Хон хэрэйдийн Б.Энхбат: Эрүү шүүлт хэрэглэсэн нууцаа алдсан генерал Хурцын хохь

-ИТГЭЛТӨГСӨД БОЛОМЖ АМЛАСАН БОЛОХООР Л СОДНОМДАРЖАА, ЧИМГЭЭ НАРТ ЭРҮҮ ШҮҮЛТ ТУЛГАСАН-

Гэрэл зургийг Б.НАМСРАЙ

Монголын шүүх эрүү шүүлттэй холбоотой хэргийг ойрын өдрүүдэд хэлэлцэж байна. Энэ талаар “Даяар Монгол” хөдөлгөөний тэргүүн Хон хэрэйд овогт Б.Энхбаттай ярилцлаа.

-Сайн байна уу. Сайхан намаржиж байна уу. Хэнтий нутагт “Монголын нууц товчоо”-г танилцуулаад ирсэн гэв үү?

-Намаржаа сайхан болж байна. Би саяхан Хэрлэнгийн хөдөө арлаараа яваад ирлээ. Их хаадын маань төрийн чухал асуудлаа хэлэлцдэг ариун дагшин газруудаар явж, торгон дээр бичсэн “Монголын нууц товчоо” их хөлгөн судраа дэлгэж ард түмэнд үзүүлчихээд ирлээ. Өнөөдрийн монголчуудын тусгаар тогтнолын баталгаа бол “Монголын нууц товчоо”. Хэрэв Нууц товчоо гэдэг их хөлгөн судар байгаагүй бол олон улс манай түүхийг үгүйсгэх байсан. Одоогоос 800 жилийн өмнө Монголын газар нутаг дээр амьдарч байсан бүх угсаатныг нэгтгэсэн тэр их хааны, тэр хүнд хүчин зүтгэж явсан цэргүүдийн, жанждын овог аймгуудын түүх энд байдаг болохоор чи ч, би ч ялгаагүй, өнөөдөр танай сониныг унших ямар ч хүн Нууц товчоогоор бахархах ёстой юм. Гурван жилийн турш, ажлын цагт шилбүүлбэл таван жилийн хугацаанд эхнэр, охин хоёр маань 180 метр урт торгон дээр Монголын нууц товчоог гараар урласан бүтээл. Монголчууд аливаа зүйлийг хийхдээ билгэдлийг их боддог байсан. Дээл хувцас, аяга шанага, эмээл хазаар хийхдээ ч, идээ ундаагаа зассан ч тэр билгэдлийг маш их харуулдаг. Монголын нууц товчоог оёхдоо өөрийнхөө мэдлэгийн хэмжээнд бэлгэдлийг шингээсэн. Нууц товчооны тухай маш их юм ярина. Чи харин өөр зорилгоор ирсэн болохоор энэ тухай ингээд зогсооё.

-За энэ сэдвийг тань түр азная. Монголын шүүх эрүү шүүлттэй холбоотой хэргийг энэ өдрүүдэд хэлэлцэж байна. Тодруулбал, С.Зоригийн амийг бүрэлгэсэн хэрэгт ял сонссон Б.Содномдаржаа, Т.Чимгээ нарт эрүү шүүлт тулгасан гэх хэрэг. Уг хэрэгт тагнуул, прокурор, шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх байгууллагын удирдах хүмүүс яллагдагчаар татагдаж байгаа нь олон нийтийн анхаарлын төвд байна. Та энэ явдлыг юу гэж харж сууна вэ?

