Хар нүүрс дагасан хэцүү амьдрал

112

-Цагаанхаданд хар зах зээл утгаараа хөгжжээ-

Өмнгөвь аймгийн Ханбогд сумын Цагаанхаданд хоёр хоногийн өмнө очиж ажиллалаа. Өглөө очсоныг хэлэхүү, ид ажил өрнөж, том тэрэг хөдөлгөөнд орсон байв. Тавантолгойгоос Цагаанхад хүртэлх 230 км замыг их нарийнхан хар замаар явж туулна. Ийм зам дээр хоёр том машин зөрнө гэдэг их эвгүй. Тиймээс энэ жилээс хажууд нь хос зам тавих ажлыг эхлүүлжээ.
Саяхнаас уртын тээврийн рэйс бараг явахгүй байгаа юм байна. Учир нь тээврийн хөлс унасан гэсэн шалтгаанаар жолооч нар алдагдалд орж яваад яах вэ гээд зарим компаниуд машинаа зогсоосон байдалтай байв. Гэхдээ нүүрс тээвэрлэсэн машин мэр сэр явж харагдав. Харин богины рэйсэнд явдаг том тэрэгнүүд Цагаанхад руу орохоор оочер их үүсгэсэн харагдав.
Цагаанхадыг алсаас харахад нүүгэлтсэн их хар тоосонд тэнгэр газар гэж мэдэгдэх юм алга. Хэтрүүлбэл, нүүрс агаарт хийсээд байгаа мэт санагдана.
Төв рүү нь дөхөх тусам бохир орчин, хар тоос тэнгэр баганадаж, нүүрс ачсан урт дараалал үүсгэсэн том тэргүүд ар араасаа зогссон нь галт тэрэг шиг харагдана. Тэр их бохир тоос шороонд хүн олигтой байхын эцэс алга. Тоосжилт, агаарын бохирдол дээд цэгтээ хүрчээ.
Пад хар хувцастай, хар маск зүүж, өмссөн малгайны цаанаас гялалзсан хоёр нүд, шүд харагдахаас өөр зүйл харагдахгүй юм. Тэднийг “явдаг хар нүүрсүүд” гэж хочлох юм. Ер нь бол хар цамц, өмд, хар малгай, маск зүүсэн хүмүүс.
Уртаас урт дараалал үүсгэсэн том машины хажуугаар ундааны сав, хөглөрнө. Бохир гялгар уут, нойлын цаас агаарт хийсч, толгой дээр “бүжиглэнэ”. Толгой дээр бууж, хувцсанд наалдаж, аманд ороход нэг их гайхах зүйл алга.
Зам дагуу ногоон хувцастай, цагаан малгайтай цагдаа нар хэв журам сахиулж таарах ч тэдний өмссөн хувцас өнгөнөөсөө ялгарах юмгүй тас хар болжээ. Нүд нүүргүй шуурсан шороон шуурганд нүдээ анисан тэд ямар машин явж байгааг ч заримдаа харах сөхөөгүй нөмөр нөөлөг газар бараадаж зогсоно.
Цагаанхаданд 12 мянган жолооч нүүрс тээвэрлэдэг гэсэн судалгаа бий. Нэг хүн дунджаар 3 ам бүл тэжээдэг гэхээр 48 мянган хүний ар амьдрал энд өрнөж байна гэсэн үг юм.  Эмэгтэй жолооч нар цөөнгүй. Энд 120 гаруй эмэгтэй ар гэрээ тэжээхийн тулд жолооч том тэрэг барьж, нүүрс тээвэрлэж байгаа гэх.
Ёстой бум бужигнаж түм түжигнэж байна. Яг төвд нь ороо ирэхээр, жижиг тэрэгнүүд холхилдож, мотоцикл, машин унасан эмэгтэйчүүд “Халуун хоол цай, хуушуур байна” гэж хашгирна. Тас хар шороонд дарагдаж өнгөө алдсан Приусийн жолооч нар “Одоо хот гарлаа, нэг хүн байна уу, хоёр хүн байна уу” гэж орилно.
Зам дагуу барьсан гэрүүд яг хөмөрсөн хар тогоо шиг харагдана. Тэр их шуурганд зарим гэрийнх нь бүрээс тэсэхийн аргагүй дэрвэлзэнэ.
Аж амьдралаа бодож, эрүүл мэнд бүх зүйлээ зольж байгаа олон мянган залуус хол газар цөлөгдөж, төрд шоовдордлогдсон байна. Жолооч нарын хэлж байгаа ганц үг нь “Амьдралын төлөө, авгай хүүхдээ тэжээхийн төлөө энд халтайж явна” гэнэ. Ямар ч дүрэм алга. Орчин гэж үнэхээр аймшигтай. Уурхайн амнаас нүүрсээ ачуулж аваад хил гарч байвал болоо гэсэн хандлагаар ажиллаж, өдөр хоногийг хэцүүхэн өнгөрөөж байна.
