelated information, nonetheless actually really worth taking a appear, whoa did a single understand about Mid East has got additional problerms at the same time [...]

Нэр: Repair of masonry Огноо: 12 February 2019

Title

[...]Every as soon as inside a when we choose blogs that we read. Listed below would be the newest web sites that we pick [...]

Нэр: natural health mag Огноо: 12 February 2019

Title

[...]we like to honor many other world wide web web-sites on the internet, even though they aren’t linked to us, by linking to them. Below are some webpages worth checking out[...]

Нэр: KShow123 Огноо: 14 February 2019

Title

[...]here are some hyperlinks to sites that we link to simply because we believe they’re worth visiting[...]

Нэр: eos matriks Огноо: 15 February 2019

Title

[...]Every the moment in a though we pick out blogs that we study. Listed below are the most up-to-date web sites that we select [...]

Title

[...]below you’ll come across the link to some web sites that we think you should visit[...]

Нэр: fake app reviews Огноо: 16 February 2019

Title

[...]although websites we backlink to below are considerably not related to ours, we really feel they are really worth a go via, so possess a look[...]

Нэр: 사다리사이트 Огноо: 17 February 2019

Title

[...]the time to study or take a look at the material or web sites we’ve linked to beneath the[...]

Нэр: 토토사이트 Огноо: 17 February 2019

Title

[...]Here is a superb Weblog You might Discover Exciting that we Encourage You[...]

Нэр: porno de chimaltenango guatemala Огноо: 17 February 2019

Title

[...]The data talked about inside the report are several of the top readily available [...]

Нэр: هدیه تولد Огноо: 18 February 2019

Excellent post. I used to be checking constantly this blog and I’m inspired! Very helpful info particularly the closing part :) I handle such info much. I was seeking this certain info for a very long time. Thanks and best of luck.
هدیه تولد https://www.instagram.com/p/BsnVeBdHpBe/

Нэр: ភូមិខ្មែរ movie Огноо: 18 February 2019

Title

[...]we came across a cool web page that you could get pleasure from. Take a look for those who want[...]

Нэр: phumikhmer Огноо: 18 February 2019

Title

[...]we prefer to honor several other online web pages on the net, even if they aren’t linked to us, by linking to them. Under are some webpages really worth checking out[...]

Нэр: Women Club Dresses Огноо: 22 February 2019

Title

[...]although web-sites we backlink to below are considerably not associated to ours, we feel they are basically really worth a go as a result of, so have a look[...]

Нэр: DC furniture store Огноо: 22 February 2019

Title

[...]although sites we backlink to beneath are considerably not associated to ours, we really feel they are in fact worth a go by means of, so possess a look[...]

Нэр: browse around these guys Огноо: 24 February 2019

Title

[...]below you will uncover the link to some internet sites that we consider you need to visit[...]

Нэр: sisli escort Огноо: 24 February 2019

Title

[...]just beneath, are numerous completely not associated sites to ours, nevertheless, they may be surely worth going over[...]

Нэр: https://www.abccarpetcleaning-bronx-ny.com Огноо: 27 February 2019

Title

[...]check beneath, are some entirely unrelated websites to ours, having said that, they’re most trustworthy sources that we use[...]

Нэр: 안전공원 Огноо: 1 March 2019

Title

[...]check beneath, are some completely unrelated websites to ours, on the other hand, they are most trustworthy sources that we use[...]

Нэр: John Goslow Огноо: 1 March 2019

Title

[...]usually posts some pretty exciting stuff like this. If you’re new to this site[...]

Нэр: Tasty blonde frigs herself off in nylons garters high heels Огноо: 2 March 2019

Orgasms Amazing young blonde loves riding to orgasm

https://montaj-aer-conditionat-cris.ro/

Нэр: American Music Download Огноо: 5 March 2019

Title

[...]very couple of websites that come about to become detailed beneath, from our point of view are undoubtedly nicely worth checking out[...]

Нэр: jurusan kuliah Огноо: 6 March 2019

Title

[...]Here is a superb Blog You might Obtain Exciting that we Encourage You[...]

