Хуурамч мэдээ, тролл

000e81d87d1e4167fcceb3313e4aeb90“Улаан талбай дээр мотоцикл үнэгүй тарааж байна” гэсэн мэдээ социализмын үед гарч гэнэ. Одоо бол хуурамч мэдээ гэх биз. Гэхдээ Зөвлөлт засгийн үед гарсан онигоо ёсоор бол үнэхээр тийм юм болохын хувьд бол болсон гэх. Гагцхүү багаахан хэдэн алдаа байсан нь нэгд Улаан талбай биш Невийн өргөн чөлөө, хоёрт, мотоцикл биш унадаг дугуй, гуравт, тараах биш хурааж авч байсан юм гэдэг.

Ийм “багаахан” алдаа бүхий хуурамч мэдээ өдгөө харин үзэл суртлын асар том дайн болтлоо өргөжжээ. Дайн гэхийн учир нь ОХУ-ын хувьд ийм мэдээ бэлтгэдэг бүхэл бүтэн армитай болсон байна. Оросуудын “веб-бригады” гэдэг ийм армийг дэлхий даяар “Оросын троллууд” хэмээн нэрийднэ. Нэгэнт дайны хэмжээнд хүрсэн учраас улс орнууд хуурамч мэдээлэл, харь орны үзэл сурталд үл автах, сөрөг тэмцэх стратеги боловсруулан, тусгай алба үүтгэн ажиллаж эхэлжээ.

Түүх

Ийм арми, интэрнэтэд хуурамч мэдээ бэлддэг тусгай ажилчид байдаг тухай хамгийн анх 2003 онд Оросын сэтгүүлч Анна Полянская, Андрей Кривов, Иван Ломако нар нийтлэлдээ бичжээ. Сэтгүүлч Анна Полянская нь ОХУ-ын улс төрийн нэрт зүтгэлтэн, хүний эрхийн төлөө тэмцэгч Галина Старовойтовагийн туслахаар ажиллаж байсан хүн. Галина гишүүн ялангуяа Орос дахь цөөнх үндэстний эрхийн төлөө тэмцдэг байжээ. Харамсалтай нь түүнийг 1998 онд, Санкт Петрбург дэх гэрт нь буудан хороосон, хэргийн эзнийг өнөөг хүртэл олоогүй буй. Гурван сэтгүүлчийн судалж үзсэнээр 2000 оны үед Оросын интэрнэт ертөнцөд маш жигтэй өөрчлөлт, гэнэт буй болжээ. Оросын интэрнэт Рунетийн орчинд 1998-1999 оны үед нийт бичлэг, бичээчдийн 70 орчим хувь нь ардчилсан, либерал үзлийг дэмждэг байж. Гэтэл, ердөө ганцхан жилийн дотор буюу 2000 он гарсаар гэнэтхэн интэрнэт орчин дахь бичлэг, сэтгэгдлүүдийн 70 хувь нь ардчилал, либерализмын эсрэг агуулгатай болсныг сэтгүүлчид сэжиглэн, эрэн сурвалжилснаар Оросын тусгай албаныхны зохион байгуулсан тусгай, баг, ажилтнууд ийм зүйл хийж байгааг анх мэдээлсэн байна. (Анна Полянская, Как снова убивают Галину Старовойтову, 2003)

2012 онд Анонимус хэмээх хак бүлэглэлийн Орос дахь салбарынхан “Наши” – Оросын залуучуудын холбооны даргын цахим шуудан руу нэвтрэн, бүх мэдээллийг нь авч чаджээ. “Наши” гэдэг нь хуучны Комсомол-ийн маягаар ажилладаг, Оросын төрийг дэмждэг залуусын байгууллага юм. Тус холбооны дарга Якеменко ажилтнууддаа бичсэн захидалдаа вэб-бригад буюу троллуудын бичсэн бичлэг бүрийг хэрхэн үнэлэх, яаж шагнасан зэргээ нэн нарийн бичсэн байсан нь ил болжээ. Нэг сэтгэгдлийг 85 рубль буюу тухайн үеийн ханшаар бол 3 ам. доллараар үнэлсэн байв. Жишээлбэл, “Лева Савва (I Pad – аар шагнагдсан) энэ сард 651 сэтгэгдэл бичиж 44 хэлэлцүүлэг өрнүүлсэн – 50 мянган рубль, Миша Кудрявцев (I Pad – аар шагнагдсан) 366 сэтгэгдэл – 48 мянган рубль. Регина Кирютина 150 сэтгэгдэл – 18 мянган рубль. Ажлын норм долоо хоногт 60 сэтгэгдэл, 6 хэлэлцүүлэг, нэг сэтгэгдлийг 85 рубль, хэрхэлцүүлгийг 200 рублиэр үнэлнэ” хэмээн бичжээ. (Коммерсант сэтгүүл, Анастасия Каримовагийн нийтлэлээс)

