И.Очирбат: Монголын төрд, Үндсэн хуулийн цэцэд ч хүний эрх мэддэг хүн алга

8-20-8-550x300Сүхбаатар аймгийн Мөнххаан сумын иргэн И.Очирбат “Зууны мэдээ” сонины “Иргэний индэр” буланд хандлаа. Түүний байр суурийг хүргэе.

–Үндсэн хуулийн цэцэд гурван удаа хандсан ч асуудлыг хянан хэлэлцэх шаардлагагүй гэсэн хариу өгсөн гэлээ. Ямар асуудлаар гомдол гаргасан юм бэ?

-Мөнххаан суманд 2008 оны шуурганаар 200 өрх малгүй болсон. Өөрсдийн муугаас болоогүй, албан тушаалтны буруугаас үүдсэн хэрэг тул хохирлыг төр хариуцах ёстой гэж үзэж байгаа юм. Өвөлжилт, отрыг зөв зохион байгуулаагүй. Отроор гадны малчид авчирч буулгаад зуд болоход нутгийн малчид зутарч малаа барсан. Энэ бол аймаг, сумын удирдлагуудын буруутай үйлдлээс болсон хэрэг. Зүй нь сум, орон нутгийн дарга малчдынхаа эрх ашгийг хамгаалах ёстой байсан. Малчид багтаж л байвал нүүлгэж авчраад буулгаж байж таарахгүй, отрыг зөв зохион байгуулах ёстой шүү дээ. Сонгуульд гарахдаа тэр хүмүүс “Бид таны эрх ашгийг хамгаална. Та нарын төлөө явна” гэж гарсан шүү дээ. Энэ асуудлаар олон газарт, эцэст нь Үндсэн хуулийн цэцэд гурван удаа хандаад шийдүүлж чадсангүй. Бухимдаж явсаар эцэст нь зүрхний шигдээс болж эмнэлэгт ирж хагалгаанд ороод буцаж байна.

–Хууль, шүүхийн байгуулагад хандаж байв уу?

-Аймгийнхаа шүүхэд хандаж байсан. “Та ийм асуудлаар хөөцөлдөөд хэрэггүй биз дээ” гэх утгатай зүйл хэлж байна лээ. Үндсэн хуульд заасан бүх эрх маань зөрчигдсөн, хохирлын хариуцагч тал ч тодорхой байгаа шүү дээ, уг нь. Багийн даргаас Ерөнхийлөгч хүртэл, аймаг, сумын удирдлагаас Үндсэн хуулийн цэц хүртэл хандлаа. Ерөнхий сайдад ч хандсан. Төр, засаг маань Бавуугийн Лхагвасүрэн гуайд тусалж болсон байна лээ, би барьцаж, шүүмжилж байгаа юм биш. Нэг өрх айл мал, хөрөнгөө барчихаад, үр хүүхдээ сургууль нь явуулж чадахгүй зовж ядарч, сандарч байгаагаа мэдүүлж байхад “Ямар ч аргагүй асуудал байна” гэж зөвлөхөөрөө утсаар хэлүүлчихээд сууж байдаг эрх баригчид байж боломгүй. Тухайн үед УИХ-ын гишүүн Р.Буд, Ч.Улаан нар биднийг төлөөлж төрд сууж байсан. Хэн, хэнд нь хэлсэн ч мөн л тоогоогүй. Ер нь хууль, шүүхийн байгууллагаас өгсүүлээд УИХ, Засгийн газар, Үндсэн хуулийн цэцэд нь ч хүний эрхийг мэддэг, дээдэлдэг хүн алга. Үндсэн хуулиа бүрэн мэддэг хүн ч байхгүй байна. Ийм байж яаж Монгол Улсыг авч явах вэ дээ. Дээр байгаа хүмүүс маань мулгуу дарга нарын шийдвэрт мухардаж, банк гэх шулаачдад луйвардуулж зүдэрч байгаа иргэдээ гэх сэтгэлгүй байваас цаашид төрийг мөхөөх аюултай.

–Өнөө жил танай нутагт зуншлага хэр байна. Өвөлжилт ямархуу болно гэж малчид ярьж байна вэ?

