Монгол Улсын нийт өр, тулгарч болох эрсдэл

 179895-25022016-1456369630-126470073-ur

Монгол Улсын Сангийн сайд  олон нийтийн сүлжээгээр улсын өр хэрхэн дарж буй талаар бичиж улс төр хийхийг эс тооцвол Монгол улсын гадаад болон дотоод өр, нийт өрийн талаар тоймтой мэдээлэл гарах нь тун цөөхөн аж. Харин 2016 оны УИХ сонгуулийн үеэр МАН намаас дэвшсэн болгон энэ талаар ярьж явсан санагдана. Тэр ч бүү хэл тэдний мөрийн хөтөлбөртөө: Эдийн засгаа хямралаас гаргаж, Эх орноо өрнөөс салгаж чадна, гэсэн сайхан амлалт бий.

МОНГОЛ УЛСЫН ӨРИЙН БОДИТ ХЭМЖЭЭ

Хуулийн дагуу дагаж мөрддөг өрийн статистик дүнг хоёр янзаар гаргадаг. Үүнд: Засгийн газрын нийт өрийг монгол төгрөгөөр, харин Монгол улсын нийт өрийг ам.доллараар илэрхийлдэг.

 Өрийн удирдлагын тухай хуульд хуульд заасны дагуу Санхүү, төсвийн асуудал эрхэлсэн төрийн Захиргааны төв байгууллага нь Засгийн газрын өрийн үлдэгдлийг улирал бүр тооцож олон нийтэд мэдээлдэг. Засгийн газрын өр 2016 оны 6 сард 16.6 их наяд төгрөг байсан бол 2018 оны 6 сарын 30 байдлаар 21.1 их наяд төгрөгт хүрч 4,5 их наяд төгрөгөөр нэмэгджээ

Сангийн сайд Засгийн газрын зөвхөн дотоод өрийн бууралт хийгээд нийт гадаад өрийн ДНБ харьцуулсан хувь хэмжээг нийтэд дэлгэх дуртай. Аргагүй юм. Нийт өрөөс зөвхөн хасагдаж буй хэсгийг таслан авч танилцуулж байгаа хэрэг. Нөгөө талаар, дэлхийн зах зээл дээх эрдэс бүтээгдхүүний үнэ ханш, ялангуяа нүүрс, зэсийн ханш сүүлийн хоёр жил 2-4 дахин өссөн нь манай ДНБ хэмжээг тэр хэмжээгээр нэмэгдүүлсэн. Хэдийгээр нийт өрийн хэмжээ өсөж байгаа боловч түүнийг нэмэгдэж буй ДНБ-тэй харьцуулахад ялгаа бага харагдаж буйг доорх хүснэгтээс тодорхой харагдана/хүснэгт1/. Хэд хоногийн өмнө БНХАУ-ын Хөгжил шинэчлэлийн хорооны шийдвэрээр энэ оныг дуустал нүүрс импортлохгүй гэсэн шийдвэр гарлаа. Энэ нь 2018 онд манай ДНБ хэмжээг тодорхой хэмжээнд багасгах бөгөөд энэ хэмжээгээр нийт өрийн ДНБ харьцах хэмжээ зээл аваагүй байхад  нэмэгдэж харагдах нь.

УИХ-аас 2015 онд баталсан Өрийн удирдлагын тухай хуулийн 4 дүгээр зүйлийн 4.1.4 дэх хэсэгт “улсын нийт гадаад өр”-ийн тодорхойлолтын хүрээнд Монголбанк нь дэлхийн улс орнуудын төвбанкны жишгээр Монгол Улсын нийт гадаад өрийн статистикийг ОУВС-гаас эмхэтгэн гаргасан Гадаад секторын статистикийг боловсруулах аргачлал, Мэдээлэл тархаах ерөнхий системийн шаардлагын дагуу 2010 оноос эхлэн боловсруулж, олон нийтэд мэдээлж байна. Энэ дүнгээс харвал, Монгол улсын нийт гадаад өр 2 жилийн хугацаанд 3 тэрбум 485 сая ам.доллараар /хүснэгт 2/ нэмэгджээ. Энд саяхан Хөгжлийн банкны 500 сая ам.доллар хараахан ороогүй байгаа.

