Хятадын эдийн засаг Монголын нүүрсээр дутахгүй

Төмөр замаа барья, тээвэрчдээ ч тооё


Гэрэл зургийг MPA.mn

Манай нүүрсний гадаад талд импортлогч ганц орон бол Хятад. Монгол Улсын экспортолсон нийт нүүрсний хэмжээ БНХАУ-ын импортын 10 орчим хувийг эзэлдэг байна. Дэлхийд нүүрс худалдан авалтаараа тэргүүлдэг хөрш орны зүгт өдөр шөнөгүй нүүрс зөөгөөд л байдаг. Гэсэн ч нүүрсний зах зээлийнх нь дөнгөж 10 хувийг л дүүргэж байгаа юм байна. Хятад Улс дэлхийн хамгийн том нүүрс олборлогч, хэрэглэгч бас худалдан авагч.

Өмнийн говьд өнөөдөр ч үүсээд байгаа нүүрс тээврийн машины очерыг харсан хэн ч манайх нүүрсний зах зээлд ноёрхож байна гэж омогшмоор. Гэвч үнэндээ Монгол Улс өнөөг хүртэл хаяандаа байх Хятадын зах зээлдээ ч хүчтэй өрсөлдөж чадахгүй явсаар ирсэн. Өнөөдөр Хятадын нүүрсний зах зээлээс Монгол улс арчигдаж ч магадгүй аюул ойрхон байна. Бидэнд асар хүчтэй өрсөлдөгч олон бий.

Манайх өнөө л төмөр замаа ярьж суух хооронд ОХУ-ын Өмнөд Якут дахь “Колмар” компани Азийн нүүрсний зах зээлд хүч түрэн орж ирж өндөр чанартай коксжсон нүүрсний найдвартай хямд нийлүүлэлтээр ноёрхож манай ганц “найдвар” Хятадад нийлүүлэх болсон. Тэд өнөөдөр Хятадын коксжих нүүрсний зах зээл дэх байр сууриа бататган, монголын нийлүүлэгчидтэй өрсөлдөж байна.

Колмар компани бидний “мөрөөдөл” Владивастокоор дамжуулан нүүрсээ зарах гэнэ. Ингэхдээ 2018 онд 5 сая.тн байсан коксжих нүүрсний олборлолтоо 2019 оноос 10 сая.тн, 2022 он гэхэд 20 сая.тн болгон, эрс нэмэгдүүлж, Хятадын зах зээлд экспортлох төлөвлөгөөтэй байгаагаа танилцуулжээ. Хятадын нүүрсний зах зээлийг Оросын Колмар гэх энэ компани эзэлж болзошгүй нь. Гэтэл Монголчууд байгалийн баялаг “хар алт”-аа хэрхэн зарах учраа олохгүй явсаар нүүрсний зах зээлээс шахагдах өдрүүд айсуй.

Хятадууд нэг л өдөр монголоос нүүрс авахгүй гээд нүүрээ буруулаад гэдийчихвэл бид хаашаа харж хуйхаа маажина вэ. Манай нүүрсийг авахгүй байлаа ч Хятад нүүрсээр дутахгүй. Үүнийг илэрхийлэх мэт Хятадууд манай нүүрсийг “голох” хандлага ажиглагдах болжээ. Тэд ч дурандаа голоод байгаа юм биш. Манай нүүрсний чанар эрхгүй гологдох болсон гэнэ. Дотооддоо хав дараад байгаа ч энэ үнэн. Монголын нүүрсний худалдаа дардан замаар явагддаггүй. Олборлолтоос хойш олон хоногийн оочер дараалал дамжин байж “эзэндээ” хүрч байгаа. Нүүрс олборлолт  болоод тээвэрлэлт нь болхи буй нь хятадад “гологдох” нэг шалтгаан болжээ. Улмаар монголын баялаг гэгдэх “хар алт” “хар нүүрс” л болон хувирах цаг хаяанд ирсэн гэх харамсалтай яриа нүүрсний салбарт өрнөх болж.

Дэлхий нийтээрээ эко амьдралын хэв маягийг эрхэмлэх болсон энэ цагт нүүрсийг ч эко болгох хүсэл их байна. Тиймээс бид хятадад хаягдахгүй тэдний гол “тоглогч” байхын тулд, зах зээлээс нь арчигдахгүйн тулд нүүрсээ коксжуулж, баяжуулж, угааж төмөр замын бүтээн байгуулалтаа хурдасгамаар байна.