Амьд троллын түүх

Тролл гэдэг нь угтаа Скандинавын домог үлгэрт гардаг агуй, ууланд бүлээрээ суудаг хүн төрхтэй, аймшигт муухай царайтай амьтдын нэр юм. Өдгөө цагт тусгай байранд сууж, Оросын төр засгийн бодлогоор бусад улсын эсрэг үзэл суртал түгээгч хүмүүсийг ийн нэрийдэх болжээ. Эхэндээ дунджаас илүү цалинтай, тооцоолуурын ард суух ажил гэхээр маш сайхан санал мэт бодогдох боловч он удаан жил жижиг өрөөнд хашигдаад ирэхээр “зомби” мэт болж эхэлдэг хэмээн хамгийн анх элссэн 25 троллын нэг Алексей өдгөө хуучилж байна.

“Одоо бол хэн хамаагүй, бөөнөөр нь ажилд авдаг болсон, анх нэтээр хуурамч мэдээ бичих ажил бол цалин өндөр, тусгай шалгууртай байлаа” хэмээнэ. Шалгуур буюу анхны даалгавар нь Аллен Даллесын тухай нийтлэл бичих байж. Аллен Даллес нь хүйтэн дайны үед АНУ-ын Тагнуулын Төв Газрын даргаар ажиллаж байсан хүн юм. Ингээд тун сайн бичиж ажилд орсноор хүн бүр LiveJournal хэмээх онлайн сэтгүүлзүйн алдартай платформ дээр 3 өөр нэрээр хаяг үүсгэх даалгавар авсан байна. Нэг нь мэргэжлийн түвшний, маш сайн блог байх ёстой, нөгөө хоёр нь жирийн иргэн мэт байна. Ажилд орсноор залуус 12 цагаар ээлжлэн 24 цагийн турш ажиллаж эхэлжээ. Ямар сэдвээр бичихийг цаанаас нь өгнө. Тусгай сэдвүүдээс жишээ татвал: “Ерөнхийлөгч Путин, Ерөнхийлөгч Обама, Хоёр ерөнхийлөгчийг хамтад нь харьцуулах, Украйн, Оросын Батлан Хамгаалах Яамны гавьяа, алдар нэр, сүр хүч, Сирийн дайн, Оросын сөрөг хүчний нэр хүндийг унагах, Америк улс эбола вирусыг тарааж буй нь” гэх мэт.

Зарим үед зарим сэдвийг нэн онцолно. Жишээ нь Сириэс химийн зэвсгийг гаргах ажиллагааг Оросын хараан дор явуулж байх үед энэ сэдвээр өдөрт 6-7 мэдээлэл бичих ёстой байжээ. Алексей цаанаас зохиож өгсөн тоог хараад “Сириэс нийт химийн зэвсгийн 30 хувийг устгалаа”, маргааш нь “Өнөөдөр нийт 32 хувийг нь устгалаа” гэх мэтчилэн бичдэг байв. Дотооддоо бол хүмүүст ойлгуулах хамгийн чухал хоёр сэдэв нь, нэгд, Навальныйг харлуулах, хоёрт, Крымыг Орос эзэлснийг зөв болгон үзүүлэх.

Харин англи хэлтэй троллуудыг тусад нь байлгадаг ажээ. Тэд нийтийн сүлжээнд хэдэн зуун хуурамч хаяг нээснээ сайрхан ярьдаг байсан аж. Англи хэлтнүүдийн бай нь барууны сонгогчид. Бүтэн хоёр жил жижиг өрөөнд хэдэн арван хүнтэй хамт ийм ажил хийсэн Алексей 2015 оны дунд үед ажлаасаа гарахаар шийджээ. Өдгөө тэрбээр Санкт Петрбургт тавилгын бизнес эрхэлж байна. Тэрбээр боловсролтой хүний хувьд юу хийж байгаагаа, хуурамч мэдээ тарааж байгаагаа ойлгож байсан, мөнгө олох аргаа л гэж үзэж байснаа тайлбарлан яриад “харин бусад олон хүний хувьд нөгөө хүний тархи угаах ажилдаа өөрсдөө итгээд, бичиж буй мэдээгээ спортын багийн чийрлийдэр хэмээх бүжигчин дэмжигчид адил ухаангүй сохроор шүтэж эхэлдэг” гэсэн юм. (Алексейн Нью-Йорк Таймс-д өгсөн ярилцлагаас)

Жижиг улсуудад ямар нөлөөтэй вэ?