– Зуншлагын байдлыг ажихад Сүхбаатар аймагт өвөлжилт хүндрэх төлөвтэй байгаа. Манай суманд зуншлага тааруухан байлаа. Миний араас хэчнээн хүн над шиг малаа барж гудамжинд гарахыг таашгүй. Сэтгэл зовниж байна. Над шиг гудамжинд гарсан ч хөдөөгийн цөлх ард түмэн өөрийнхөө төлөө явах нь хэд бол. Малчид хоосон толгойтой дарга нарын буруугаас малаа барж хохирвол лав л Үндсэн хуулийн цэц нь авч хэлэлцэхгүй юм байна гэдгийг ойлголоо. Цэц маань манаачтай гээд байгаа. Гэтэл тэнд манаач алга, хэдэн мануухай л байна. УИХ-аар батлагдаж байгаа хуулиуд нь Үндсэн хууль зөрчсөн байх нь олон байна. Цэц нь Үндсэн хуулийн хэрэгжилтийг хангуулахдаа дарга, иргэн гэхгүй тэгш үйлчлэх ёстой. Гэтэл ийм хяналт, зохицуулалт алга. Ганц Сүхбаатар аймгийн Мөнххаан сум гэлтгүй Монгол Улсын хэмжээнд Үндсэн хуулиар олгогдсон хүний эрх зөрчигдөж байна. Иргэдэд яллах хууль нь түлхүү үйлчилдэг, эрхийг нь хангасан, ашиг сонирхлыг нь хамгаалсан хуулийн заалтууд үйлчилдэггүй. Сайд, дарга нар өөрсөддөө зориулж хууль гаргадаг, хэзээ нэг цагт хэрэглэнэ гээд “цоорхой” гаргадаг. Тэгээд өөрсдийн ашиг сонирхлыг хамгаалж, зохицуулаад өнгөрүүлдэг явдал газар авчээ.

–Та олон жил тэмцсэн гэлээ. Таны өргөдөл, гомдлыг аль ч шатанд хэлэлцэхгүй байхад цааш яах бодолтой вэ?

-Эцсийн эцэст миний тэмцэж, зүтгэж байгаагийн гол зорилго Үндсэн хуулиа иргэдэд үйлчилдэг болгоё гэсэн санаа юм. Хүн болгон Үндсэн хуулийнхаа хүрээнд амьдарч, хуулиараа хамгаалуулдаг байвал болмоор байгаа юм. Энэ Үндсэн хуулийг хүмүүс болно, болохгүй гэж ярьдаг. Болгоё гэвэл болно шүү дээ. Бас ч муу хууль биш юм шүү. Улс төрийн намуудыг сонсч байхад эцэг хуулиа сайжруулъя гээд санал, санаачилга гаргаж байгаа юм билээ. Одоогийнхоос илүү сайжруулсан хувилбарыг МАХН-аас гаргасныг олж үзсэн. Баталчихвал иргэдийн амьдралд тун нааштай хууль санагдсан. Би тийм сүрхий эх оронч хүн ч биш, гэхдээ одоо эд хөрөнгө чухал уу, эх орон чухал уу гэдгийг бодох цаг иржээ.

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

Ч.ЗОТОЛ


URL:

Нэр: Зочин Огноо: 23 September 2018

ЮУ ГЭЖ ЭНЭ МЭТИЙН ХЭРГИЙГ ҮНДСЭН ХУУЛИЙН ЦЭЦ АВЧ ХЭЛЭЛЦЭХИЙН. ЭНЭ МЭТИЙН ОРКУУД Л МОНГОЛ УЛСЫН СҮЙРҮҮЛЖ БАЙНА. ХҮНИЙ ЭРХ ГЭСЭН ОЙЛГОЛТ БОЛ ХҮНИЙ ЭРХ АШИГ ГЭСЭН ОЙЛГОЛТООС ӨӨР ЮМ ҮХЭРЭЭ, МАЛАА ДААТГУУЛАХ ЧИНЬ ЯАСЫН?!