ГАДААД ӨРИЙН ЗОХИСТ ХЭМЖЭЭ

Гадаад өрийн зохист хэмжээ улс орнуудын хувьд харилцан адилгүй байдаг хэдий ч дийлэнх нь өрийн хэмжээгээ ДНБ-хээ 50 хувиас хэтрүүлэхгүй байхыг эрмэлзэж, хуульчилсан байдаг. Тухайлбал, Белорусс улсын хувьд гадаад өрийн хэмжээ ДНБ-ий 25 хувь, дотоод өр нь 20 хувиас хэтрэхгүй байдаг. Харин манай улс 2010 онд “Төсвийн тогтвортой байдлын тухай” хуулийг баталж, улсын өрийн өнөөгийн үнэ цэнээр илэрхийлсэн үлдэгдэл нь тухайн жилийн оны үнээр тооцсон дотоодын нийт бүтээгдэхүүний 40 хувиас хэтрэхгүй байхаар заасан билээ. Энэ нь дэлхийн жишигт нийцэхүйц зохист хэмжээ бөгөөд манайхан “өрийн тааз” гэж нэрлэжээ. Гэвч сүүлийн жилүүдэд Монгол улс төсвийн тогтвортой байдлын хуулийн үзэл санааг эвдэж дээрх заалтуудын хэм хэмжээг хэд хэдэн удаа өөрчилсөн байдаг. Тиймээс хуулийн үндсэн утгыг гээгдүүлж, “өртэйгээр хөгжих”, төсвийн мөчлөг дагасан тэлсэн бодлого хэрэгжүүлэх, төсвийн алдагдал ба өрийн хэмжээ хоорондын уялдааг хангалгүй хэрэгжүүлэх үндсийг тавьсан байдаг.Ийнхүү Монгол улсын нийт гадаад өр өсч, ДНБ-ий 220 гаруй хувьд хүрээд байгаа билээ.

ГАДААД ӨР НЭМЭГДСЭНЭЭС ҮҮСЭХ НӨЛӨӨ

Аливаа улсын гадаад өрийн хэмжээ тухайн улсын эдийн засагт шууд болон шууд бусаар нөлөөлж байдаг. Тухайлбал, өрийн хэмжээ нэмэгдэхэд инфляци, ажилгүйдлийн түвшин өсөх, хадгаламж буурч, төсөв, мөнгөний бодлогод сөргөөр нөлөөлөх төдийгүй улс орны эдийн засаг болон тусгаар тогтнолд аюул учрах эрсдэл агуулдаг билээ. Гэтэл өнөөдөр валютын ханш огцом нэмэгдэж байгаад нийт өрийн үзүүлэх нөлөөллийн судалгааг Засгийн газар битгий хэл Монгол банк нь мэдэхгүй будилж сууна.