Энэ бол ялангуяа ОХУ-ыг тойрсон жижиг улсуудын хувьд зүгээр нэг Фэйсбүүкийн маргаан төдий биш, улс үндэстний аюулгүй байдалтай холбоотой асуудал юм. “Балтын төмөр хатагтай” хочоороо алдаршсан Литвын ерөнхийлөгч Далиа Грибаускайтэ “Орос манай руу аль хэдийн довтолсон. Энэ бол хамгийн аюултай дайн буюу мэдээллийн дайн” хэмээн ил тод мэдэгдсэн билээ. Уншигч та санаж байгаа бол Далиа Грибаускайтэг Монгол улсын эсрэг худалдааны хориг арга хэмжээ авсан хэмээх хуурамч мэдээг орос хэлээр гаргасан, үүнд манайхан ихэд уурсаж, Литва улсыг болон Ерөнхийлөгчийг нь нийтийн сүлжээгээр эрчимтэй муулсан билээ. Хожим энэ мэдээлэл худал болохыг хоёр улсын Гаддад яам албан ёсоор мэдээлсэн боловч нийтийн сүлжээн дэх олон хүний хувьд Литвын талаарх таагүй сэтгэгдэлтэй үлдсэн нь бол дамжиггүй юм. Энэ бол хуурамч мэдээлэл, троллын дайны ганц л жишээ.

Эстонын эх оронч залуус мэдээллийн энэ дайнд оролцож, троллын эсрэг бүлэглэл буй болгожээ. “Тэд тролл юм бол бид элф” хэмээн Кремлийн интэрнэт сурталчилгааны эсрэг бүлгэм үүтгэсэн Миндаугас ярьж байна. Элф гэдэг нь тролл шиг домгийн амьтан, гэхдээ ихэвчлэн хүнд тустай үйл хийдэг гэдэг. Анх тэд хорь гучуулаа нийлж, Оросын талаас шуурга мэт дамжуулж буй Европыг, НАТО-г, мэдээж АНУ-ыг Эстонийн ард түмнээр үзэн ядуулах гэсэн дайралт довтолгоо бүрийг хаанаас ирж байгааг тогтоон, няцаалт өгч эхэлжээ. Удалгүй эх орныхоо суртал үзлийн хамгаалах гэсэн залуус тэдэн дээр нэмэгдсэн байна. Миндаугас гэвч Эстонд ямар ч асуудал байхгүй гэдэг муйхар үзэлтэн биш. Тэрбээр “Эстонд нийгмийн асуудал бий бий. Гэхдээ гол нь Оросын талаас тэр бүх асуудлыг барууныхны албаар тавьж буй зүйл, манай улсын удирдагчдыг Барууны хүүхэлдэй, гар хөл. Оростой нэгдвэл сайн сайхан болно гэсэн маш аюултай сурталчилгаа ирээд буй учраас бид хамгаалан тэмцэж байгаа юм” хэмээн ярьжээ. Хамгийн аюултай нь нөгөө талын троллууд цалинтай, 24 цагаар, бүтэн армиар довтолж байгаа бол Эстонийн Ай Ти мэддэг, эх оронч залуус тэр бүгдийн эсрэг өөрсдийн сайн дураар үзэлцэж байна. Гэхдээ бас чиг тэдний зүтгэлийг бас үнэлж байгаа ажээ. Ригад хуралдсан НАТО-гийн чуулган дээр Литвын Зэвсэгт Хүчнээс 21-р зууны дайн мэдээллийн чиглэлээр, их өөр болсныг тэмдэглээд энэ дайнд Элф хэмээх бүлэглэлийн залуус чухал үүрэг гүйцэтгэж байгааг онцолсон байна.