Хэдэн хоног оочерлож байж хил гарахаа мэдэхгүй залуус бүх амьдралаа кабинд өнгөрүүлнэ гэдэг үнэхээр эмгэнэлтэй юм. Тав таван алхмын зайтай зогссон том тэргэн дотроо шувуу шиг суух эрчүүд утсаа оролдоно, унтаж амарна, зарим нь хувцсаа угаана, машиныхаа гадаа сууж буу хална, хамтдаа хоолоо хийж иднэ гэх мэтээр аж төрж, ажиллаж байгаа дүр төрхийг харав.
Байгалийн баялагаа урагш зөөвөрлөж гаргаж байгаа тэдний ажлын нөхцөл, орчин яагаад дээрддэггүй юм бол. Хэдэн жил ийм бохир, хүнд орчинд ажиллаж, эрүүл мэнд амь насаараа хохирох ёстой юм бол. Өдөр болгон бараг осол аваар гарч байна.
Үнэндээ бол тэдэнд алсын хараа, төрийн бодлого хэрэгтэй байна. Монгол хүмүүсийн үнэ цэн гэж алга. Холбогдох яам болон Засгийн газрын дарга ирээд “Ажиллах орчныг сайжруулна, замыг нь засварлана. Сайхан болгоно. Эрүүл мэндийн үйлчилгээнд хамруулна, нийгмийн асуудлыг нь шийдвэрлэнэ” гэж попорч байгаад явдаг гэх юм.
Яг үүсээд байгаа нөхцөл байдлыг нь ойлгож зовлонг нь сонсдоггүй талаар жолооч нар гомдолтой байна.
Монгол хүн баян зам дээр ядуу амьдрах ёстой юу
Нүүрс тээврийн үйлчилгээ үзүүлдэг 170 орчим компани нүүрсний уртын тээврийн үнэ хөлсийг нэмэгдүүлэх, Монгол Улсын хууль тогтоомжид нийцсэн жишигт хүргэхийг шаардаж, ажил хаялт зарлаж ЗГХЭГ-ын дарга Л.Оюун-Эрдэнэд шаардлага хүргүүлсэн. Заасан хугацаанд холбогдох албан тушаалтнуудаас хариу ирээгүй ажээ.
Тиймээс “Баянзам тээвэрчдийн холбоо”, Тээвэрчдийн эрх ашгийг хамгаалах зөвлөл, Тээвэрчдийн гэргий нарын холбоо нэгдэн Нүүрсний уртын тээврийн үнийг нэмэгдүүлэх, Монгол Улсын хууль тогтоомжид нийцсэн  жишигт хүргэхийг анхааруулахаар мягмар гарагт “Эсэргүүцлийн цуваа” жагсаалыг зохион байгуулав.
Өглөө 09.00-13.00 цаг хүртэл үргэлжилсэн тус жагсаал нүүрс тээвэр эрхлэгчдийн дуу хоолой болсон 20 орчим нүүрс тээврийн компаниудын  жолооч нар хүнд даацын машиныхаа дуут дохиогоо хангинуулан цуваанд нэгдсэн юм.
Жолооч нарын тал нь хил талдаа буюу цагаанхад талдаа нөгөө хэсэг нь Таван толгойн уурхайн талбайн тойрогт  ”Тээврийн хөлс үнийг дур мэдэн буулгаж байгааг эсэргүүцэж байна. Монгол хүн баян зам дээр ядуу байна. Өөрчлөе. Монгол Улсын хууль журмыг сахиулья, Тээврийн хөлсийг 110 юан болгохыг шаардаж байна” хэмээн эсэргүүцлээ илэрхийлэв. Уг жагсаал нь эрх мэдэлтнүүдэд өгч буй анхны сануулга гэдгийг жагсагчдын төлөөлөл хэлэв.
Тавантолгой-Гашуун сухайтын замд 230 км уртын тээвэрт 1 тонн /км -т 70 юань, х  25 км богинын тээврийн үнэ 1 тонн/км-т 160 юан болсон нь үндэсний тээвэрлэгч компаниудад хүндээр туссан бөгөөд ихэнх нь зогсолтод оржээ.
Эх сурвалжийн мэдээгээр 600 орчим хүнд даацын машин өнөөдөр нүүрс тээвэрлэлтэд явж чадахгүй сул зогсолтод оржээ. Тэд ингэж сул зогссоноор олон залуус ажилгүй болж, ар гэрийн амьдрал хэцүүдэх, банкны лизинг, зээл төлөлт зогсч, санхүүгийн алдагдалд орж байгаагаа жолооч нар хэлэв. Тээврийн хөлс ингэж буурсан байхад шатахууны алдагдалд ороод явах шаардлага байхгүй гэв.