Хил даваад л ӨМӨЗО-ны Баяннуур аймгийн Урадын дунд хошууны төв болох Халиутаас 20 гаруй км зайнд Хошууны аж үйлдвэрийн парк гэж бий. Энд нийтдээ 30 гаруй үйлдвэр байна. Тэдний нэг болох 2014 онд байгуулагдсан НAOXIANG нүүрс угаах үйлдвэр. Энэ компани жилд 6 сая.тн нүүрс угаах хүчин чадалтай гэнэ. Нүүрс угаах ийм үйлдвэр энд 10 орчим байгаа гэсэн. Бүгд нийлээд 27 сая.тн нүүрс угаах боломжтой. Энэ компани түүхий нүүрсийнхээ 90 орчим хувийг Эрдэнэс таван толгой (ЭТТ), 10 орчим хувийг орон нутгийн өмчит Таван толгой (ТТ) компаниас авдаг юм байна. Цаашид зөвхөн монголоос орж ирэх нүүрсийг нөөцөлж угаахаар чингэлэг барьж эхэлсэн байна.

Говьсүмбэр аймгийн Шивээговь сумын нутагт байрлах нүүрс угаах үйлдвэрийн үйл ажиллагаа аль 2013 онд яригдаж эхэлсэн. Өдгөө дөнгөж л туршилтын үйл ажиллагааг эхлүүлээд байгаа уг үйлдвэр жилдээ 1.5-1.8 сая тонн нүүрс угаах хүчин чадалтай. Уг нь ЭТТ компани нүүрсээ угаагаад гаргавал Баяннуур дахь үйлдвэрүүд ажилгүй болно. Гэтэл  нүүрсээ угаах үйлдвэргүйгэээс өөр нэг зах зээлээ чаддагт нь алдаж байна. Харь орныхон алс хэтийг төлөвлөж чингэлэг бэлдээд эхэлсэн нь “айхтар” юм. Гэтэл манайх нөгөө л төмөр зам, оочер дараалалтайгаа зууралдсаар сууга нь халагламаар.

Нүүрсийг хөдөлгөгч нь ТЭД


Гэрэл зургийг MPA.mn

Монголын нүүрсний салбарт тулгамдаад буй дараагийн нэг асуудал нь тээвэрлэлт, түүний хөдөлгөгч хүч “жолооч” нарын эрхийн асуудал.

Нүүрс тээвэрлэлтийн зардлыг худалдан авагч буюу хятадын тал хариуцдаг. Гэтэл тээвэрлэлтийн тарифыг хүссэн нэг хятад эзэн “we chat”-аар шийдчихдэг тухай танил урдаас утас цохиж байна.

Өчигдөр Монголын тээврийн компаниуд 260 км замд 100 юаниар тээвэрлэлт хийж байлаа. Тэгтэл өглөө “We chat”-аар хэн нэгэн хятад эзэнтэй компани тээвэрлэлтийн хөлсийг 80 юань болголоо гээд биччихдэг. “Хямд байна ажиллахгүй” гэхэд өөр нэгэн нь сул зогсож байхаар гээд боломжийг шүүрч аваад 80 юаниар ч гэсэн ажиллахаар хөдөлдөг. Ингээд чи хүсэхгүй бол араас нь “амьдралын төлөө” гэх асар том “ачаатай” монголчууд дугаарлаад зогсож байдаг тул тэд хүссэн ханшаараа ажлаа явуулж чаддаг байна. Ингээд л хоёр улсын нүүрс тээвэрлэлтийн үнэ ханшийг “we chаt”-аар шийдчихдэг нь гайхмаар.

Тэгвэл одоо Монголын тээврийн компаниудын зүгээс Тавантолгойн уурхайгаас Цагаан хад хүртэлх тээвэрлэлтийг нүүрс худалдан авагч тал хариуцах талаар нүүрс худалдан борлуулагч, худалдан авагч талын хооронд байгуулсан гэрээнд өөрчлөлт оруулахыг хүсч байна. Тэд МУ-ын нутаг дэвсгэрт хийгдэж байгаа тээвэрлэлтийн тарифыг дотооддоо тогтоох нөхцлийг бүрдүүлэх шаардлагатай гэж үздэг.

Ерөөс одоо энэ хэдэн дотоодын компаниа, тээвэрлэлтэд яваа “халтар” жолооч нараа бодох цаг болсон.


Гэрэл зургийг MPA.mn

“Чалко”-ийн өрнөөс гараад уурхай дөрөв хоног ажиллахгүй зогсолт хийхэд жолооч нар огт бухимдаагүй шүү дээ. Улс минь өрнөөс гарлаа гээд үнэндээ л “хагартал” баярлаж байлаа”  хэмээн Өмнөговь аймгийн Цогтцэций суман дахь Гашуунсухайт-Цагаанхад боомтод нүүрс тээвэрлэлтэд ажиллаж явсан Х.Чулуунбаяр ярьж сууна. Гэхдээ тэр жолооч байлаа…