Бид ялагдаж эхэлсэн

Манай Монгол улсын хувьд мэдээллийн энэ дайныг хэр нухацтай авч үзэж буйг мэдэхгүй юм. Фэйсбүүк, Жиргээгээр троллуудын эсрэг зоригтой дуугардаг, ард олныг үнэн бодтой мэдээллээр сэнхрүүлэхийг хичээдэг цөөхөн хүн бий. Эстоны залуус шиг бүлэглэл болоод тэмцэж арай ч чадахгүй байгаа бололтой. Үүнд зөвхөн улс төр, эдийн засаг, гадаад хэлний мэдлэгээс гадна мэдээллийн технологи, тооцоолуурын чадвар маш чухал. Ямар ч байсан сүүлийн таван жилд энэ дайнд Монгол улс ялагдаж эхлээд байгаа дүр зураг харагдаж байна. Учир нь маш олон хүн гурав дахь хөршийн бодлогоос татгалзаж, хоёр, тэр ч бүү хэл, ганц хөршийн бодлогод уриалж, хаа холын улс гүрнийг манайх руу довтолж байгаа мэтээр үнэхээр итгэсэн болох нь тов тодорхой болжээ. Худлыг мянга давтахад үнэн болдог гэдэг энэ ажээ. Нэгэнт ийм бэлэн угаагдсан тархитай байхад ямар ч улсаас ямар ч үйл ажиллагаа явуулахад бэлэн хөрс болох нь дамжиггүй.

Энэхүү нийтлэлийг яг бичээд дуусаж байх цаг мөчид хуурамч мэдээллийн сонгодог жишээ манай нийтийн сүлжээгээр тарж байна. Хуурамч мэдээг зохиохдоо тухайн улс, ард олон, боловсрол мэдлэгт нь тулгуурлан өөр өөр хувилбараар зохиомжилдог ажээ. Өмнө Оросын ард түмэнд зориулж Эбола хэмээх вирусыг АНУ дэлхий даяар цацсан хэмээх мэдээллийг энд тэнд бичих ёстой болсон тухайгаа экс тролл Алексей ярьсан буй. Тэгвэл манай хувьд хүүхдэд Д витамин уулгаж байгаа төслийг “Америкийн дэлхийн хүн амыг багасгах туршилт” гэсэн хуурамч мэдээ Фэйсбүүкээр гарч эхэлсэн, олон хүн итгэж, үнэн сэтгэлээсээ үзэн ядаж байна.

Нийтлэлч М.Саруул-Эрдэнэ


URL:

Нэр: New Business Огноо: 26 January 2019

A person essentially lend a hand to make severely articles I might state. That is the very first time I frequented your website page and thus far? I surprised with the research you made to make this particular put up amazing. Magnificent job!

Нэр: Blonde chat Огноо: 26 January 2019

Here are some of the web-sites we suggest for our visitors

Нэр: Vern Milbury Огноо: 26 January 2019

Nice post. I learn something more challenging on different blogs everyday. It will always feel exciting to read content from different authors and practice a little something off their shop. I’d favor to utilize some with the content on my blog.

https://seemegetrich.com/2018/09/personal-finance/retiring-as-a-single-woman-how-to-find-satisfaction/

Нэр: Kermit Ferber Огноо: 26 January 2019

Hello! I just want to give a huge thumbs up for the great info you have got here on this article. I will likely be returning to your blog for more soon.

http://intelli-response.com/2019/01/226/good-hobbies-for-a-single-man/

Нэр: Destination & Trip Огноо: 26 January 2019

Wonderful goods from you, man. I have understand your stuff previous to and you are just extremely great. I actually like what you’ve acquired here, really like what you’re stating and the way in which you say it. You make it entertaining and you still take care of to keep it sensible. I cant wait to read far more from you. This is actually a terrific site.

Нэр: desi lady Огноо: 27 January 2019

just beneath, are numerous completely not associated web pages to ours, however, they’re surely really worth going over

Нэр: Gil Zwagerman Огноо: 27 January 2019

I was very happy to find this site. I desired to thank for your time, for this magnificent read!! I am surely appreciating every little of information and I have you bookmarked to check away new things you publish.

http://www.procto-med.com/the-dangers-of-hypochlorhydria-low-stomach-acid/

Нэр: Department Of Law Огноо: 28 January 2019

My spouse and i have been more than happy when Raymond managed to round up his investigation via the ideas he obtained through the web site. It’s not at all simplistic to simply happen to be giving freely tips which often other people could have been making money from. And we all remember we’ve got the website owner to thank for that. The type of explanations you have made, the straightforward site menu, the friendships you will make it possible to promote – it is all overwhelming, and it’s really letting our son and our family imagine that this content is excellent, and that’s really pressing. Thank you for all!