Нэр: CBD Cannabis Seeds Огноо: 9 March 2019

Title

[...]Every after in a though we decide on blogs that we read. Listed below are the most recent web-sites that we decide on [...]

Нэр: asianculturevulture.com Огноо: 10 March 2019

Title

[...]check beneath, are some entirely unrelated web-sites to ours, having said that, they’re most trustworthy sources that we use[...]

Нэр: Haryana Board Result 2019 Огноо: 10 March 2019

Title

[...]the time to read or pay a visit to the content or web sites we have linked to below the[...]

Нэр: pentatonic guitar scale Огноо: 12 March 2019

Title

[...]below you will locate the link to some web sites that we believe you should visit[...]

Нэр: free download Огноо: 12 March 2019

Title

[...]Sites of interest we have a link to[...]

Нэр: make money online Огноо: 14 March 2019

Title

[...]we came across a cool web site that you may take pleasure in. Take a look in case you want[...]

Нэр: Opera Mini APK Mod Огноо: 15 March 2019

Title

[...]we prefer to honor several other online web pages on the internet, even if they aren’t linked to us, by linking to them. Underneath are some webpages really worth checking out[...]

Нэр: marketing Огноо: 19 March 2019

Title

[...]very couple of web-sites that happen to become comprehensive below, from our point of view are undoubtedly effectively worth checking out[...]

Нэр: www beeg Огноо: 20 March 2019

Title

[...]always a huge fan of linking to bloggers that I appreciate but don’t get a good deal of link enjoy from[...]

Нэр: braiding salon in lanham MD Огноо: 22 March 2019

Title

[...]please stop by the sites we stick to, which includes this 1, because it represents our picks through the web[...]

Нэр: chwilowki Огноо: 29 March 2019

Title

[...]very couple of web-sites that happen to be detailed beneath, from our point of view are undoubtedly effectively worth checking out[...]

Нэр: phim cap3 co cot truyen Огноо: 31 March 2019

Title

[...]Here are several of the internet sites we advocate for our visitors[...]

Нэр: His Secret Obsession Огноо: 31 March 2019

Title

[...]although sites we backlink to below are considerably not related to ours, we really feel they are basically really worth a go as a result of, so have a look[...]

Нэр: natural gas grills Огноо: 2 April 2019

Title

[...]we came across a cool web page that you might delight in. Take a appear in case you want[...]

Нэр: https://freenetflixacc2019.weebly.com/ Огноо: 3 April 2019

Title

[...]we came across a cool web site which you might take pleasure in. Take a appear if you want[...]

Нэр: judi casino sbobet Огноо: 5 April 2019

Websites we think you should visit…

Sites of interest we have a link to…

Нэр: sad royalty free music Огноо: 5 April 2019

Title

[...]although websites we backlink to beneath are considerably not related to ours, we really feel they may be basically worth a go through, so have a look[...]

Нэр: China Stocks Огноо: 9 April 2019

Title

[...]always a big fan of linking to bloggers that I adore but really don’t get lots of link like from[...]

Нэр: junk cars for cash pick up Огноо: 9 April 2019

Title

[...]we came across a cool web site which you may well appreciate. Take a look should you want[...]

Нэр: buy instagram followers reddit 2019 Огноо: 9 April 2019

Title

[...]Here is a superb Blog You might Uncover Exciting that we Encourage You[...]

Нэр: forex trading Огноо: 10 April 2019

Title

[...]Wonderful story, reckoned we could combine a handful of unrelated information, nonetheless definitely worth taking a look, whoa did 1 find out about Mid East has got far more problerms also [...]

Нэр: lyric prank boyfriend Огноо: 11 April 2019

Title

[...]we came across a cool web-site which you may well enjoy. Take a look for those who want[...]

Нэр: 안전공원 Огноо: 14 April 2019

Title

[...]please take a look at the web-sites we stick to, which includes this a single, as it represents our picks through the web[...]