Нэр: Geschenkidee Огноо: 26 January 2019

Wonderful story, reckoned we could combine a couple of unrelated data, nevertheless seriously worth taking a look, whoa did 1 understand about Mid East has got far more problerms also

Нэр: desigirl Огноо: 27 January 2019

check below, are some completely unrelated internet websites to ours, on the other hand, they are most trustworthy sources that we use

Нэр: افلام سكس يدوي Огноо: 27 January 2019

always a massive fan of linking to bloggers that I enjoy but really don’t get a great deal of link like from

Нэр: prostate massage Огноо: 28 January 2019

Here are a number of the web sites we advise for our visitors

Нэр: rechargeable curved vibrator Огноо: 28 January 2019

just beneath, are quite a few entirely not related sites to ours, nevertheless, they are surely really worth going over

Нэр: 안전놀이터 Огноо: 29 January 2019

that could be the finish of this report. Right here you

Нэр: 토토사이트 Огноо: 29 January 2019

please visit the web sites we stick to, which includes this a single, as it represents our picks through the web

Нэр: https://www.youtube.com/watch?v=bxu6hZhr3IQ Огноо: 30 January 2019

Websites we think you should visit…

Sites of interest we’ve a link to…

Нэр: steel drum band Огноо: 30 January 2019

Wonderful story, reckoned we could combine a couple of unrelated data, nevertheless genuinely really worth taking a look, whoa did a single discover about Mid East has got additional problerms too

Нэр: Affiliate Bots - Make Easy Money Online Огноо: 30 January 2019

Just check this …

Just take a second to check out the internet sites we have linked to …

Нэр: 로투스홀짝 Огноо: 30 January 2019

very handful of sites that transpire to be detailed below, from our point of view are undoubtedly nicely worth checking out

Нэр: 토토사이트 Огноо: 31 January 2019

Here are some of the websites we recommend for our visitors

Нэр: Ewen Chia's Autopilot Income Огноо: 1 February 2019

Read was interesting, stay in touch….

Very well written!

Нэр: 먹튀검증 Огноо: 1 February 2019

check below, are some absolutely unrelated web sites to ours, nonetheless, they may be most trustworthy sources that we use

Нэр: Unique Weight Loss Method Огноо: 1 February 2019

Wonderful story …

Here are several unrelated data, nevertheless truly really worth taking a your time to visit this website

Нэр: 안전공원 Огноо: 1 February 2019

just beneath, are various totally not associated internet sites to ours, on the other hand, they’re surely really worth going over

Нэр: #HipHop Огноо: 2 February 2019

here are some hyperlinks to web pages that we link to simply because we believe they are worth visiting

Нэр: GET Facebook Bot Огноо: 2 February 2019

Wonderful story …

Here are a couple of unrelated data, nonetheless seriously worth taking a your time to visit this website

Нэр: Kıbrıs'ta İlan Огноо: 2 February 2019

very few websites that occur to be in depth below, from our point of view are undoubtedly nicely really worth checking out

Нэр: #cherry Огноо: 2 February 2019

one of our guests not long ago encouraged the following website

Нэр: Kunststofffenster Огноо: 2 February 2019

Here is an excellent Blog You might Discover Exciting that we Encourage You

Нэр: sharp lc65le654u manual Огноо: 3 February 2019

just beneath, are quite a few completely not related web-sites to ours, on the other hand, they may be surely worth going over

Нэр: Curso guardia civil Огноо: 3 February 2019

the time to read or pay a visit to the content or websites we have linked to beneath the

Нэр: Autopilot Money Machine 2019 Огноо: 4 February 2019

You should check this out…

Here are some absolutely unrelated sites to ours, having said that, just take a moment to visit …

Нэр: 안전공원 추천 Огноо: 4 February 2019

we came across a cool web page that you just could love. Take a look when you want

Нэр: https://trendstwitter.com/india Огноо: 4 February 2019

here are some hyperlinks to websites that we link to simply because we assume they are worth visiting