Нэр: prostate vibrator Огноо: 28 January 2019

Sites of interest we’ve a link to

Нэр: curved vibrator Огноо: 28 January 2019

below you will come across the link to some web sites that we believe you must visit

Нэр: 토토검증 Огноо: 29 January 2019

Title

[...]please pay a visit to the web sites we adhere to, like this one, because it represents our picks through the web[...]

Нэр: 해외카지노 Огноо: 30 January 2019

one of our guests just lately proposed the following website

Нэр: solo steel drum player Огноо: 30 January 2019

we came across a cool internet site which you could possibly appreciate. Take a appear when you want

Нэр: Bank to bank money transfer Огноо: 30 January 2019

Title

[...]although internet websites we backlink to beneath are considerably not associated to ours, we feel they’re essentially worth a go through, so have a look[...]

Нэр: coding Огноо: 31 January 2019

Title

[...]very few websites that come about to become detailed beneath, from our point of view are undoubtedly nicely worth checking out[...]

Нэр: 메이저공원 Огноо: 31 January 2019

Title

[...]Every when in a while we pick blogs that we study. Listed beneath would be the most current sites that we decide on [...]

Нэр: 토토사이트 Огноо: 31 January 2019

Wonderful story, reckoned we could combine a couple of unrelated data, nonetheless actually worth taking a look, whoa did one study about Mid East has got extra problerms as well

Нэр: 먹튀검증 Огноо: 31 January 2019

Title

[...]Every as soon as in a even though we select blogs that we study. Listed below would be the most recent web pages that we select [...]

Нэр: Make $2000 Monthly on Autopilot Огноо: 1 February 2019

Wonderful story …

Here are some unrelated information, nevertheless definitely really worth taking a your time to visit this website

Нэр: 먹튀검증 Огноо: 1 February 2019

The facts mentioned in the article are a few of the most effective obtainable

Нэр: #NewMusic Огноо: 2 February 2019

Here are a few of the internet sites we suggest for our visitors

Нэр: #Viral Огноо: 2 February 2019

very few internet sites that happen to be detailed beneath, from our point of view are undoubtedly nicely really worth checking out

Нэр: #Section808 Огноо: 2 February 2019

just beneath, are several totally not connected web pages to ours, however, they may be certainly really worth going over

Нэр: Kıbrıs Eleman Arama Огноо: 2 February 2019

one of our visitors just lately recommended the following website

Нэр: Get Super Slim in 7days Огноо: 2 February 2019

Read was interesting, stay in touch….

Very well written!

Нэр: Make Money on Auto-pilot Огноо: 3 February 2019

Finding this site…

Wow, this post is good and very informative.

Нэр: Promotions in Sri Lanaka Огноо: 4 February 2019

Thanks for the post admin, I like your blog.

Нэр: 사설토토 Огноо: 4 February 2019

although internet websites we backlink to below are considerably not associated to ours, we really feel they’re actually really worth a go by means of, so possess a look

Нэр: https://trendstwitter.com/canada Огноо: 5 February 2019

always a huge fan of linking to bloggers that I love but do not get a whole lot of link adore from

Нэр: bandar bola Огноо: 5 February 2019

Title

[...]usually posts some incredibly fascinating stuff like this. If you’re new to this site[...]

Нэр: tipid tips Огноо: 5 February 2019

Title

[...]below you’ll uncover the link to some web pages that we believe you ought to visit[...]

Нэр: download any video from any site Огноо: 5 February 2019

Title

[...]Every the moment in a when we pick blogs that we read. Listed beneath are the most recent internet sites that we opt for [...]

Нэр: 메이저사이트 Огноо: 6 February 2019

usually posts some really intriguing stuff like this. If you are new to this site

Нэр: 토토사이트 Огноо: 6 February 2019

we came across a cool website that you simply could get pleasure from. Take a look if you want

Нэр: 안전공원 Огноо: 6 February 2019

Every the moment inside a although we select blogs that we study. Listed below would be the most current sites that we choose

Нэр: 먹튀검증 Огноо: 6 February 2019

Sites of interest we’ve a link to

Нэр: 토토사이트 Огноо: 6 February 2019

below you will discover the link to some websites that we believe you ought to visit

