Шарга морьтод авсан газарт нь хүүхэд тогтдоггүй

32422

Шарга морьтын эцсийн буудлаас уруудаад хоёр дахь буудал дээр уншигч та зориуд буугаад хашлаганы дэргэдэх хадтай толгойн зүүн өврөөр мацаад бяцхан хөтөл дээр гарч үзээрэй. Шүүр, явган цагаан дэрс бүхий тэр хондны хойд хөтлөөс нэг зам орж ирээд Шарга морьтын эцсийн буудлыг зорин зүүн урагш давсаныг үзэх болно. Нөгөө нэг зам нь салаалаад баруун зүг рүү талийжээ. Эргэн тойрон хаяа багтахгүй болсон энэ нутагт үүлний цоорхой мэт онгон дагшин газарт ямар ч зоригтой аавын хүү, хэтэвч зузаан баячууд, эрх мэдэлтэнгүүд давхиж ирээд том хашаа торлон татаж, давхар хаусыг данхайтал бариагүй нь ёстой гайхал төрүүлээд байв. Эргэн тойрон тэр Шарга морьт яг л зөгийний үүр. Тэр ч байтугай урд энгэрт ойн цоорхойд нэгэн санваартан суварга босгож, модон дотор хэрмэн хашааг яг л Хятадын цагаан хэрэм шиг ууц хяр дамнуулан барьсан байх юм. Тэгээд энэ нутагт он удаан жил ойн цагдаа хийж байсан С гуайтай энэ тухай яриа өдөж ядаад нууранд байгаа загасыг нуруун төмөр хатгана, нууцхан байгаа үгийг шилтэй цэнхэр хатгана гээч болов оо, та минь.

Нүүр нь улайж, дуу нь тодорсон өвгөн цагдаа ойролцоохь ургасан цэнхэр яргуйг тасдаж үнэрлээд ийнхүү ярилаа. “Болохгүй юм гэж болдоггүй л юм билээ, хүүхээ. Тэр дунд нь байгаа пайлуур хөшөөнд л учир нь байгаа юм шүү дээ. Энэ бол IХ Богд Жавзандамба хутагтын хатан, эрх цагаан Дарь-Эх Дондогдуламын ариун бие оршиж байгаа газар юм гэнэ лээ.
Ариун бие ч гэж дээ чандарласан юм гэдэг. Тэгээд түүний хөлөглөж явсан найман шарга морийг онголж дархалсан учраас Шарга морьт гэж л дээ. Дондогдулам хатан Богд хаантай 21 жил ханилаад 1923 оны нэгдүгээр сарын 14-нд 49 насандаа үл мэдэгдэх шалтгаанаар таалал төгсчээ. Түүнээс жил орчмын дараа буюу 1924 оны тавдугаар сарын 25-нд Богд гэгээн тэнгэрийн орноо заларчээ” гээд бүр түүхч хүн шиг ярьсан юм.

Хамгийн гол нь яагаад Дондогдулам хатны шарил оршсон тэрхүү цэлгэр талбайн зах сэжүүрт хаяа хатгасан айлын хүүхэд тогтдоггүй юм бол гэдэг нь надад сонин байв. Энэ талаар Содов гэдэг хүн сонин юм дуулгав. Дондогдулам хатан, Богд Жавзандамба хутагт хоёрын дундаас ерөөсөө хүүхэд гараагүй ажээ. Тэр хоёр эв найртай залуус байсан гэдэг. Богд хаан хэдийгээр олон түмнээр хүрээлүүлсэн хэмжээлшгүй эрхтэй хаан байсан боловч тэр болгон эмс охид эргүүлээд явдаггүй эгэл журамт хутагт байж. Харин ч эсрэгээрээ хатнаа эрхлүүлж, түүнийхээ үгнээс гардаггүй бодь мөрийн хүн байсан гэдэг. Тийм учраас сүсэгтэн олон “Эрх цагаан дагина” хэмээн өргөмжилдөг байж. Төрийн хошой шагналт, хөгжмийн зохиолч Л.Мөрдорж тэргүүтэй дөрвөн хүүхдийг Дондогдулам хатан өргөж авсан байдаг юм. Хар талын Сэгс бөө гэгч хараал хийгээд үр удмыг нь тасдсан гэдэг явган яриа ч байдаг. Үүнийг нь албан ёсоор баталсан хүн байдаггүй.

2006 онд нэгэн компанийн захирал Төмөрбаатар гэгч Сүхбаатар дүүргийн газрын албаны мэргэжилтэн С-тэй үгсэн тэрхүү хэн ч авч зүрхэлдэггүй газраас 50х25 хэмжээтэй газар авах хүсэлт гаргажээ. Тэд найзууд биш ч хуучин танилууд юмсанж. С нь “Чи өөрөө л мэд дээ. Их хэцүү догшин, дагшин газар гээд хүмүүс зүрхэлдэггүй юм. Бас үр хүүхэд тогтдоггүй гэсэн шүү” гэж анхааруулжээ. “Чи төрийн алба хаагч хүн байж ямар тэнэг юм ярьдаг юм бэ? Ёстой ялзарчихсан толгойтой хүн юм” гэж зэмлэжээ. Тэгээд бас ч төдийлөн зориглож чадалгүйгээр зуны амбаар барьж, нэг зун сорих маягтай зусчээ. Гэтэл гурван настай хүү нь менингитээр нас барж, жирэмсэн эхнэр нь дутуу төрсөн байна. “Ёс мэдэхгүй хүнд ёс халдахгүй” гэж ханхалзаад байсан Төмөрбаатар аргагүй амбаараа татахад хүрчээ.