Нэр: iosgg.com Огноо: 5 February 2019

that could be the finish of this report. Right here you

Нэр: Nidhi company registration services Огноо: 5 February 2019

Every the moment in a although we pick blogs that we study. Listed below would be the latest sites that we choose

Нэр: 토토사이트 Огноо: 6 February 2019

just beneath, are a lot of entirely not connected sites to ours, even so, they’re surely worth going over

Нэр: 먹튀검증 Огноо: 6 February 2019

here are some links to internet sites that we link to since we consider they may be worth visiting

Нэр: 먹튀검증 Огноо: 7 February 2019

Here are some of the websites we suggest for our visitors

Нэр: 토토사이트 Огноо: 8 February 2019

Here is a superb Weblog You may Come across Interesting that we Encourage You

Нэр: 메이저사이트 Огноо: 8 February 2019

Every after in a when we pick blogs that we read. Listed below would be the most current websites that we select

Нэр: 메이저공원 Огноо: 9 February 2019

Wonderful story, reckoned we could combine a few unrelated information, nonetheless seriously really worth taking a search, whoa did one study about Mid East has got a lot more problerms also

Нэр: 네임드사다리 Огноо: 9 February 2019

Wonderful story, reckoned we could combine some unrelated data, nonetheless truly really worth taking a search, whoa did one particular learn about Mid East has got more problerms too

Нэр: бонитет леса Огноо: 9 February 2019

usually posts some incredibly exciting stuff like this. If you are new to this site

that could be the end of this article. Right here you

Нэр: penis sleeve extender review Огноо: 10 February 2019

one of our guests not too long ago proposed the following website

Нэр: metal nipple clamps Огноо: 10 February 2019

the time to study or visit the content material or internet sites we have linked to beneath the

Нэр: бесплатно mp3 Огноо: 12 February 2019

below you will come across the link to some sites that we believe it is best to visit

Нэр: windows vps Огноо: 12 February 2019

here are some links to internet sites that we link to for the reason that we feel they are really worth visiting

Нэр: realistic vibrator Огноо: 13 February 2019

very couple of internet websites that come about to become comprehensive beneath, from our point of view are undoubtedly nicely really worth checking out

Нэр: best butt plugs Огноо: 13 February 2019

usually posts some very interesting stuff like this. If you

Нэр: ferienwohnung büsum am ankerplatz Огноо: 14 February 2019

The data mentioned in the report are some of the very best readily available

Нэр: 메이저 토토사이트 Огноо: 14 February 2019

very handful of web sites that occur to become comprehensive beneath, from our point of view are undoubtedly properly worth checking out

Нэр: 토토사이트 Огноо: 15 February 2019

one of our visitors a short while ago recommended the following website

Нэр: 먹튀검증 Огноо: 15 February 2019

here are some hyperlinks to sites that we link to since we consider they are really worth visiting

Нэр: داستانهای سکسی Огноо: 15 February 2019

Wonderful story, reckoned we could combine a handful of unrelated data, nevertheless truly worth taking a look, whoa did one study about Mid East has got far more problerms also

Нэр: محارم سكس عائلي Огноо: 16 February 2019

The facts talked about inside the post are a few of the very best out there

Нэр: 토토사이트 Огноо: 16 February 2019

just beneath, are many totally not related web-sites to ours, having said that, they may be surely really worth going over

Нэр: LolyCam 18+ Огноо: 17 February 2019

always a major fan of linking to bloggers that I adore but don

Нэр: 스포츠토토 Огноо: 17 February 2019

Sites of interest we have a link to

Нэр: 먹튀검증 Огноо: 17 February 2019

the time to read or take a look at the subject material or web-sites we’ve linked to below the

Нэр: 사다리사이트 Огноо: 17 February 2019

please go to the web sites we follow, which includes this a single, as it represents our picks from the web

Нэр: 토토사이트 Огноо: 17 February 2019

we came across a cool website that you simply may well love. Take a appear if you want

Нэр: 안전공원 Огноо: 17 February 2019

Every when inside a while we choose blogs that we read. Listed beneath would be the most current web sites that we choose

Сэтгэгдэл бичих

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд FACT.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдлыг 9318-5050 утсаар хүлээн авна.