Нэр: 안전공원 Огноо: 7 February 2019

Here is a good Weblog You might Discover Intriguing that we Encourage You

Нэр: Synthia Noakes Огноо: 8 February 2019

Enjoyed this update, is there any way I can get an update sent in an email every time you publish a fresh post?

https://www.ted.com/profiles/12195816

Нэр: 안전공원 추천 Огноо: 9 February 2019

check beneath, are some completely unrelated web sites to ours, having said that, they may be most trustworthy sources that we use

Нэр: 먹튀검증 Огноо: 9 February 2019

below you will uncover the link to some web-sites that we believe it is best to visit

Нэр: music network Огноо: 10 February 2019

Wow, wonderful weblog layout! How lengthy have you been running a blog for? you make blogging glance easy. The entire glance of your web site is magnificent, let alone the content material!

Нэр: airline flights Огноо: 10 February 2019

You can certainly see your enthusiasm in the work you write. The world hopes for even more passionate writers like you who aren’t afraid to mention how they believe. At all times go after your heart.

Нэр: special education Огноо: 10 February 2019

Thanks for every other informative blog. Where else may I am getting that type of information written in such an ideal means? I have a challenge that I’m just now working on, and I’ve been at the look out for such info.

Нэр: clamps for nipples Огноо: 10 February 2019

that would be the finish of this post. Here you

Нэр: mattress removal Огноо: 11 February 2019

Title

[...]check beneath, are some absolutely unrelated internet websites to ours, on the other hand, they may be most trustworthy sources that we use[...]

Нэр: Carey Dearmond Огноо: 11 February 2019

With havin so much content and articleswritten contentcontent do you ever run into any problemsissues of plagorism or copyright violationinfringement? My websitesiteblog has a lot of completely uniqueexclusiveunique content I’ve either authoredcreatedwritten myself or outsourced but it looks likeappearsseems a lot of it is popping it up all over the webinternet without my agreementauthorizationpermission. Do you know any solutionstechniquesmethodsways to help protect againstreducestopprevent content from being ripped offstolen? I’d certainlydefinitelygenuinelytrulyreally appreciate it.

https://amara.org/en/videos/ouu8yTHRO7Gt/info/top-10-best-ball-joint-separator-tools-in-2019/

Нэр: office mover Огноо: 11 February 2019

Title

[...]Sites of interest we’ve a link to[...]

Нэр: Gomovies Огноо: 12 February 2019

Title

[...]Every as soon as inside a even though we pick out blogs that we read. Listed beneath are the most up-to-date web sites that we select [...]

Нэр: Скачать музыку Огноо: 12 February 2019

here are some hyperlinks to web-sites that we link to because we feel they may be worth visiting

Нэр: best suction cup dildo Огноо: 13 February 2019

we came across a cool internet site that you may well delight in. Take a appear should you want

Нэр: anal toy for beginners Огноо: 13 February 2019

please check out the web pages we follow, like this one particular, because it represents our picks in the web

Нэр: Read More Огноо: 13 February 2019

Title

[...]we came across a cool web page that you simply might appreciate. Take a look for those who want[...]

Нэр: anal vibe Огноо: 13 February 2019

check beneath, are some completely unrelated internet sites to ours, even so, they are most trustworthy sources that we use

Нэр: prostate massager reviews Огноо: 13 February 2019

we came across a cool website that you may well love. Take a appear when you want

Нэр: starting a business Огноо: 14 February 2019

Helpful info. Fortunate me I discovered your web site by accident, and I’m stunned why this coincidence didn’t came about in advance! I bookmarked it.

Нэр: 토토사이트 Огноо: 14 February 2019

Sites of interest we have a link to

Нэр: 스포츠토토 Огноо: 15 February 2019

just beneath, are many totally not connected sites to ours, nevertheless, they’re surely worth going over

Нэр: 먹튀검증 Огноо: 15 February 2019

we came across a cool web page that you could possibly enjoy. Take a search in the event you want

Нэр: app rating website Огноо: 15 February 2019

Title

[...]we like to honor quite a few other internet sites around the internet, even if they aren’t linked to us, by linking to them. Beneath are some webpages really worth checking out[...]

Нэр: Google Огноо: 16 February 2019

Check beneath, are some totally unrelated websites to ours, nevertheless, they may be most trustworthy sources that we use.

Нэр: 토토사이트 Огноо: 16 February 2019

one of our guests just lately encouraged the following website

Сэтгэгдэл бичих

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд FACT.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдлыг 9318-5050 утсаар хүлээн авна.