-Ер нь эрүүдэн шүүх технологи хүн төрөлхтөн үүссэн цагаас шударга ёс тогтоодог системд оршин тогтнож ирсэн зүйл. Эрүү шүүлтийг зайлшгүй хэрэглэдэг. Энэ бол байх ёстой үзэгдэл. Манай улсын оршин тогтнож байсан түүхэнд ч эрүү шүүлт хэрэглэхийг зөвшөөрч ирсэн байдаг. Гэхдээ Монголын хувьд ганцхан зарчим байдаг. Эрүү шүүлт нь анагаах ухааны үндэстэй байсан. Хэмжээг нь хэтрүүлбэл тэр хүн эрэмдэг болно, амиа алдана гэдгийг мэддэг учраас хэтрүүлдэггүй. Хэрэв эрүү шүүлтийг даваад гарах юм бол хэргийг хэрэгсэхгүй болгодог. Харин Европ болон суурин соёл иргэншилтэй хүмүүс хүнийг зүгээр үхтэл нь тамладаг. Тэгэхээр соёлын асар том ялгаа бий. Өнөөдөр дэлхийн хамгийн ардчилсан улс гэгддэг АНУ-ын ерөнхийлөгч хүртэл эрүү шүүлт хэрэглэхийг зөвшөөрдөг.

Тэгвэл Монголд яригдаж байгаа эрүү шүүлтийн асуудал бол тусгай албад эрүү шүүлт хэрэглэсэн. Энэ бол зөв. Харин хохь чинь. Тусгай албад эрүү шүүлт хэрэглэсэн нууцаа алдсан. Хавтаст хэргийн нууцыг задлахгүй гэдэг шиг энэ ч задрах ёсгүй байсан. Хонзонтой хүмүүс нь төрийн мөн чанарыг эрхэмлэхээ байчихаад, төрийнхөө нууцыг хадгалахаа байчихаад өрсөлдөгч нараасаа өшөө авахын тулд төрийн нууцыг задалснаас болж өнөөдрийн энэ асуудал үүсч байгаа юм. Ер нь эрүү шүүлт зайлшгүй байх ёстой юм. Хэрэг хийсэн хүнийг “Чи хэргээ хүлээгээч. Май, цай уу. Бие чинь яаж байна, эмчид үзүүл. За одоо хэргээ хүлээчихээч” гэвэл ямар ч хүн хэргээ хүлээдэггүй. Би өөрөө ч эрүү шүүлтэд зөндөө орж явсан хүн. Социализмын үед ч орж явсан, зах зээлийн нийгмийн шоронд төрийн эрүү шүүлтийг амсаж явсан. Тэгээд би генерал Хурцыг хохь нь гэж байгаа юм. Эрүү шүүлтийг хэрэглэсэн нь хуулийн хүрээнд зөв. Гэхдээ нууцаа хадгалж чадаагүй бол хариуцлагаа хүлээ. Өнөөдөр байгууллагын нууцыг алдсан хэн ч бай, цэргийн нууцыг алдсан хүн ч шүүхээр шийтгүүлнэ. Өөрөөр хэлбэл, эд нарийн хэрэглэсэн технологи чинь нууцын зэрэглэлд байх ёстой болохоос биш олон нийтэд цацах ёсгүй. Өрсөлдөгч нар нь Хурцаасаа долоон дор хүн хогууд байж. Төрийн өндөр зэрэглэлтэй нууцыг зүгээр хонзон авахын тулд ил гаргаж цацна гэдэг гутамшиг. Манай эрүүгийн хуульд нэг зарчим байдаг. Эрүү шүүлт нь илрээд баригдах юм бол тэр хүнээс авсан байцаалт хүчингүй болдог. Дахиад шинэчилсэн мөрдөн байцаалт явуулна гэдэг зарчим үйлчилдэг байсан. Одоо ямар болсныг мэдэхгүй. Тэгэхээр одоо бол Содномдаржаа, Чимгээ нараас өмнө нь цуглуулсан бүх мэдүүлэг хүчингүй болно. Нэгэнт эрүү шүүлт хэрэглэж авсан л бол хүчингүй гэсэн үг. Дахиад эхнээс нь шинэчилсэн мөрдөн байцаалт явуулна.

Ц.Амгаланбаатар, Б.Итгэлтөгс нар Б.Содномдаржаад эрүү шүүлт тулгаж буй нь

-Нэг л авцалдаагүй сонсогдож байна. Б.Содномдаржаа, Т.Чимгээ нарыг суллах асуудлыг улс төр, хуулийн салбарын томчууд ярьж байгаа шүү дээ?