Өмнөговь аймгийн Цогтцэций суман дахь “Монголын Солонгос” гэгдэх Цагаанхадын зорьж, тэнд аж амьдралаа залгуулахаар хүнд даацын автомашины жолоо мушгиж яваа 13 мянган жолоочийн нэг нь тэр байв. Харамсалтай нь нүүрсээ тээвэрлэж явах замдаа осолд өртөж өнөөдөр суумгай болж, ханьдаа гээгдэж, хоёр охинтойгоо “өнчирч” хоцорсон. Тэр, түүний хоёр охин одоо ажилгүй, орлогогүй иргэнд улсаас өгдөг 150-хан мянган төгрөгөөр амь зогоож байна…

“Эрдэнэс Тавантолгой” ХК 510 тэрбум төгрөгийг улсын төсөвт бүрдүүллээ, 700 гаруй тэрбум төгрөгийн ашигтай ажиллаа, 2 сая 511 мянган иргэнд хувьцааны ногдол ашиг тараахаар боллоо зэрэг өндөр үр ашигтай ажилласан тухай мэдээллэдэг. Үндэсний томоохон компани ашиг олж буй нь баярлах хэрэг. Гэвч гэнэтхэн том алт гарч ирээд “Эрдэнэс Тавантолгой” ХК 510 тэрбум төгрөгийг улсад төлчихөөгүй. Ашигтай ажилласан гэх “том” тоотой хөрөнгийн ард хичнээн удаа “амьдралын төлөө л” гэсэн асар том шалтигаа орхиод ханьдаа, үрдээ гүйгээд очмоор болсон ч тэсч үлдсэн монгол эрчүүдийн өлсөж, зүдэрсэн өдөр хоног, хөдөлмөрийн үр шим бий. Хэн ч анзаардаггүй, хэнд ч анзаарагддагүй ч тэд л энэ улс орны дутууг гүйцээж дундуурыг дүүргэж яваа…

Сүүлийн жилүүдэд нүүрсний зах зээл сайжирснаас маш олон компани, иргэд “Монголын Солонгос” хэмээх Цагаанхадыг зорих болсон. Гэсэн ч тэнд хүний эрх хөсөр хаягдаж, мөнгөний төлөөх “дайн” өрнөж байгааг жолоочид хэлж байна. Монголын нүүрсийг хөдөлгөгч хүч нь “тээвэрлэлт”. Гэсэн ч тээвэрт явж буй жолооч нарын эрх, эрүүл мэнд, энх амьдрах боломж даанч хомс.

Тавантолгой Гашуунсухайт чиглэлд 180 компанийн 13 мянган автомашин нүүрс тээвэрлэлтэд явж байна. Мөн Шивээхүрэнгийн боомтод 20 гаруй аж ахуй нэгж, 3 мянга орчим тээврийн хэрэгсэл, жолооч ажиллаж буй.

Тавантолгой, Гашуунсухайт чиглэлд нүүрс тээвэрлэлт эрхэлдэг компаниуд дунд жолооч нарын нийгмийн болон эрүүл мэндийн даатгал, тээврийн хэрэгсэл ашиглахтай холбоотой бүх төрлийн даатгалыг бүрэн хариуцдаг, жолооч бүртэй хөдөлмөрийн гэрээ байгуулж, холбогдох хөдөлмөр, эрүүл ахуйн хууль, тогтоомж, дүрэм, журмыг баримталдаг аж ахуйн нэгж маш цөөн байгааг Монгол Улсын Хүний эрхийн Үндэсний Комиссын захиалгаар Бодлогын Инновацийн Хүрээлэнгээс хэрэгжүүлсэн “Тавантолгойн бүлэг ордын нүүрс олборлох, тээвэрлэх үйл ажиллагааны хүний эрхэд нөлөөлөх байдлын үнэлгээ”-ний үр дүнд дурдсан.

Нэг үгээр нүүрс тээврийн жолооч нарыг “хүн” гэж тоодог байгууллага тэнд алга.

“Эрдэнэс Тавантолгой” компани хоёр дахь жилдээ ашигтай ажилласан бөгөөд 2018 онд 800 гаруй тэрбум төгрөгийн ашигтай ажилласан талаар тус компанийн гүйцэтгэх захирал мэдэгдсэн. Гэтэл нөгөө талдаа ашигтай ажилласан гэх 2018 онд ашгийг авчралцсан ч амь насаа алдсан, хэзээ ч нөхөн сэргээгдэхгүйгээр хөдөлмөрийн чадвараа алдсан маш олон хүн байгаа.

Нэхэн сануулбал өнгөрсөн 2018 оны арваннэгдүгээр сард Өмнөговь аймгийн Ханбогд сум Жаргалант багийн нутагт БНХАУ-ын “Омог цагаан шонхор” ХХК-ийн нүүрс тээврийн машин галд өртөж, тус автомашинаар тээвэр хийж явсан жолооч 97 хувийн түлэгдэлтэйгээр ГССҮТ-д хүргэгдэн ирсэн ч харамсалтай нь /2018.11.13/ бурхны оронд одсон.