2013 онд Тажикстан улсын гадаад өрийн хэмжээ ДНБ-хээ 50 хувиас давж, зээлээ төлөхөд хүндрэл үүссэн учраас гадаад өрийн зарим хэсгийг цуцлахын тулд Уулын-Бадахшаны тодорхой газар нутгийг БНХАУ-д шилжүүлснээр 2013 оны 5 сарын 6 өдөр өмнөд хөршийн цэргүүд тухайн нутаг дэвсгэрт нэвтэрч орсон талаар мэдээлж байв. Мөн 2017 оны 12 сарын 9 өдөр Шри-Ланк улс Хамбантотын боомтоо гадаад өрийнхөө зарим хэсгийг чөлөөлөх зорилгоор 99 жилийн хугацаатай Хятадад хүлээлгэн өгсөн байна. Америкийн “www.visitsrilanka.com” сайтад өнгөрсөн 2 сард “Хятадын өрийн занганд орж буй найман улс” гэх нийтлэл гарсан бөгөөд дурьдагдсан найман улсын тоонд Монгол Улс багтжээ. Уг нийтлэлд, “Өнгөрсөн хугацаанд Хятад улс гол зээлдэгчээрээ ядуу буурай орнуудыг сонгож, тэднийг өмнө нь бэлдсэн “урхи”-ндаа оруулж байна. Тэд зээлдэгчдэд санаанд оромгүй санал тавьж, хэрвээ өрөө хугацаандаа төлж чадахааргүй болбол газар нутгийнхаа өчүүхэн хэсгийг өөрт нь өгөхийг тулган шаарддаг” хэмээн анхааруулсан байна. Ийнхүү аливаа улс орон гадаад өрийн урхинд орвоос эдийн засгийн хувьд төдийгүй улс орны тусгаар тогтнолд аюул учирч болох юм. Засгийн газар шаардлагатай өр, зээлээ төлөхийн тулд дахиж шинээр зээл авч санхүүжүүлэхээс өөр гарц, сонголтгүй болсон тэр мөчөөс “өрийн урхи”-нд ордог.

Ийнхүү гадаад өрийн хэмжээ зохих түвшингээс давсан тохиолдолд улс орны эдийн засгийн макро үзүүлэлтүүд огцом буурч, нийгмийн амьдрал тогтворгүй болж, улс төрийн нөхцөл байдал хурцдах нөхцөл үүсдэг. Аливаа улс өр зээлийн дарамтад орсон тохиолдолд тулгарах эрсдлийг эдийн засгийн тоон үзүүлэлтийг нуршилгүй авч үзвэл:

1.​ Санхүүгийн эх үүсвэрээ бие даан зарцуулах эрхгүй болно,

Аливаа тусгаар улс иргэдийнхээ амьжиргааны түвшинг дээшлүүлэх, улс орны хөгжил дэвшилд хүргэх боломжит хувилбарыг сонгож санхүүгийн нөөц, эх үүсвэрээ чөлөөтэй зарцуулах боломжтой байх нь чухал. Гэтэл “өрийн урхи”-нд орсон засгийн газар санхүүгийн бүхий л нөөц боломжоо зөвхөн өр зээлийн асуудлаа эцэслэн дайчлан шийдвэрлэхээс өөр гарцгүй болно.Өрөө төлөөгүй нөхцөлд зээлийн алдагдал нэмэгдэж, санхүүгийн эх үүсвэр улам бүр үнэтэй болдог.

2.​ Бүрэн эрхт байдлаа алдах эрсдэл тулгарна,

Улс орны санхүүгийн асуудал нь бусдаас хараат болсон тохиолдолд улс орны тусгаар тогтнол өндөр эрсдэлтэй байна гэсэн үг. Хэдийгээр өнөө үед өрөөс шалтгаалаад тусгаар тогтнолоо алдах асуудал төсөөлөх аргагүй мэт санагдаж болох юм. Гэвч түүх сөхөж, үзье. 1862 оны 5 сарын 5 өдөр Мексикийн 4000 орчим цэрэг Францын армийг бут цохижээ. Энэ өдрийг Cinco de Mayo буюу Мексикийн тусгаар тогтнолын баяр хэмээн өргөнөөр тэмдэглэж байна. Мексик Францад төлөх өр төлбөрөө хойшлуулмагц 2 орны хооронд дайн эхэлсэн юм. Хэдийгээр өнөөдөр ийм түүх давтагдах боломжгүй хэдий ч гадаад өрийн хараат байдал аливаа улсын төрийн эрх мэдэлд нөлөөлөх хүртэл хэмжээнд хадгалагдаж байна. Энд Грек улсын жишээг дурдаж болох юм. 2009 онд Грекийн гадаад өрийн хэмжээ ДНБ-ий 113 хувьтай тэнцсэнээр “Өрийн хямрал” эхэлсэн түүхтэй. 2015 онд ОУВСангийн 1,54 тэрбум еврогийн зээлээ төлөх боломжгүй болсноо зарлах үед ажилгүйдлийн түвшин туйлдаа хүрч, нийгмийн амьдралд үймээн самуун даамжирч, улс орныг удирдах эрх мэдлийн тодорхой хэсгийг гадаадын зээлдүүлэгчдийн эрх мэдэлд шилжүүлэхээс өөр аргагүй байдалд хүрчээ. Олон улсын зээлжих зэрэглэлийг тогтоодог байгууллагууд (S&P, Fitch и Мoody’s) Грек улсын бондын зэрэглэлийг хөрөнгө оруулагчдын хувьд асар өндөр эрсдэлтэй ССС болгож бууруулав. Ийм бондыг “хог” гэж нэрлэх бөгөөд огт борлогддоггүй. Ер нь хөрөнгө оруулагчдын хувьд анхаардаг сөрөг хүчин зүйлийн тоонд эдийн засгийн хүндрэлээс шалтгаалсан нийгмийн хурцадмал байдал ордог аж.