-Авцалдаагүй биш, зарчим нь тэр. Тэр хүнээс мэдүүлэг авах ёстой. Дахин шинэчилсэн мөрдөн байцаалт явуулах ёстой. Түүнээс биш Содномдаржаа, Чимгээ хоёр цагаадна гэдэг онигоо. Байж болохгүй зүйл. Эрүү шүүлт хэрэглэсэн байна, энэ хэрэг цагаадна гэдэг ойлголт байхгүй. Харин мөрдөн байцаалт шинээр явагдаад мөрдөх ажиллагаа нотолж чадахгүй бол тэр хоёр цагаадна.

-Дахиад мөрдөн байцаалт эхэллээ гэхэд эрүүдэн шүүлтийн асуудал яригдвал…

-Дахин эрүү шүүлт явах эсэхийг прокурор хянах ёстой. Гэхдээ хэрэглэж болно. Нууцын зэрэглэлээ алдахгүй байх ёстой. Яах гэж нууцын зэрэглэл байгаа юм. Өндөр зэрэгэлэлийн гэмт хэрэгтнүүд дээр нэг годгоносон охин ирээд би мөрдөн байцаагч, прокурор байна гэхэд хэн ч “Тийм ээ, би хийсэн” гэж хэргээ хүлээдэггүй л байхгүй юу. Үүн дээр маш олон технологи хэрэглэнэ. Содномдаржаа, Чимгээ хоёр дээр болсон процесс бол яалтчгүй тусгай албад эрүү шүүлт хэрэглэсэн.

-Шүүгдэгч Б.Хурцын өмгөөлөгч хорих ангид болсон үйл явдлыг эрүү шүүлт биш, хоригдлууд хоорондоо танхайрсан хэрэг гэж ярьсан удаатай. Таныхаар энэ тэгвэл эрүү шүүлт мөн болж таарав уу?

-Өмгөөлөгч нарт буруу өгөх шаардлагагүй. Тэд өмгөөлж байгаа хүнээ аваад гарах ёстой. Чи сэтгүүлч хүн, би сэтгүүлч хүн. Намайг сэтгүүлч болж байхад манай аав ганц зүйлийг захиж байсан. “Энэ бол хамгийн аюултай мэргэжил. Чи алуурчныг хүн алаагүй гэж ард түмэнд итгүүлж чаддаг. Үнэнийг худлаа болгож, худлааг үнэн болгож чаддаг чадварыг эзэмшиж байж л чи өөрийгөө сэтгүүлч боллоо гэж ойлгоорой” гэдэг байсан. Үүн шиг өмгөөлөгч үйлчлүүлэгчээ алуурчин байсан ч хөнгөн ял оноолгохын төлөө бүх аргыг хэрэглэнэ. Үүрэг нь тэр юм чинь. Ажлаа л хийж байна, тэр хүн. Нэр төрөө худалдаж байгаад ч хамаагүй, эцсийн эцэст үйлчлүүлэгч нь хөнгөн ял авах юм бол тэр хүн үүргээ гүйцэтгэж байгаа хэрэг. Шүүгч бол ямар ч аргаар хамаагүй яллах ёстой. Зарчим нь энэ шүү дээ. Тэр өмгөөлөгч эрүү шүүлт хэрэглэсэн гэдгийг мэдэж байгаа. Шоронд эрүү шүүлт яаж явдгийг өмгөөлөгч хүн дээд зэргээр мэдэж байдаг. Гэхдээ яах юм, “Миний үйлчлүүлэгч эрүү шүүлт хэрэглэсэн нь үнэн. Гэхдээ би цагаатгуулна” гэх нь утгагүй биз дээ. Содномдаржаа, Чимгээ хоёрт эрүү шүүлт технологиороо явагдсан.

-Технологиороо явагдсан гэдгээ тайлбарлаач?