Сая төгрөг авахын тулд Хятадуудад гөлөгөөрөө дуудуулж, зодуулж байна
Хоёр их, дээд сургууль төгссөн идэр залуу тэнд том тэрэг жолоодож явна. Хайран сайхан идэр насны залуус минь тэнд зүгээр  ”явдаг хар нүүрс” болжээ.
Идэр насны залууст сайхан амьдрал, гоё мөрөөдөл, гэр бүлийн халуун дулаан уур амьсгал гэж байх ёстой. Гэтэл тэд амьдралын төлөө махарч зүтгэнэ. Ямар их саад бэрхшээл, тэвчээрийг туулдаг юм бэ. Тэвчээртэй хүн л хэдэн хоног оочерлож байж хил гарч чадах юм байна. Нэг явалтандаа сая гаруй төгрөгийн цалин авахын тулд манай залуус Хятадуудад гөлөгөөрөө дуудуулж, зодуулж хараалгах бол бүр энүүхэнд.
Ихэнх нь хятад компанийн том тэрэг барьдаг болохоор тийм авирыг нь тэвчээд гардаг талаараа нэгэн жолооч ийнхүү ярив.
Тэрбээр “Би өөрийн гэсэн машингүй. Хятад компанийн машин барьдаг. Нэг рейсэндээ 800 мянгаас нэг сая хүртэлх цалинтай. Гэхдээ тэндээсээ хоол шатахууны зардлаа хасна. Ингэхээр гар дээр бэлэн хэдэн төгрөг ирэх билээ. Хятадууд их зэвүүн шүү дээ. Монголчуудыг хооронд алалцуулж байна. Тэдний машиныг барьж байгаа болохоор гөлөгөөрөө дуудуулж, зодуулах энүүхэнд. Хилийн цаана байгаа олон хашаа дамжиж нүүрсээ буулгадаг тэр үйл явцыг сурвалжлах хэрэгтэй. Энэ Монголын нутаг дэвсгэр дээрээ яахуудээ хэдэн хоног оочерлоод хилээр гарна. Хамгийн хэцүү зүйл нь хилийн цаадахь Хятадууд болчихоод байна” гэв.
Түүний хувьд машиндаа нүүрс тээвэрлэж хашаанаасаа гарч ирээд 300 метрийн зайнд хоёр хонож байгаагаа ч  ярив. Тэгэхээр оочер дараалал ямар байгаа нь ойлгомжтой байгаа биз. Дэлхийг төвхнүүлж эрхшээж явсан эрчүүд минь дээ, ингэж явах гэж, ингэж амьдрах гэж дээ.

Хар зах зээл хөгжжээ
Цагаанхаданд хар зах зээл утгаараа хөгжсөн газар бололтой. Нүүрсний цувааг дагаж 10 гаруй мянган хүн суурьшиж худалдаа үйлчилгээ эрхэлж байна. Тэдэнд зарахгүй юм гэж алга. Есөн шидийн юм зарж борлуулдаг гэх. Үсчин, буудал, караоке, баар гэх мэт нэг дор төвлөрчээ. Бас нөгөөтэйгүүр нууцаар биеэ үнэлэлт их байдаг талаар жолооч нарын төлөөлөл ярьж байна.
Зарим хүнсний дэлгүүрт бараа нь хомс сонголтгүй байх. Дээр нь хүнсний бүтээгдэхүүний хугацаа дууссан байгаа нь харагдана. Тухайлбал, он сар нь олон хоногоор өнгөрч хатсан хиам, боорцог боовыг жолооч нар торлож аваад машин руугаа явна. Худалдагч нь “Жолооч нар он сар хардаггүй юм” гэж хэнэггүй хэлнэ.
Жолооч нарын сэргээш гэж нэрлэдэг “Мими” гэх бодисыг ч нууцаар их зардаг гэнэ шүү.
Цагаанхаданд эмнэлэг, эмнэлгийн үйлчилгээ гэж байхгүй. Гэсэн хэдий ч жолооч нарт өндөр үнээр эм тариа зардаг нэг эмэгтэй байна. Бүр монополь бий болгочихсон. Түүнээс жолооч нар эм авах гэж бөөн юм болдог. Толгой өвдөх, ходоод хямрах, үе мөч өвдөх зэрэгт өөрсдөө дур мэдээд эм аваад уучихдаг.
Тэр ч бүү хэл эмнэлгийн үзлэг үйлчилгээнд орж үзээгүй 7 жил нүүрс тээвэрлэж байгаа жолооч ч байна. Тэрбээр бие өвдлөө, жаахан ядарлаа гэхэд тэр эмэгтэйгээс өвчин намдаах эм аваад уучихдаг гэнэ.
ЭМЯ болон Өмнөговь аймгийн эмнэлгийн хамтарсан баг Цагаанхаданд ажиллаж жолооч нарыг эрүүл мэндийн үзлэгт хамруулжээ. Нийт жолоочийн 2400 гаруй нь үзүүлснээс 60 гаруй хувь ямар нэгэн өвчлөл, бэлгийн замын халдварт өвчтэй гарсан байна. Тийм орчинд эрүүл байх үндэс байхгүй юм.