Нэр: 2 Week Diet Огноо: 15 April 2019

Title

[...]we came across a cool internet site that you just could enjoy. Take a appear in the event you want[...]

Нэр: 메이저놀이터 Огноо: 19 April 2019

Title

[...]although internet sites we backlink to beneath are considerably not connected to ours, we really feel they may be actually worth a go as a result of, so have a look[...]

Нэр: passingrass Огноо: 19 April 2019

Title

[...]Here is a great Weblog You might Locate Fascinating that we Encourage You[...]

Нэр: Bali Raw Chef Certification Огноо: 20 April 2019

Title

[...]usually posts some pretty fascinating stuff like this. If you’re new to this site[...]

Нэр: smilforalifetime Огноо: 20 April 2019

Title

[...]always a massive fan of linking to bloggers that I adore but don’t get a lot of link really like from[...]

Нэр: 먹튀검증 먹물 Огноо: 21 April 2019

Title

[...]here are some links to web pages that we link to because we consider they’re worth visiting[...]

Нэр: Kadetskaya Law Firm Огноо: 22 April 2019

Title

[...]usually posts some incredibly intriguing stuff like this. If you are new to this site[...]

Нэр: 베트멘토토 사이트 Огноо: 23 April 2019

Title

[...]that is the finish of this write-up. Here you will obtain some web-sites that we believe you’ll appreciate, just click the hyperlinks over[...]

Нэр: 메이저사이트추천 Огноо: 24 April 2019

Title

[...]always a major fan of linking to bloggers that I really like but don’t get lots of link adore from[...]

Нэр: Official Raw Food Training Bali Огноо: 24 April 2019

He has learned from some of the greats and has dedicated 19 years to learning about this profound system practiced by various cultures and religions for 11 years as long as is recorded. Passionate about healing, health, connection and education

https://saham.news/best-raw-food-chef-certification-training-in-ubud-bali-by-ben-richards/11301

Нэр: 바다이야기게임 Огноо: 25 April 2019

Title

[...]Here are a number of the internet sites we advocate for our visitors[...]

Нэр: 토토사이트 Огноо: 26 April 2019

Title

[...]one of our guests a short while ago advised the following website[...]

Нэр: Commercial Solar System Огноо: 26 April 2019

Title

[...]very few internet sites that come about to become detailed beneath, from our point of view are undoubtedly effectively really worth checking out[...]

Нэр: school management software Огноо: 27 April 2019

Title

[...]always a huge fan of linking to bloggers that I really like but do not get a lot of link really like from[...]

Нэр: Deann Woelfel Огноо: 1 May 2019

Facebook Poll Voted The Junction House as One of The Best Brunch Restaurant in Seminyak Bali for Australians

https://oneworldherald.com/2019/04/25/facebook-poll-voted-the-junction-house-as-one-of-the-best-brunch-restaurant-in-seminyak-bali-for-australians/

Нэр: Criselda Yedinak Огноо: 3 May 2019

The best kitchen set remodelling service in kerobokan bali indonesia

http://vi.sualize.us/profile/balikitchen1

Нэр: 먹튀 검증 Огноо: 9 May 2019

Title

[...]very handful of websites that happen to become in depth beneath, from our point of view are undoubtedly properly really worth checking out[...]

Нэр: 먹튀폴리스 Огноо: 9 May 2019

Title

[...]Here are some of the sites we advocate for our visitors[...]

Нэр: The Junction House Seminyak In front of Seminyak Square Огноо: 9 May 2019

In front of Seminyak Square, Kayu Aya No.3 Seminyak Kerobokan Kelod Kuta Utara, Seminyak, Kuta, Kabupaten Badung, Bali 80361

https://goo.gl/maps/UMhpzbQMpihAUrWw7

Нэр: 야마토 게임 Огноо: 9 May 2019

Title

[...]Wonderful story, reckoned we could combine a couple of unrelated data, nevertheless definitely really worth taking a look, whoa did one particular find out about Mid East has got extra problerms too [...]