3.​ Ирээдүйгүй улсын жагсаалтад багтана,

Гадаад өрийн хэмжээ улс орны ирээдүйн хөгжил хоёр хоорондоо салшгүй холбоотой. Зээлийн төлбөрийг дахин зээл авч санхүүжүүлэх нь ирээдүйн орлогоосоо хумсалж байгаа нэг хэлбэр. Өөрөөр хэлбэл, ирээдүй хойч үеэ эдийн засгийн өсөлтөөс хүртэх боломжийг хязгаарлаж байгаа явдал юм.

Раднасэдийн Даваадорж /эдийн засгийн ухааны боловсролын доктор/

Dardas.mn


URL:

Нэр: see pron Огноо: 21 December 2018

V5Nv8t uvb treatment I want to write and I wonder how to start a blog for people on this yahoo community..

Нэр: Google Огноо: 27 January 2019

Here is an excellent Blog You may Obtain Exciting that we encourage you to visit.

Нэр: 토토사이트 Огноо: 29 January 2019

usually posts some really fascinating stuff like this. If you

Нэр: 온라인블랙잭 Огноо: 30 January 2019

very few internet websites that transpire to be detailed beneath, from our point of view are undoubtedly effectively really worth checking out

Нэр: steel drum band Огноо: 30 January 2019

Sites of interest we have a link to

Нэр: 먹튀검증 Огноо: 1 February 2019

we like to honor lots of other world-wide-web web pages around the net, even though they aren

Нэр: 토토사이트 Огноо: 1 February 2019

just beneath, are several absolutely not related websites to ours, even so, they may be surely worth going over

Нэр: 안전공원 Огноо: 1 February 2019

that could be the finish of this article. Right here you

Нэр: #TheConsultants Огноо: 2 February 2019

Sites of interest we have a link to

Нэр: 먹튀검증 Огноо: 4 February 2019

here are some links to web sites that we link to due to the fact we feel they’re really worth visiting

Нэр: https://trendstwitter.com/brazil Огноо: 5 February 2019

Here is a superb Weblog You might Find Exciting that we Encourage You

Нэр: Google Огноо: 5 February 2019

That would be the finish of this write-up. Right here you will locate some sites that we assume you

Нэр: 사설토토 Огноо: 6 February 2019

always a big fan of linking to bloggers that I appreciate but do not get a whole lot of link like from

Нэр: 네임드사다리 Огноо: 9 February 2019

The facts talked about within the post are several of the best accessible

Нэр: rehab care Огноо: 9 February 2019

please stop by the internet sites we comply with, which includes this one, because it represents our picks through the web

Нэр: penis sleeve extender review Огноо: 10 February 2019

Sites of interest we have a link to

Нэр: click here Огноо: 13 February 2019

Im thankful for the blog post. Great.

https://goo.gl/maps/Q2FnNQHhEcy

Нэр: dildo vibrator Огноо: 13 February 2019

below you

Нэр: anal sex toys Огноо: 13 February 2019

please check out the websites we adhere to, which includes this a single, as it represents our picks in the web