Гуанзны хоол нь 9000-11000 төгрөгийн үнэтэй
Цагаанхадын төв дотор хар нүүрс, утаа униарт дарагдсан гуанз нэртэй гэрүүд олон. Бас жижигхэн дөрвөлжин байрууд бий. Тэдний “Хоолны газар” гэж бичсэн хаяг харагдах эцэсгүй тоос тортгонд дарагджээ.
Бид нэг гуанзанд орлоо. Ширээ нь нуль шороо, цагаан аяганы гаднах тал нь хар. Жолооч нарын хувьд түүнийг тоож байгаа зүйл байхгүй. Хоолны цэсийг нь харлаа, их үнэтэй юм. Жолооч нар ихэвчлэн мобейл банк ашиглаж тооцоогоо хийчихдэг аж. Хоолны порц арвин байвал амт шимт хамаагүй гэж ярина.
Амт чанарын хувьд олигтой, сайнгүй ч их үнэтэй юм. Тухайлбал, 9000-11000 төгрөгийн ханштай. Банштай ногоотой шөлийнх нь баншны мах нь муудчихсан. Ногоо нь үнэр орсон. Мах гэж байхгүй, дан өөх булчирхай хийсэн байхыг нь хэлэхээр тогооч нь хүлээж авахгүй хэрэлдэнэ.
Ажлыг минь ойлгохгүйгээс болж эхнэр хүүхэд минь орхисон
“Ажиллах орчин нөхцөл хүнд болохоос олон мянган айлын ар гэрийг тэжээж байгаа газар даа” гэж ярих жолооч нар ч байна. Ийм орчинд юуны төлөө ажиллаж байна гэхээр “Амьдралын төлөө. Хотод олигтой ажил байхгүй шүү дээ, цалин хөлс ч тааруу. Ар гэрээ тэжээхийн тулд ийм замыг сонгож байна. Гэвч ар гэрийн хүн ойлгохгүй хүүхдүүдээ аваад салсан. Хүүхдүүдээрээ дарамталж надаас мөнгө байнга нэхдэг. Хоёр хүүгийнхээ төлөө ажиллаж байна” гэж жолооч Г.Хуягаа ярилаа.
Гэхдээ олон айлын амьдралыг тэжээж тэтгэж байгаа газар. Олон аавын хүү, ээжийн охин эндээс амь амьдралаа залгуулж байгаа.
Хүнд нөхцөлд ажилладаг эр нөхрүүдээ эхнэрүүд нь ойлгодог байгаасай
Монгол хүн тэр дундаа гэр орондоо ханхайж налайж байх монгол эрчүүдийн үнэлэмж хаа байна вэ. Хөсөр хаягдсан уу.
Урд том тэрэг барьж байгаа гэхээр нэг л их баян хүн байдаг гэсэн ойлголт  олны дунд байдаг бололтой. Үнэхээр хүнд нөхцөлд шөнө унтах нойроо хугаслаж, амрах цагаа харамлан зүтгэж яваа эр нөхрүүдээ эхнэрүүд нь хайрладаг өрөвддөг байгаасай. Хөдөлмөрийг нь үнэлдэг байя. Та нарын идэх хоол, өмсөх хувцасны мөнгийг олох гэж, ар гэрээ аятайхан байлгах гэж тэд амралтгүй зүтгэнэ.
3-5 сар гэрийн бараа харахгүй байгаа хүнийг эхнэр, хүүхэд нь ойлгодоггүй бололтой. Тиймээс гэр бүл салж сарниж байна. Салсан эхнэр нь хүүхдээрээ дарамталж байнга мөнгө нэхдэг гэх залуу ч байв.
Үнэхээр хайртай дуртай, хамтын амьдралаа өөд татахын тулд хар нүүрстэй ноцолдож яваа эр нөхөртөө эргэлтээр байнга эргэж очдог эхнэрүүд байдаг бололтой.