Нэр: 오션파라다이스게임 Огноо: 11 May 2019

Title

[...]we came across a cool site that you just could possibly delight in. Take a search should you want[...]

Нэр: 릴 게임 Огноо: 11 May 2019

Title

[...]The information and facts talked about in the article are a number of the most effective accessible [...]

Нэр: Leadership Development Огноо: 11 May 2019

Title

[...]just beneath, are several completely not connected web pages to ours, having said that, they may be surely worth going over[...]

Нэр: Google Огноо: 12 May 2019

Here are several of the web-sites we advocate for our visitors.

Нэр: 야마토게임다운로드 Огноо: 12 May 2019

Title

[...]below you’ll come across the link to some web sites that we feel you should visit[...]

Нэр: 우리카지노 꽁머니 Огноо: 14 May 2019

Title

[...]one of our guests a short while ago proposed the following website[...]

Нэр: https://www.myassociatelogin.org/ Огноо: 16 May 2019

Title

[...]The facts mentioned in the write-up are a few of the very best obtainable [...]

Нэр: boho skirt Огноо: 18 May 2019

Title

[...]check below, are some totally unrelated sites to ours, even so, they are most trustworthy sources that we use[...]

Нэр: realistic dildo Огноо: 20 May 2019

very handful of sites that take place to be in depth beneath, from our point of view are undoubtedly effectively worth checking out

Нэр: Kerry Yellow Огноо: 20 May 2019

Definisi Edukasi saham.news – Berita Saham Investasi Rekomendasi Teknikal Fundamental

https://saham.news/artikel/definisi-pasiva-dan-pengelompokan-pasiva/

Нэр: level measurement instruments Огноо: 20 May 2019

just beneath, are many absolutely not associated web sites to ours, nonetheless, they may be surely worth going over

Нэр: vibrating underwear Огноо: 21 May 2019

check beneath, are some totally unrelated web-sites to ours, on the other hand, they are most trustworthy sources that we use

Нэр: 무료스포츠중계 Огноо: 23 May 2019

Title

[...]usually posts some really exciting stuff like this. If you are new to this site[...]

Нэр: Mobile car wash Cheltenham Огноо: 25 May 2019

Title

[...]we prefer to honor several other world wide web web-sites on the internet, even though they aren’t linked to us, by linking to them. Below are some webpages worth checking out[...]

Нэр: situs agen bola terpercaya Огноо: 25 May 2019

Title

[...]we prefer to honor a lot of other world-wide-web websites on the web, even when they aren’t linked to us, by linking to them. Under are some webpages really worth checking out[...]

Нэр: 안전놀이터 사설배팅 Огноо: 26 May 2019

Title

[...]the time to read or take a look at the material or web sites we’ve linked to beneath the[...]

Нэр: double ended dildo Огноо: 26 May 2019

always a massive fan of linking to bloggers that I love but really don’t get quite a bit of link adore from

Нэр: vibrating stroker Огноо: 27 May 2019

The information mentioned inside the write-up are a few of the top obtainable

Нэр: porn land Огноо: 27 May 2019

just beneath, are many entirely not related websites to ours, even so, they are surely really worth going over

Нэр: 먹튀검증 Огноо: 28 May 2019

Title

[...]please take a look at the web sites we follow, which includes this one, because it represents our picks in the web[...]

Нэр: Adrianna Mchorse Огноо: 30 May 2019
Нэр: 토토 사이트 Огноо: 30 May 2019

Title

[...]we prefer to honor lots of other web internet sites around the internet, even when they aren’t linked to us, by linking to them. Below are some webpages worth checking out[...]

Нэр: custom safes and vaults Огноо: 31 May 2019

Title

[...]Every as soon as in a while we choose blogs that we study. Listed beneath would be the latest web pages that we select [...]

Нэр: 먹튀검증 Огноо: 31 May 2019

Title

[...]we like to honor a lot of other world wide web websites on the net, even when they aren’t linked to us, by linking to them. Under are some webpages really worth checking out[...]