Нэр: jelly dong Огноо: 13 February 2019

very couple of sites that happen to become detailed beneath, from our point of view are undoubtedly very well worth checking out

Нэр: harry-potter-music-box Огноо: 13 February 2019

I really enjoy the article post. Cool.

http://www.lumodecor.com/

Нэр: luftbilder stuttgart Огноо: 14 February 2019

usually posts some extremely fascinating stuff like this. If you

Нэр: 토토사이트 Огноо: 15 February 2019

The facts talked about inside the post are a number of the top readily available

Нэр: 먹튀검증 Огноо: 15 February 2019

we like to honor several other world wide web web sites on the internet, even when they aren

Нэр: 안전공원 Огноо: 15 February 2019

we came across a cool website which you may appreciate. Take a search for those who want

Нэр: 네임드사다리 Огноо: 15 February 2019

we like to honor many other net websites on the internet, even when they aren

Нэр: افلام سكس اجنبي مترجمة Огноо: 16 February 2019

one of our visitors not long ago recommended the following website

Нэр: 사설토토 Огноо: 17 February 2019

we like to honor quite a few other net web pages on the internet, even if they aren

Нэр: 사다리사이트 Огноо: 17 February 2019

Every as soon as in a whilst we select blogs that we read. Listed below would be the most up-to-date websites that we pick

Нэр: 안전공원 Огноо: 17 February 2019

Wonderful story, reckoned we could combine several unrelated information, nonetheless truly really worth taking a search, whoa did 1 learn about Mid East has got much more problerms also

Нэр: 안전공원 Огноо: 17 February 2019

Here are some of the web sites we recommend for our visitors

Нэр: 토토사이트 Огноо: 17 February 2019

check beneath, are some totally unrelated sites to ours, however, they are most trustworthy sources that we use

Нэр: سكسي ايراني Огноо: 18 February 2019

here are some hyperlinks to web pages that we link to since we assume they’re really worth visiting

Нэр: le vergini delle rocce Огноо: 20 February 2019

the time to study or stop by the content material or internet sites we’ve linked to beneath the

Нэр: belgio mappa concettuale Огноо: 20 February 2019

Every the moment in a though we pick blogs that we study. Listed beneath would be the most current sites that we opt for

Нэр: 토토사이트 Огноо: 20 February 2019

that would be the end of this report. Right here you

Нэр: 토토사이트 검증 Огноо: 21 February 2019

Wonderful story, reckoned we could combine a handful of unrelated data, nonetheless really really worth taking a search, whoa did 1 study about Mid East has got more problerms as well

Нэр: bondage toys for couples Огноо: 22 February 2019

always a big fan of linking to bloggers that I appreciate but don

Нэр: vibrating dildo Огноо: 23 February 2019

just beneath, are many totally not related web pages to ours, however, they are surely really worth going over

Нэр: preparat asd 2 Огноо: 23 February 2019

just beneath, are several completely not connected web-sites to ours, however, they’re surely worth going over

Нэр: poloskanie furacilinom Огноо: 24 February 2019

here are some links to web sites that we link to because we think they may be worth visiting

Нэр: Ceylon Cinnamon Exporter from Sri Lanka Огноо: 24 February 2019

Sites of interest we have a link to

Нэр: شركة نقل عفش الفروانية Огноо: 26 February 2019

just beneath, are quite a few completely not related web sites to ours, however, they may be certainly worth going over

Нэр: 토토사이트 Огноо: 27 February 2019

very couple of sites that transpire to become detailed below, from our point of view are undoubtedly very well really worth checking out

Нэр: 사다리사이트 Огноо: 27 February 2019

Here is a good Weblog You might Find Exciting that we Encourage You

Нэр: 안전놀이터 Огноо: 27 February 2019

The info mentioned within the article are a number of the top out there

Нэр: tir Огноо: 28 February 2019

Here is a superb Blog You might Uncover Exciting that we Encourage You

Нэр: double penis Огноо: 2 March 2019

Here are a few of the internet sites we advise for our visitors

Нэр: beast iptv Огноо: 2 March 2019

always a massive fan of linking to bloggers that I enjoy but don

Нэр: best sex toys adam and eve Огноо: 2 March 2019

The info mentioned within the post are a few of the ideal obtainable

Нэр: Affiliate Marketing Platform Огноо: 3 March 2019

Wonderful story, reckoned we could combine a couple of unrelated information, nevertheless actually really worth taking a appear, whoa did one understand about Mid East has got far more problerms at the same time