О.Гэрэл
Оллоо.mn


URL:

Нэр: chocopie Огноо: 29 June 2019

Khg1qk If you are not willing to risk the usual you will have to settle for the ordinary.

Нэр: kitchen designer Огноо: 2 July 2019

I’а†ll right away take hold of your rss feed as I can not to find your email subscription hyperlink or newsletter service. Do you have any? Please let me recognise so that I could subscribe. Thanks.

Нэр: Lexi Belle Огноо: 2 July 2019

Very helpful info specifically the last part I care for such info a lot. I was looking for this certain information for a very long time. Thank you and good luck.

Нэр: submissive live chat Огноо: 3 July 2019

You are my inspiration , I have few blogs and often run out from to brand.

Нэр: scott borchetta Огноо: 4 July 2019

This post is invaluable. When can I find out more?

Нэр: CCNP Cloud Practice Test 300-475 Огноо: 4 July 2019

Prior to the game for the Falcons to hold on

Нэр: IVF treatment in India Огноо: 8 July 2019

very good blog! Also visit my webpage healthy Diet

Нэр: Leontine Огноо: 9 July 2019

I truly appreciate this post.Really looking forward to read more. Want more.

Нэр: univerzitet Огноо: 10 July 2019

with spelling issues and I to find it very troublesome to tell the reality then again I all surely come again again.

Нэр: http://satu-bangsa.net/ Огноо: 11 July 2019

My brother recommended I would possibly like this blog. He was entirely right. This post actually made my

Нэр: website Огноо: 15 July 2019

I was recommended this web site by my cousin. I am not sure whether this post is written by him as no one else know such detailed about my trouble. You are wonderful! Thanks!

Нэр: website Огноо: 15 July 2019

Thanks-a-mundo for the blog post.Really looking forward to read more. Much obliged.

Нэр: Google Огноо: 16 July 2019

Every once inside a though we decide on blogs that we study. Listed below are the most current web pages that we opt for.

Нэр: https://www.prospernoah.com/nnu-income-program-review-legit-or-scam/ Огноо: 17 July 2019

Sweet website , super pattern , rattling clean and use friendly.

Нэр: hot hiphop Огноо: 17 July 2019

Thank you for discovering the time to line all of this out for people today like us. This specific short article was fairly valuable in my opinion.

Нэр: saat Огноо: 18 July 2019

Very good article. I will be going through a few of these issues as well..

Нэр: extended auto warranty companies Огноо: 19 July 2019

There may be noticeably a bundle to find out about this. I assume you made certain nice points in features also.

Нэр: rabbit sex toy Огноо: 21 July 2019

Wonderful story, reckoned we could combine several unrelated data, nonetheless seriously really worth taking a look, whoa did a single master about Mid East has got extra problerms too

Нэр: seo services in vancouver Огноо: 23 July 2019

let yаА аБТ•u get free shi?ping fаА аБТ–om certain

Нэр: ray bans one day sale Огноо: 24 July 2019

Very informative blog article. Really Great.

Нэр: bàn làm việc có thể điều chỉnh độ cao Огноо: 24 July 2019

just beneath, are quite a few entirely not related sites to ours, nevertheless, they may be surely worth going over

Нэр: m. gemi promo Огноо: 24 July 2019

There as a lot of folks that I think would

Нэр: prepaid gift balance Огноо: 25 July 2019

we came across a cool internet site that you simply could appreciate. Take a search if you want

Нэр: chegg coupon Огноо: 25 July 2019

When some one searches for his necessary thing, therefore he/she needs to be available that in detail, therefore that thing is maintained over here.

Нэр: dunham's. coupon Огноо: 25 July 2019

This is one awesome post.Thanks Again. Keep writing.

Нэр: venue finder Огноо: 25 July 2019

Very informative article.Much thanks again. Really Cool.

Нэр: free apps download for laptop Огноо: 25 July 2019

Im obliged for the blog article. Much obliged.

Нэр: seo vancouver Огноо: 25 July 2019

Major thankies for the blog post.Really looking forward to read more. Really Great.

Нэр: SEO Vancouver Огноо: 25 July 2019

I think this is a real great blog post. Want more.

Нэр: SEO Vancouver Огноо: 26 July 2019

It is appropriate time to make some plans for the future and it as time to be happy.

Нэр: SEO Vancouver Огноо: 26 July 2019

Say, you got a nice post.Really thank you! Great.