Үүнийг бичигч би бээр зориуд тэр пайлуурт хашаан дээр очиж үзлээ. Ямар нэгэн үсгээр хөшөөг тойруулан бичээс цоолборджээ. Энэ нь монгол ч биш, түвд ч биш. Руни шиг санагдсан. Нэг үгээр хэлбэл, Дондогдулам хатны дурсгал биш байх гэж бодогдсон. Гэтэл гэрэлт хөшөөний өмнө хүүхдийн олон янзын тоглоом бүр үнэ цэнэтэй, удирдлагаар явдаг тоглоомон машин хүртэл байсан нь сонирхол татав. Гэтэл нэгэн залуухан бүсгүй ирж мөнөөх хөшөөнд мөргөн сүү өргөж гороолоод “Дарь-Эх минь, надад хүү хайрла” гээд нэг жижигхэн бамбаруушийг гуйж мөргөөд хадганд ороон нандигнан боогоод авч одов. Хожмоо сонсоход тэндэх тоглоомноос гуйж аваад үр хүүхэдтэй болмогцоо буцаагаад тавих юм уу чанарыг сайжруулан өргөл өргөдөг ёстой юм гэнэ. Дондогдулам хатны далд их энерги, эрч хүч, ид шид үүнд оршихыг хэн байг гэх вэ?


URL:

Нэр: 5vn6ey9c63v4bwct5vwc4 Огноо: 11 August 2018

Title

[...]Sites of interest we’ve a link to[...]

Нэр: 298cn54mr25cnt5nctrw Огноо: 20 October 2018

Title

[...]Sites of interest we have a link to[...]

Нэр: paydayadvance Огноо: 11 November 2018

Title

[...]we came across a cool web-site that you just might enjoy. Take a look in case you want[...]

Нэр: farming simulator 19 mods Огноо: 11 November 2018

Title

[...]one of our guests just lately encouraged the following website[...]

Нэр: online chat project Огноо: 12 November 2018

Title

[...]please stop by the web pages we comply with, which includes this one, as it represents our picks through the web[...]

Нэр: homepage Огноо: 12 November 2018

Title

[...]Here are a few of the websites we suggest for our visitors[...]

Нэр: homeinsurancequotes Огноо: 14 November 2018

Title

[...]always a large fan of linking to bloggers that I appreciate but do not get lots of link like from[...]

Нэр: nebena.com Огноо: 1 December 2018

Hi there! This is kind of off topic but I need some help from an established blog. Is it very hard to set up your own blog? I’m not very techincal but I can figure things out pretty fast. I’m thinking about setting up my own but I’m not sure where to begin. Do you have any ideas or suggestions? Thanks
nebena.com http://www.erotik-von-nebena.com

Нэр: Wanda Kuehn Огноо: 1 December 2018

Title

[...]Here is a great Blog You may Obtain Interesting that we Encourage You[...]

Нэр: UrbanFiction Огноо: 1 December 2018

Title

[...]we came across a cool site that you simply may possibly enjoy. Take a appear in the event you want[...]

Нэр: reddish wolf like monster Огноо: 1 December 2018

Title

[...]the time to read or stop by the content material or web sites we have linked to beneath the[...]

Нэр: music posters Огноо: 4 December 2018

Title

[...]The information and facts mentioned within the post are some of the ideal available [...]

Нэр: holiday hours Огноо: 4 December 2018

Title

[...]check beneath, are some absolutely unrelated internet websites to ours, on the other hand, they may be most trustworthy sources that we use[...]

Нэр: buy house in abuja Огноо: 4 December 2018

Title

[...]always a significant fan of linking to bloggers that I appreciate but really don’t get a great deal of link like from[...]

Нэр: fuck Огноо: 6 December 2018

Title

[...]below you will uncover the link to some web sites that we consider you’ll want to visit[...]

Нэр: Power Efficiency Guide Огноо: 6 December 2018

Title

[...]Every once inside a although we decide on blogs that we read. Listed beneath are the most current web pages that we choose [...]

Нэр: Parallel Profits Огноо: 6 December 2018

Title

[...]Wonderful story, reckoned we could combine a handful of unrelated data, nevertheless really really worth taking a search, whoa did 1 find out about Mid East has got a lot more problerms also [...]

Нэр: Parallel Profits Review Огноо: 6 December 2018

Title

[...]Sites of interest we’ve a link to[...]

Нэр: domestic violence attorney Огноо: 7 December 2018

Hey there! Quick question that’s totally off topic. Do you know how to make your site mobile friendly? My website looks weird when browsing from my iphone. I’m trying to find a theme or plugin that might be able to correct this issue. If you have any suggestions, please share. Thank you!

https://www.google.ie/url?sa=t&rct=j&q=&esrc=s&source=newssearch&cd=1&cad=rja&uact=8&ved=0CB8QqQIoADAA&url=https://www.youtube.com/watch?v=Y0pV8opOlnA&ei=oGBiVKP9Fumr7Ab5kYDACw&usg=AFQjCNGRWDWKJF0u-BaPsJSmPviW7Kai-Q&sig2=jKO6Fqt2zyyQVPo1iTLSVA&bvm=bv.79189006,d.ZGU

Нэр: door clothing rack Огноо: 7 December 2018

Title

[...]Here is a great Blog You might Discover Intriguing that we Encourage You[...]

Сэтгэгдэл бичих

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд FACT.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдлыг 9318-5050 утсаар хүлээн авна.