-Эрүү шүүлт хийгдэхийн тулд удирдах дээд албаны зөвшөөрөлгүй хэзээ ч явагддаггүй. Тэр Батбаярын хэлээд байгаачлан “Энэ бол хоригдлуудын дунд байдаг үзэгдэл” гэдэг худлаа. Хоригдол дунд дэг, диаграмм бол байдаг зүйл. Армид ч тэр. Нэгнийгээ зодох, дээрэлхэх, эрэмдэг болгох. Энэ бол ердийн үзэгдэл, эрүү шүүлт биш. Харин “За Дорж оо, нааш ир. Энэ нөхөр хэргээ хүлээхгүй байна. Чи ороод зодож нүдээд хэргийг нь хүлээлгээдэх. Хариуд нь чиний ял хөнгөлнө шүү” гэж тусгай хүн оруулаад үйл ажиллагаа явуулах бол эрүү шүүлт.

-Эрүү шүүлт хэрэглэх нь хүний эрхийг ноцтой зөрчсөн явдал. Манай улс эрүү шүүлтээс ангид байх олон улсын конвенцид нэгдсэн орон. Гэтэл таныхаар бол байх ёстой зүйл гэх аж?

-Эрүү шүүлтийг Зоригийг хөнөөсөн хэрэг дээр зайлшгүй хэрэглэхээс өөр аргагүй. Харин жинхэнэ эзнээ олж барьж авч чадсан уу, үгүй юу гэдэг эргэлзээтэй. Эрүү шүүлт бол тэр болгон хэрэглэгддэг зүйл биш. Маш ноцтой хэргүүдэд тусгай зөвшөөрлөөр хэрэглэдэг. Зоригийг бүрэлгэсэн хэрэг дээр ажиллаж байгаа мөрдөн байцаагч, прокурорууд тусгай зөвшөөрөлгүйгээр үүнийг хэрэглэж болохгүй гэдгээ дээд зэргээр мэдэж байгаа хүмүүс. Тэгэхээр тэр тусгай зөвшөөрлийг Хурцад хэн өгөв, дараа нь Хурц хэнд өгөв гэдэг сонин. Жишээ нь, “Аль кайда” алан хядагчдын бүлэглэлийн хүмүүсийг баригдахад эрүү шүүлт хэрэглэх зөвшөөрлийг АНУ-ын ерөнхийлөгч өгдөг. Тухайлбал, Барак Обама ч эрүү шүүлт хэрэглэх зөвшөөрлийг өгч байсан байдаг. Түүнээс биш барьсан хүмүүс өөрсдөө эрүү шүүлт хэрэглэж чаддаггүй. Тэгэхээр эрүү шүүлт хэрэглэх зөвшөөрөл аль нэг цэгээс гарч ирсэн. Тэгэхдээ Хурцаас дээш түвшний албан тушаалтнаас гарсан гэсэн үг.

-Хэн гэж?

-Хууль зүйн сайд, Ерөнхийлөгч эсвэл ҮАБЗ-өөс хэрэглэхийг зөвшөөрсөн зөвлөмж гарч ирнэ. Тийм учраас энэ хэрэг чинь нууцлагдаад байгаа юм. Яг дургүй нь хүрвэл Хурц “Би дээрээс ирсэн зөвшөөрлийн дагуу, нөхөр тэр сайдын гарын үсгээр, эсвэл Ерөнхийлөгчийн зөвшөөрлөөр хэрэглэсэн” гэж хэлэх эрхтэй. Ингэж хэлэхээс нь айгаад байгаа учраас энэ хэрэг нууцын зэрэглэлтэй байгаа. Яагаад гэвэл Хурц тушаал биелүүлсэн. Хурцаас тушаал авсан хүмүүсийг бас барьчихаад байгаа. Үүнийг ард түмэн үүнийг ойлгоход хэцүү.

-Б.Содномдаржаа, Т.Чимгээ нарт эрүү шүүлт тулгасан Ц.Амгаланбаатар, Б.Итгэлтөгс нарыг та таних уу?

-Танина. Танихын дээдээр танина.

-Ингэхэд тэд ямар хүмүүс вэ?