Нэр: FSET-842 Огноо: 26 July 2019

although internet websites we backlink to beneath are considerably not related to ours, we feel they’re essentially worth a go as a result of, so have a look

Нэр: SEO Vancouver Огноо: 26 July 2019

Spot on with this write-up, I truly think this website needs much more consideration. I all probably be again to read much more, thanks for that info.

Нэр: pc games free download for windows Огноо: 26 July 2019

It as difficult to find experienced people in this particular subject, however, you sound like you know what you are talking about! Thanks

Нэр: Current Check promo code nov Огноо: 26 July 2019

Many thanks for sharing this very good article. Very inspiring! (as always, btw)

Нэр: alamo car rental coupon code aaa Огноо: 27 July 2019

What as Happening i am new to this, I stumbled upon this I have found It absolutely helpful and it has aided me out loads. I hope to contribute & assist other users like its aided me. Great job.

Нэр: plumpaper Огноо: 27 July 2019

Wonderful work! That is the kind of info that should be shared around the web. Shame on Google for no longer positioning this put up upper! Come on over and consult with my site. Thanks =)

Нэр: latest news capread Огноо: 27 July 2019

Muchos Gracias for your blog post.Really thank you! Cool.

Нэр: joann fabric coupon in store Огноо: 27 July 2019

Im thankful for the article.Really looking forward to read more. Want more.

Нэр: cox promo code for internet may Огноо: 28 July 2019

Really informative blog post.Thanks Again. Really Great.

Нэр: warframe platinum code generator Огноо: 29 July 2019

I value the post.Really thank you! Will read on

Нэр: zenni promo code 2018 Огноо: 29 July 2019

Thank you ever so for you blog.Much thanks again. Will read on

Нэр: SEO Vancouver Огноо: 30 July 2019

This article is very interesting and gripping. I like your points of view and how well they are expressed. Your content is well-written. Thank you.

Нэр: SEO Vancouver Огноо: 30 July 2019

Wow! This can be one particular of the most beneficial blogs We ave ever arrive across on this subject. Basically Excellent. I am also a specialist in this topic so I can understand your hard work.

Нэр: tool hire Огноо: 30 July 2019

There is obviously a bunch to realize about this. I believe you made some good points in features also.

Нэр: What is SEO Огноо: 31 July 2019

Say, you got a nice blog post. Fantastic.

Нэр: newspaper ad agency in delhi Огноо: 31 July 2019

It as really a nice and useful piece of info. I am glad that you shared this helpful information with us. Please keep us informed like this. Thanks for sharing.

Нэр: Botox Hudderfield Огноо: 31 July 2019

You made some really good points there. I checked on the net to find out more about the issue and found most individuals will go along with your views on this web site.

Нэр: SEO Vancouver Огноо: 1 August 2019

Many thanks for sharing this fine write-up. Very inspiring! (as always, btw)

Нэр: Google Огноо: 1 August 2019

Below you will locate the link to some sites that we assume you should visit.

Нэр: SEO Vancouver Огноо: 1 August 2019

Outstanding quest there. What happened after? Take care!

Нэр: affordable seo services Огноо: 1 August 2019

You can certainly see your enthusiasm in the work you write. The world hopes for even more passionate writers like you who aren at afraid to say how they believe. Always follow your heart.

Нэр: affordable seo marketing Огноо: 7 August 2019

Thank you ever so for you blog post.Really looking forward to read more. Really Cool.

Нэр: lam quang cao quan 7 Огноо: 7 August 2019

Really informative post.Really looking forward to read more. Keep writing.

Нэр: 토토사이트 Огноо: 7 August 2019

Some genuinely nice stuff on this web site , I like it.

Нэр: to learn more Огноо: 8 August 2019

You made some clear points there. I did a search on the subject and found most people will agree with your website.

Нэр: THC vape juice discreet shipping Огноо: 8 August 2019

The information and facts mentioned inside the report are a few of the most beneficial offered

Нэр: to learn more Огноо: 8 August 2019

Wow! Thank you! I continuously needed to write on my website something like that. Can I take a fragment of your post to my blog?

Нэр: mtcremovals.com/removal-companies-surrey Огноо: 8 August 2019

It as nearly impossible to find experienced people about this topic, but you sound like you know what you are talking about! Thanks

Нэр: THC vape juice discreet shipping UK Огноо: 8 August 2019

check beneath, are some entirely unrelated web-sites to ours, having said that, they’re most trustworthy sources that we use

Нэр: SEO Vancouver Огноо: 10 August 2019

Major thankies for the post.Really looking forward to read more. Will read on

Нэр: Baccarat Pattern Strategy Огноо: 10 August 2019

please take a look at the sites we comply with, including this 1, because it represents our picks in the web

Нэр: Roulette Strategy Огноо: 10 August 2019

usually posts some extremely exciting stuff like this. If you

Нэр: SEO Vancouver Огноо: 12 August 2019

There are so many choices out there that I am completely confused.. Any tips? Thank you!