Нэр: virtual visacard and virtual Mastercard Огноо: 3 March 2019

we came across a cool website that you just might delight in. Take a look if you want

Нэр: 토토사이트 Огноо: 5 March 2019

very couple of internet sites that come about to become comprehensive below, from our point of view are undoubtedly effectively worth checking out

Нэр: секс чат Огноо: 5 March 2019

always a huge fan of linking to bloggers that I love but really don’t get a great deal of link like from

Нэр: 사다리사이트 Огноо: 6 March 2019

Every the moment inside a even though we pick out blogs that we study. Listed below are the most recent web pages that we opt for

Нэр: 안전공원 Огноо: 6 March 2019

Every as soon as in a while we opt for blogs that we study. Listed beneath would be the latest websites that we decide on

Нэр: Take my online class for me Огноо: 7 March 2019

Sites of interest we’ve a link to

Нэр: Saham Reksadana Indonesia Огноо: 8 March 2019

just beneath, are many totally not connected web sites to ours, on the other hand, they are surely really worth going over

Нэр: mt-gram.com Огноо: 8 March 2019

Every after in a when we choose blogs that we study. Listed beneath are the most current web-sites that we opt for

Нэр: curso design grafico online Огноо: 9 March 2019

that would be the end of this write-up. Here you

Нэр: engineering staffing services orlando Огноо: 9 March 2019

that would be the finish of this article. Right here you will find some sites that we believe you

Нэр: fbvcursos Огноо: 10 March 2019

very handful of sites that transpire to be comprehensive below, from our point of view are undoubtedly very well worth checking out

Нэр: Giraffe birth Огноо: 12 March 2019

very few web sites that occur to be detailed beneath, from our point of view are undoubtedly properly really worth checking out

Нэр: PCD Pharma Franchise Companies In Chhattisgarh Огноо: 13 March 2019

here are some hyperlinks to web-sites that we link to simply because we assume they are really worth visiting

Нэр: social networking sites for business Огноо: 13 March 2019

we prefer to honor quite a few other internet sites around the net, even though they aren

Нэр: 3. Períodes evolutius de la infancia Resumen Огноо: 16 March 2019

Sites of interest we’ve a link to

Нэр: Bounderies of loss aversion Огноо: 16 March 2019

Here are a few of the web pages we recommend for our visitors

Every as soon as inside a when we select blogs that we study. Listed below would be the most recent internet sites that we pick out

Нэр: kegel exercise weights Огноо: 18 March 2019

Wonderful story, reckoned we could combine several unrelated information, nevertheless really really worth taking a look, whoa did one particular discover about Mid East has got far more problerms too

Нэр: silicone rabbit vibrator Огноо: 18 March 2019

we prefer to honor lots of other online web-sites around the internet, even if they aren

Нэр: rechargeable wand Огноо: 18 March 2019

usually posts some incredibly intriguing stuff like this. If you are new to this site

we came across a cool web site that you simply might take pleasure in. Take a look in the event you want

Нэр: Chicago SEO Огноо: 19 March 2019

very few web-sites that take place to be comprehensive beneath, from our point of view are undoubtedly nicely worth checking out

Нэр: double penetration cock ring Огноо: 27 March 2019

just beneath, are a lot of entirely not connected web sites to ours, on the other hand, they’re surely really worth going over

Нэр: evolved sex toy Огноо: 7 April 2019

Sites of interest we’ve a link to

Нэр: realistic suction cup dildo Огноо: 7 April 2019

check beneath, are some totally unrelated web-sites to ours, on the other hand, they are most trustworthy sources that we use