Нэр: liteblue login Огноо: 1 June 2019

Title

[...]very few internet websites that happen to become comprehensive below, from our point of view are undoubtedly properly really worth checking out[...]

Нэр: Frederick Solon Огноо: 1 June 2019

Asuransi Kendaraan MSIG, berkendara tanpa cemas Asuransi Kendaraan MSIG, berkendara tanpa cemas

https://www.linkedin.com/pulse/unofficial-asuransi-kendaraan-msig-berkendara-tanpa-cemas-saham-news/

Нэр: Wilfred Jovel Огноо: 4 June 2019
Нэр: using a dildo Огноо: 6 June 2019

one of our visitors lately proposed the following website

Нэр: corporate gift supplier Огноо: 11 June 2019

Title

[...]although web-sites we backlink to beneath are considerably not associated to ours, we really feel they may be really really worth a go through, so possess a look[...]

Нэр: https://se.mut.ac.ke/8-frontpage.html Огноо: 12 June 2019

we like to honor a lot of other world-wide-web internet sites around the internet, even if they aren

Нэр: Chandragupta Maurya Огноо: 15 June 2019

Title

[...]below you’ll come across the link to some web sites that we feel you need to visit[...]

Нэр: Pool Pump Огноо: 16 June 2019

very handful of internet websites that occur to be in depth below, from our point of view are undoubtedly effectively really worth checking out

Нэр: Video Director Огноо: 17 June 2019

Title

[...]one of our guests lately encouraged the following website[...]

Нэр: https://www.uspslitebluelogin.net/lite-blue-usps-gov Огноо: 18 June 2019

always a significant fan of linking to bloggers that I enjoy but do not get lots of link like from

Нэр: 토토사이트 Огноо: 18 June 2019

Title

[...]Wonderful story, reckoned we could combine a handful of unrelated information, nevertheless seriously worth taking a appear, whoa did one particular master about Mid East has got additional problerms also [...]

Нэр: satta king Огноо: 20 June 2019

Title

[...]Every when inside a although we select blogs that we read. Listed beneath are the latest websites that we pick [...]

Нэр: cheap flights Огноо: 20 June 2019

just beneath, are several entirely not connected web sites to ours, nonetheless, they are certainly really worth going over

Нэр: porn Огноо: 21 June 2019

Title

[...]Sites of interest we’ve a link to[...]

Нэр: https://bit.ly/2Kuvcag Огноо: 23 June 2019

the time to read or visit the subject material or web sites we have linked to below the

Нэр: http://financehelper.net/ Огноо: 24 June 2019

always a massive fan of linking to bloggers that I really like but don

Нэр: https://www.pinterest.com/jorge7802/ Огноо: 25 June 2019

always a huge fan of linking to bloggers that I adore but don

Нэр: feder fiskeolie Огноо: 26 June 2019

Title

[...]below you will discover the link to some internet sites that we believe you must visit[...]

Нэр: 1Pro Vancouver moving company (604) 721-4555 Огноо: 28 June 2019

Title

[...]Here is an excellent Blog You may Obtain Fascinating that we Encourage You[...]

Нэр: Katte godbidder Огноо: 30 June 2019

Title

[...]check beneath, are some totally unrelated web-sites to ours, having said that, they may be most trustworthy sources that we use[...]

Нэр: best vibrator Огноо: 2 July 2019

Here are a number of the web pages we advocate for our visitors

Нэр: WANZ 882 Огноо: 3 July 2019

Title

[...]very handful of sites that take place to become comprehensive beneath, from our point of view are undoubtedly nicely worth checking out[...]

Нэр: clone-a-willy Огноо: 3 July 2019

very couple of internet sites that happen to become in depth beneath, from our point of view are undoubtedly properly really worth checking out

Нэр: finger sex Огноо: 3 July 2019

although internet websites we backlink to beneath are considerably not connected to ours, we feel they are truly worth a go through, so have a look

Нэр: 베트맨 토토 Огноо: 10 July 2019

Title

[...]below you’ll find the link to some websites that we feel you’ll want to visit[...]