-Хавханд орсон чоно ямар ч аргаар гарахаа л бодно. Үүн шиг гэмт хэрэгт орооцолдсон хүмүүс ямар ч аргаар хамаагүй өөрийнхөө ялыг хөнгөлөх боломж хайна. Ганц хоёр жилийн өмнө шоронгоос гарахыг хүснэ. Шоронд байхдаа бас боломжийн нөхцөлд амьдрахыг бодно. Энэ боломжийг нөгөө тал олгоё гээд байгаа нөхцөлд хэн ч татгалзахгүй. Тийм биз дээ. Амгаланбаатар, Итгэлтөгс хоёрт буруу өгөх ямар ч шаардлагагүй. Тэр хоёрыг оруулсан хүмүүс л шийтгүүлэх ёстой. Нэг нь хашааны шоронд, нөгөө нь өөр мөрдөнд байсан хоёр оргож ирээд л мөрдөнгийн хаалгыг эвдэж орж зодоогүй. Тэндээс хамгаалалттай машинаар ачиж авч ирээд “ а энэ өрөөнд ороорой” гэж оруулаад, “За бид харахгүй. Чи зохицуулаарай” гэсэн хүмүүс л хариуцлага хүлээх ёстой юм.

-Б.Итгэлтөгсийн хувьд эрүү шүүлт тулгасан гэх 2015 онд Булганд хоригдож байсан гэдэг. Үнэн үү?

-Би Итгэлтөгсийн түүхийг мэднэ. Та нарын мэдээлэл зарим нь буруу явдаг. Би энэ хүүхэдтэй дотно явсан учраас их юм яримааргүй байна. Ойр ч явсан. Хар цайгаа хувааж уугаад, хатсан талхаа хувааж идэж явсан хүүхдүүдийн маань нэг. Итгэлтөгсийн тухайд бол мэдэж байсан ч би хэлэхгүй. Олон юмыг мэднэ. Амгаланбаатарын хувьд би түүнтэй мөрдөнд зөрөөд өнгөрч байсан үеүд бий. Амгаланбаатар шиг хүн хогтой харьцах шаардлагагүй. Шоронд зиндаа, зиндаагаараа л байдаг. Тийм хүн хогууд тэр доогуур жорлонгоо цэвэрлээд, хогоо түүж идээд шалан дээр унтаад бидний зиндаанд орж ирдэггүй. Итгэлтөгс чинь өөр залуу. Боловсролтой, хүн чанартай. Амьдралдаа алдаа гаргаад хэрэгт орсон залуу.

-Энэ удаа уг хэрэгт Ц.Амгаланбаатар гэрчээр орж ирснийг хүмүүс янз бүрээр тайлбарлаж байгаа?

-Эхлээд Зоригийн хэрэг дээр Хурц болон Хурцын дээр байсан удирдлагууд хууль бус механизм явуулсан, илрүүлсэн. Эд нарын эрх хэмжээний хязгаар дуусангуут дараа нь гарч ирсэн хүмүүс ахиад эднийхээ эсрэг хууль бус механизм ашиглаж байгаа хэрэг. Тэгэхээр хоёр хууль бус механизм хоёулаа хоорондоо мөргөлдөж байна. Үүнээс харахад одоо мөрдөж байгаа хүмүүст ч шударга зан чанар байхгүй. Зүгээр л хонзонгоо авах гэсэн хэдэн хүмүүс байгаа гэж би харж байгаа. Амгаланбаатарын тухайд бол шоронд орсон хүмүүс дотроо олон хуваагдана. Хүчингийнхэн, хулгайчууд, аминыхан гэж. Үйлдлээсээ болж бас олон хуваагдана. Жишээ нь, зодолдож байгаад нэг найзаа санаандгүй алчихсан хүн, бохир заваанаар хүний нялх охиныг хүчиндээд алсан хүн хоёрын хооронд сэтгэл зүйн асар их ялгаа бий. Хэргийнх нь хувьд ч асар их ялгаатай. Тийм учраас новшийн хэрэг хийсэн хүн шорондоо хог л байдаг. Алддаггүй аавын хүү, бүдэрдэггүй хүлэг морь гэж байдаггүй. Тиймээс хүний ёс зөрчөөгүй хэргүүдэд шоронгийнхэн хүндэтгэлтэй ханддаг. Хүний ёс зөрчсөн хэргүүдэл шоронгийнхон хог л гэж ханддаг. Амгаланбаатар өөрөө хүний ёс зөрччихсөн.