Нэр: best male masturbator Огноо: 8 April 2019

Here are some of the web-sites we recommend for our visitors

Нэр: Porn City XXX Огноо: 8 April 2019

very couple of internet websites that happen to become detailed beneath, from our point of view are undoubtedly very well really worth checking out

Нэр: xnxx Огноо: 15 April 2019

Wonderful story, reckoned we could combine several unrelated information, nevertheless seriously really worth taking a look, whoa did one particular discover about Mid East has got more problerms too

Нэр: penis vacuum pump Огноо: 19 April 2019

that may be the finish of this post. Here you will find some web-sites that we feel you will enjoy, just click the links over

Нэр: strap on dildo Огноо: 20 April 2019

very couple of internet websites that transpire to become detailed beneath, from our point of view are undoubtedly properly worth checking out

Нэр: pc games for windows 7 Огноо: 26 April 2019

check below, are some totally unrelated web-sites to ours, however, they may be most trustworthy sources that we use

Нэр: games for pc download Огноо: 26 April 2019

the time to study or pay a visit to the content material or internet sites we’ve linked to beneath the

Нэр: pc games for windows 10 Огноо: 26 April 2019

we came across a cool website that you simply might enjoy. Take a appear when you want

Нэр: penis pump Огноо: 26 April 2019

Wonderful story, reckoned we could combine a handful of unrelated data, nonetheless really really worth taking a search, whoa did a single understand about Mid East has got additional problerms at the same time

Нэр: apps download for pc Огноо: 26 April 2019

here are some links to websites that we link to for the reason that we believe they may be really worth visiting

Нэр: milf dating Огноо: 27 April 2019

please take a look at the web-sites we follow, like this one, because it represents our picks in the web

Нэр: nuc6i5syk drivers Огноо: 27 April 2019

although web-sites we backlink to below are considerably not related to ours, we feel they are actually really worth a go through, so possess a look

Нэр: rencontres sexe Огноо: 28 April 2019

although internet websites we backlink to beneath are considerably not associated to ours, we feel they are truly really worth a go as a result of, so possess a look

Нэр: silicone rabbit thrusting vibrator Огноо: 29 April 2019

very few sites that take place to be detailed below, from our point of view are undoubtedly nicely worth checking out

Нэр: classifieds website in Trinidad and Tobago Огноо: 1 May 2019

usually posts some pretty fascinating stuff like this. If you are new to this site

Нэр: free download for windows 7 Огноо: 1 May 2019

we came across a cool site that you may possibly appreciate. Take a search in the event you want

Нэр: free download for pc windows Огноо: 2 May 2019

although websites we backlink to below are considerably not connected to ours, we really feel they’re really really worth a go by way of, so possess a look

Нэр: download full version pc games Огноо: 2 May 2019

we prefer to honor many other web sites around the web, even when they aren

Нэр: couples enhancer ring Огноо: 2 May 2019

we prefer to honor quite a few other world wide web websites around the web, even though they aren

Нэр: Times of India Огноо: 3 May 2019

here are some hyperlinks to internet sites that we link to since we think they’re really worth visiting

Нэр: filles coquin Огноо: 6 May 2019

although sites we backlink to beneath are considerably not related to ours, we really feel they’re really really worth a go by way of, so possess a look

Нэр: webcambabes Огноо: 6 May 2019

the time to study or go to the content material or web sites we have linked to beneath the

Нэр: pegging with strapless strap on Огноо: 8 May 2019

Every when in a although we choose blogs that we read. Listed beneath are the newest web sites that we opt for

Нэр: ΝΤΕΤΕΚΤΙΒ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Огноо: 13 May 2019

The info talked about in the article are a number of the most effective accessible

Нэр: Porn Огноо: 14 May 2019

usually posts some really fascinating stuff like this. If you

Нэр: free scrap car removal abbotsford Огноо: 17 May 2019

please check out the websites we follow, including this a single, because it represents our picks in the web

Сэтгэгдэл бичих

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд FACT.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдлыг 9318-5050 утсаар хүлээн авна.