Нэр: female sex doll Огноо: 12 August 2019

Really appreciate you sharing this blog article.Really thank you! Keep writing.

Нэр: Clicking Here Огноо: 13 August 2019

I?ll right away clutch your rss as I can at to find your e-mail subscription link or newsletter service. Do you ave any? Please allow me know in order that I may subscribe. Thanks.

Нэр: proper idea Огноо: 13 August 2019

This unique blog is really interesting as well as informative. I have discovered many helpful things out of this blog. I ad love to return again soon. Thanks!

Нэр: i thought about this Огноо: 14 August 2019

Looking forward to reading more. Great post.Thanks Again. Fantastic.

Нэр: 618media.com Огноо: 14 August 2019

Here are several of the websites we advocate for our visitors

Нэр: Blockchain Огноо: 16 August 2019

we like to honor quite a few other world wide web web-sites on the web, even if they aren

Нэр: Nnu forum� Огноо: 16 August 2019

wonderful points altogether, you simply won a logo new reader. What may you recommend about your publish that you made a few days in the past? Any certain?

Нэр: https://www.prospernoah.com/nnu-forum-review/ Огноо: 17 August 2019

Whats up very cool blog!! Guy.. Excellent.. Superb.

Нэр: latest jobs Canada Огноо: 17 August 2019

below you

Нэр: stiiizy pods Огноо: 17 August 2019

here are some links to web sites that we link to for the reason that we believe they are really worth visiting

Нэр: gay toys Огноо: 17 August 2019

below you

Нэр: whisky tours scotland Огноо: 18 August 2019

one of our visitors just lately suggested the following website

Нэр: IPX 363 Огноо: 18 August 2019

The details talked about inside the report are several of the most effective out there

Нэр: https://www.prospernoah.com/nnu-forum-review Огноо: 18 August 2019

yeah bookmaking this wasn at a bad determination great post!.

Нэр: gay sex toys Огноо: 19 August 2019

usually posts some quite fascinating stuff like this. If you

Нэр: how to get your ex girlfriend back over text Огноо: 20 August 2019

Here is a great Weblog You may Locate Fascinating that we Encourage You

Нэр: HUNTA 652 Огноо: 21 August 2019

the time to read or check out the content or web-sites we have linked to beneath the

Нэр: sex swing Огноо: 21 August 2019

Every as soon as inside a when we decide on blogs that we read. Listed beneath would be the newest web sites that we decide on

Нэр: Cua nhua dep Огноо: 22 August 2019

This very blog is without a doubt awesome and besides factual. I have found a lot of handy tips out of this source. I ad love to come back every once in a while. Thanks a lot!

Нэр: free download for windows 10 Огноо: 22 August 2019

Sites of interest we’ve a link to

Нэр: SEO Огноо: 22 August 2019

Wow, what a video it is! Truly nice feature video, the lesson given in this video is genuinely informative.

Нэр: dual vibrator Огноо: 23 August 2019

we like to honor several other online web pages on the web, even when they aren

Нэр: desarrollo de aplicaciones multiplataforma salidas Огноо: 23 August 2019

This unique blog is no doubt entertaining and besides diverting. I have found many useful advices out of this amazing blog. I ad love to go back over and over again. Cheers!

Нэр: hotmail.com login Огноо: 26 August 2019

although websites we backlink to below are considerably not associated to ours, we really feel they’re in fact really worth a go via, so have a look

Нэр: accounting and tax services Огноо: 26 August 2019

Some genuinely prime content on this web site , saved to bookmarks.

Нэр: code of practice 8 Огноо: 27 August 2019

You will discover your selected ease and comfort nike surroundings maximum sneakers at this time there. These kinds of informal girls sneakers appear fantastic plus sense more enhanced.

Нэр: Vape shop online USA Огноо: 28 August 2019

always a major fan of linking to bloggers that I appreciate but do not get lots of link love from

Нэр: seo consultant Огноо: 29 August 2019

Major thankies for the blog article.Much thanks again. Really Cool.

Нэр: online musical instruments Огноо: 29 August 2019

I was able to find good advice from your content.

Нэр: apps download for windows 7 Огноо: 30 August 2019

one of our visitors not long ago proposed the following website

Нэр: tiec cuoi Огноо: 31 August 2019

I reckon something really interesting about your weblog so I saved to bookmarks.