-Тэгвэл Ц.Амгаланбаатарт хүчингийн хэрэг бас байдаг хэрэг үү?

-Амгаланбаатарын хэрэг ер нь заваан. Хоёрт тэр хэцүү саванд өөрийгөө аваад явах чадвараасаа шалтгаалж шоронд өөрийнхөө зиндаанд очно. Гэтэл өөрийгөө аваад явж чадахгүй хүн хог болж байгаа бол хогоороо л байх ёстой байхгүй юу.

Б.ЭНХЗАЯА

Үргэлжлэл бий

Өдрийн сонин


URL:

Нэр: curry 4 Огноо: 7 November 2019

I am also writing to make you be aware of what a remarkable discovery my princess obtained browsing the blog. She even learned some details, including how it is like to possess a wonderful helping mood to make a number of people with no trouble fully grasp several extremely tough topics. You truly did more than our own desires. Thank you for giving these essential, trusted, informative and cool thoughts on that topic to Janet.
curry 4 http://www.curry4shoes.us.com

Нэр: longchamp outlet Огноо: 8 November 2019

My spouse and i have been quite glad when Ervin could carry out his research while using the ideas he obtained when using the web page. It is now and again perplexing just to always be giving freely tips and hints which usually people today might have been making money from. We really fully understand we have the writer to give thanks to because of that. The illustrations you made, the easy website navigation, the relationships you can help engender – it’s mostly astounding, and it’s facilitating our son in addition to us do think that idea is interesting, and that’s incredibly indispensable. Thank you for everything!
longchamp outlet http://www.long-champ.us.com

Нэр: curry shoes Огноо: 9 November 2019

I simply wanted to post a small message to be able to express gratitude to you for the splendid steps you are writing at this website. My particularly long internet look up has at the end been recognized with beneficial concept to share with my pals. I ‘d say that we visitors are very blessed to dwell in a magnificent network with very many marvellous professionals with good tricks. I feel truly blessed to have seen your web page and look forward to really more entertaining moments reading here. Thank you once again for everything.
curry shoes http://www.curry4.net

Нэр: air max 270 Огноо: 10 November 2019

Thank you for your whole effort on this website. My niece really likes participating in internet research and it’s really simple to grasp why. Most people notice all regarding the lively way you render simple steps by means of this blog and therefore strongly encourage contribution from some other people on that concern plus our own daughter is undoubtedly learning a great deal. Take advantage of the rest of the new year. You are conducting a first class job.
air max 270 http://www.air-max270.com

Нэр: vapormax Огноо: 11 November 2019

I have to convey my admiration for your kindness supporting those individuals that must have help on your question. Your very own dedication to passing the solution up and down became pretty invaluable and has without exception allowed girls much like me to attain their goals. Your entire invaluable recommendations entails so much a person like me and a whole lot more to my fellow workers. Best wishes; from each one of us.
vapormax http://www.vapormax.org.uk

Нэр: russell westbrook shoes Огноо: 11 November 2019

I have to express my affection for your kindness supporting persons who actually need help on the concern. Your special dedication to passing the message up and down became extremely important and have constantly permitted many people just like me to achieve their ambitions. This important guide can mean so much to me and additionally to my fellow workers. Best wishes; from all of us.
russell westbrook shoes http://www.russellwestbrookshoes.us

Нэр: golden goose Огноо: 11 November 2019

I intended to put you one bit of observation in order to thank you over again for your personal awesome concepts you have documented here. It is certainly particularly open-handed of people like you to grant openly precisely what a number of us could have made available as an electronic book to get some bucks on their own, especially considering that you might well have tried it if you desired. The guidelines in addition served to be the great way to comprehend the rest have similar passion just like my personal own to grasp lots more when it comes to this issue. I think there are thousands of more pleasurable times up front for individuals who look into your blog.
golden goose http://www.goldengoosesneakers.us

Нэр: yeezy shoes Огноо: 13 November 2019

Thank you so much for giving everyone such a superb chance to discover important secrets from here. It can be very cool and also full of a lot of fun for me personally and my office friends to visit your blog at a minimum three times in a week to learn the latest things you will have. And of course, we are actually impressed with all the striking advice you serve. Selected 3 points in this article are completely the most beneficial I have ever had.
yeezy shoes http://www.yeezyshoesuk.com