Нэр: health Огноо: 11 July 2019

Title

[...]Sites of interest we’ve a link to[...]

Нэр: Seminyak Restaurant Огноо: 11 July 2019

Free & Trusted online reviews for seminyak.restaurant information

https://seminyak.restaurant/

Нэр: Philadelphia Elibrary Огноо: 12 July 2019

Explore electronic resources for free, thousands of eBooks, accounting eBooks, business eBooks, Marketing eBooks, Accounting eBooks, Banking eBooks, Design eBooks, Customers eBooks, Travel and Tourism eBooks

Нэр: ô dù lệch tâm Огноо: 12 July 2019

Title

[...]Here are several of the websites we suggest for our visitors[...]

Нэр: jockstrap Огноо: 12 July 2019

here are some hyperlinks to web-sites that we link to simply because we believe they are worth visiting

Нэр: 온라인카지노 Огноо: 13 July 2019

Title

[...]although sites we backlink to below are considerably not connected to ours, we feel they may be actually worth a go by way of, so possess a look[...]

Нэр: 예스카지노 Огноо: 18 July 2019

Title

[...]we like to honor quite a few other world-wide-web internet sites on the internet, even when they aren’t linked to us, by linking to them. Beneath are some webpages really worth checking out[...]

Нэр: fire safety course Огноо: 19 July 2019

Title

[...]that would be the finish of this post. Right here you’ll find some web pages that we assume you’ll enjoy, just click the hyperlinks over[...]

Нэр: How to wash LuLaRoe Огноо: 21 July 2019

Title

[...]please stop by the web pages we adhere to, such as this 1, as it represents our picks from the web[...]

Нэр: 먹튀폴리스 Огноо: 22 July 2019

Title

[...]that would be the finish of this post. Here you’ll discover some web pages that we believe you will appreciate, just click the hyperlinks over[...]

Нэр: Benzo Addiction Recovery Огноо: 22 July 2019

Title

[...]we came across a cool web page which you could delight in. Take a appear in the event you want[...]

Нэр: search engine optimisation merimbula Огноо: 23 July 2019

check below, are some totally unrelated web-sites to ours, nevertheless, they may be most trustworthy sources that we use

Нэр: sewa pa system karaoke Огноо: 24 July 2019

here are some links to web pages that we link to due to the fact we believe they’re really worth visiting

Нэр: 우리 카지노 Огноо: 26 July 2019

Title

[...]Sites of interest we’ve a link to[...]

Нэр: http://ayliingomez.tumblr.com Огноо: 29 July 2019

Title

[...]that would be the finish of this write-up. Right here you’ll come across some web sites that we believe you’ll appreciate, just click the hyperlinks over[...]

Нэр: 메이저놀이터 Огноо: 1 August 2019

Title

[...]Here is a good Weblog You may Discover Interesting that we Encourage You[...]

Нэр: Eyelash Growth Liquid Tube Огноо: 5 August 2019

Title

[...]although websites we backlink to below are considerably not connected to ours, we really feel they’re actually worth a go by way of, so possess a look[...]

Нэр: virgin coconut oil Огноо: 6 August 2019

Title

[...]Every when inside a while we pick out blogs that we study. Listed below are the most recent web pages that we choose [...]

Нэр: 먹튀폴리스 Огноо: 13 August 2019

Title

[...]check below, are some entirely unrelated internet sites to ours, on the other hand, they are most trustworthy sources that we use[...]

Нэр: Metamorphosis Literary Agency Огноо: 14 August 2019

Thanks for the post admin, I love your website.

Нэр: female urination device Огноо: 15 August 2019

Title

[...]usually posts some really fascinating stuff like this. If you’re new to this site[...]

Нэр: porn video Огноо: 17 August 2019

Take advantage of our affordable subscription offers from as low as $16/month for web security and get a FREE website hosting.

https://www.ellisporter.com/niw-green-cards

Сэтгэгдэл бичих

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд FACT.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдлыг 9318-5050 утсаар хүлээн авна.