Нэр: MIAA 163 Огноо: 1 September 2019

always a big fan of linking to bloggers that I like but really don’t get a whole lot of link enjoy from

Нэр: SAP C_TADM55A_75 certification Огноо: 2 September 2019

Very good article. I certainly appreciate this website. Keep writing!

Нэр: fabrica de banderas personalizadas Огноо: 2 September 2019

Nice place of duty. I study impressive added challenging taking place changed blogs everyday. Thankfulness for sharing.

Нэр: Track pants Manufacturers Огноо: 3 September 2019

You certainly put a fresh spin on a subject that as been discussed for

Нэр: pc apk free download for windows Огноо: 3 September 2019

The data mentioned inside the write-up are a number of the most beneficial offered

Нэр: seo in surrey Огноо: 4 September 2019

Wohh just what I was searching for, thanks for putting up.

Нэр: Vancouver SEO Огноо: 4 September 2019

Very good article. I will be dealing with a few of these issues as well..

Нэр: free download for pc windows Огноо: 4 September 2019

Wonderful story, reckoned we could combine several unrelated data, nevertheless truly worth taking a look, whoa did one particular find out about Mid East has got far more problerms too

Нэр: thc vape juice Огноо: 4 September 2019

the time to study or visit the subject material or web pages we have linked to beneath the

Нэр: Building Contractor secrets Огноо: 5 September 2019

Wow, great blog post.Really looking forward to read more. Will read on

Нэр: Beekeeping tools Огноо: 7 September 2019

This awesome blog is without a doubt interesting as well as informative. I have chosen helluva interesting things out of this blog. I ad love to return over and over again. Thanks!

Нэр: Fake Money For Sale Огноо: 8 September 2019

Every once in a although we pick out blogs that we study. Listed beneath are the newest websites that we pick out

Нэр: 123movies Огноо: 9 September 2019

This website was how do I say it? Relevant!! Finally I ave found something that helped me. Thanks a lot!

Нэр: to read more Огноо: 10 September 2019

Very nice post. I just stumbled upon your weblog and wanted to say that I have truly enjoyed browsing your blog posts. After all I all be subscribing to your feed and I hope you write again very soon!

Нэр: seehd download for pc Огноо: 10 September 2019

you ave got an you ave got an important blog here! would you wish to make some invite posts on my weblog?

Нэр: apk for android download full Огноо: 12 September 2019

Thanks-a-mundo for the article.Really thank you! Want more.

Нэр: flenix download for pc Огноо: 12 September 2019

we came across a cool site which you may enjoy. Take a appear should you want

Нэр: aplicaciones como whatsapp Огноо: 13 September 2019

This website was how do you say it? Relevant!! Finally I ave found something which helped me. Thank you!

Нэр: Kasha Огноо: 13 September 2019

This site was how do I say it? Relevant!! Finally I ave found something that helped me. Many thanks!

Нэр: affordable search engine marketing Огноо: 14 September 2019

Look complex to more delivered agreeable from you!

Нэр: que es contratacion estatal Огноо: 14 September 2019

Thank you for your blog article.Thanks Again. Cool.

Нэр: fconvert.to Огноо: 15 September 2019

I was suggested this blog by my cousin. I am not sure whether this post is written by him as nobody else know such detailed about my trouble. You are incredible! Thanks!

Нэр: deep creek strippers Огноо: 16 September 2019

It as nearly impossible to find experienced people on this topic, but you sound like you know what you are talking about! Thanks

Нэр: Dat Nen Hung Thinh Огноо: 18 September 2019

Thank you for your article.Much thanks again. Much obliged.

Нэр: Vivino Coupons Огноо: 21 September 2019

This excellent website certainly has all the information and facts I wanted concerning this subject and didn at know who to ask.

Нэр: similac coupons Огноо: 21 September 2019

Spenz, by far the fastest inputs for cash. Free but iPhone/web only

Нэр: lululemon coupon Огноо: 22 September 2019

Loving the info on this web site, you have done outstanding job on the articles.

Нэр: coupon publix Огноо: 22 September 2019

Major thankies for the blog post.Much thanks again. Great.

Нэр: makeup coupon Огноо: 22 September 2019

Really appreciate you sharing this blog.Thanks Again. Fantastic.

Нэр: coupons jabong Огноо: 23 September 2019

Wow, awesome blog layout! How lengthy have you been blogging for? you make blogging look easy. The entire look of your website is magnificent, let alone the content material!

Нэр: staple coupon Огноо: 23 September 2019

I was recommended this blog by my cousin. I am not sure whether this post is written by him as nobody else know such detailed about my difficulty. You are incredible! Thanks!

Сэтгэгдэл бичих

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд FACT.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдлыг 9318-5050 утсаар хүлээн авна.