Нэр: Boyd York Огноо: 25 November 2019

When browsing the net quite often I have discovered a web page than can be quite though provoking such as this one. I desired to shared that I discovered the information within your website was really amazing and interesting so that I’ve learned many things. I will be certain to look for the next write -up. Thank you very much for the excellent write-up. I will come again for sure in the future. 토토사이트추천/

Нэр: yeezy 500 Огноо: 27 November 2019

Oh my goodness! a tremendous article dude. Thank you Nonetheless I am experiencing concern with ur rss . Don抰 know why Unable to subscribe to it. Is there anyone getting an identical rss drawback? Anybody who is aware of kindly respond. Thnkx
yeezy 500 http://www.yeezy-500.us.com

Нэр: coach outlet Огноо: 4 December 2019

Aw, this was a really nice post. In concept I want to put in writing like this additionally ?taking time and actual effort to make a very good article?however what can I say?I procrastinate alot and by no means appear to get something done.
coach outlet http://www.coachfactorysoutlet.in.net

Нэр: Lanell Lakatos Огноо: 15 December 2019

At the heart of your being you have the power; you understand who you are and you understand what you want.

http://savetheoa.org

Нэр: yeezy wave runner 700 Огноо: 17 December 2019

I really wanted to type a brief message to be able to appreciate you for those fabulous tactics you are sharing at this website. My rather long internet look up has finally been honored with brilliant information to share with my visitors. I would mention that many of us readers actually are very lucky to be in a fantastic website with very many special professionals with insightful principles. I feel quite privileged to have come across the website and look forward to plenty of more thrilling minutes reading here. Thanks once more for everything.
yeezy wave runner 700 http://www.yeezy700.us.com

Нэр: nike air max Огноо: 9 January 2020

I really wanted to write a small message so as to say thanks to you for all of the nice tips you are giving out on this site. My time consuming internet research has now been rewarded with reliable ideas to talk about with my close friends. I would admit that we readers actually are definitely fortunate to dwell in a magnificent site with many lovely individuals with beneficial techniques. I feel very much happy to have used your web site and look forward to many more thrilling times reading here. Thank you once more for everything.
nike air max http://www.nikeairmax2018.us.com

Нэр: nike 270 Огноо: 13 January 2020

I simply had to thank you so much again. I am not sure the things I would’ve created without the techniques provided by you about my situation. It was before a real scary concern in my view, nevertheless viewing the very well-written manner you treated it forced me to weep over joy. I will be thankful for your work and even believe you know what a great job you happen to be doing instructing the rest through your blog post. Most probably you’ve never got to know all of us.
nike 270 http://www.nike270.us

Нэр: cheap jordans Огноо: 19 January 2020

I wanted to jot down a quick remark in order to appreciate you for some of the nice guidelines you are writing at this website. My prolonged internet research has finally been paid with professional information to exchange with my visitors. I would admit that we visitors actually are undeniably blessed to exist in a fabulous place with very many special professionals with helpful strategies. I feel pretty blessed to have discovered your web page and look forward to tons of more exciting moments reading here. Thanks once again for everything.
cheap jordans http://www.air-jordanshoes.us.org

Нэр: irving shoes Огноо: 22 January 2020

I must express appreciation to the writer just for bailing me out of such a matter. After checking throughout the the web and finding opinions which are not beneficial, I thought my entire life was done. Existing devoid of the approaches to the difficulties you’ve resolved by means of your write-up is a critical case, as well as the kind that would have in a wrong way damaged my career if I had not come across your website. Your primary ability and kindness in touching all the things was excellent. I’m not sure what I would’ve done if I hadn’t discovered such a stuff like this. I’m able to at this point relish my future. Thanks for your time so much for this impressive and result oriented help. I will not think twice to propose your blog post to any individual who wants and needs guidance about this subject matter.
irving shoes http://www.kyrieirving-shoes.us.com

Сэтгэгдэл бичих

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд FACT.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдлыг 9318-5050 утсаар хүлээн авна.