Уртын урт дараалалд уйт өдөр хоногийг өнгөрүүлж зогссон хөөрхий залуу хахир өвлийн хүйтэнд “осгочихгүй юмсан” гэсэндээ залгасан халаагчаас нь оч үсэрч гал гарсан. Ингэж эрчүүд тэнд амьдрах гэж “аргаа” бардаг. Одоо түүний гэргий тэжээгчээ алдсаны тэтгэмжээ олж авч чадахгүй туйлдаж яваа…

Одоо тэгвэл ашиг орлогоосоо эх орныхоо эдийн засагт хувь нэмэр оруулж яваад осолдож зорилтот бүлэгт багтаж “зорилгогүй” болсон, үлдсэн бүх амьдралаа тэргэнцэр дээр сууж өнгөрүүлэх тэр залуучуудад, аавгүй болсон маш олон хүүхдүүдэд  “авшиг” хүртээх хэрэгтэй. Ерөөс тээвэрт явж буй жолооч нарынхаа ниймгийн хэрэгцээг хангахад багахан анхаарал хаях цаг болсон. Тэд бол “нүүрс” гэх том салбарыг хөдөлгөж яваа хүч. Гэсэн ч нүүрсний ашгаас амсаж чадалгүй л явна.

Эцэст нь дүгнэхэд Хятад улс, Монголоос яагаад нүүрс авдаг вэ?. Нүүрсгүй болчихоод, эсвэл тэдэнд нүүрс нийлүүлэгч олдохоо больсондоо Монголын нүүрсийг авдаг хэрэг биш. Австрали, Индонези, Орос зэрэг нүүрс борлуулалтаараа тэргүүлэгч орнуудын гол худалдан авагч нь бас л Хятад. Бидэнд Хятад гэх их гүрний том зах зээлээс арчигдахгүй байх багахан боломж бий.

Одоо Тавантолгой-Гашуунсухайт чиглэлийн 267 км төмөр зам, Тавантолгой-Зүүнбаян чиглэлийн 414.6 км төмөр зам. Аль ч яахав ээ, яаруухан  л барья. Хоёр гарцаар нүүрс зардаг байхад зах зээлээс тийм ч амар шахагдахгүй. Цаашид ч нүүрсээ хүрздээд хэдэн км оочерлоод хоцрогдсон байдлаар хил давуулна гэвэл хүссэн хүсээгүй тэд биднээс татгалзах биз.

Г.Сүрэн

http://www.shuud.mn/a/512161


URL:

Нэр: click for more info Огноо: 17 September 2019

I simply want to say I am very new to blogs and really enjoyed this blog site. Almost certainly I’m planning to bookmark your blog . You absolutely come with remarkable articles. Thanks for sharing with us your web site.

Нэр: John Deere Repair Manuals Огноо: 24 September 2019

I’d forever want to be update on new posts on this website , saved to favorites ! .

http://partscatalog.sellload.com

Нэр: health and fitness Огноо: 28 September 2019

Its like you read my mind! You seem to know so much about this, like you wrote the book in it or something. I think that you could do with a few pics to drive the message home a bit, but other than that, this is great blog. A fantastic read. I will definitely be back.

Нэр: health and fitness Огноо: 28 September 2019

Thanks for every other wonderful post. Where else may anyone get that type of info in such a perfect way of writing? I have a presentation subsequent week, and I am at the search for such information.

Нэр: health and fitness Огноо: 29 September 2019

Keep up the excellent piece of work, I read few blog posts on this website and I conceive that your blog is rattling interesting and contains sets of good info .

Нэр: health and fitness Огноо: 29 September 2019

I really like your writing style, good info, thanks for posting :D . “I hate mankind, for I think myself one of the best of them, and I know how bad I am.” by Joseph Baretti.

Нэр: health and fitness Огноо: 29 September 2019

I think this is among the most important info for me. And i’m glad reading your article. But want to remark on some general things, The site style is ideal, the articles is really nice : D. Good job, cheers

Нэр: health and fitness Огноо: 29 September 2019

Of course, what a magnificent blog and revealing posts, I definitely will bookmark your blog.Have an awsome day!

Нэр: health and fitness Огноо: 29 September 2019

I have been absent for some time, but now I remember why I used to love this website. Thank you, I will try and check back more frequently. How frequently you update your web site?

Нэр: health and fitness Огноо: 29 September 2019

Great blog right here! Additionally your website a lot up very fast! What web host are you using? Can I get your affiliate link to your host? I wish my site loaded up as fast as yours lol

Нэр: health and fitness Огноо: 29 September 2019

Wow! This could be one particular of the most helpful blogs We’ve ever arrive across on this subject. Basically Excellent. I am also an expert in this topic therefore I can understand your effort.

Нэр: health and fitness Огноо: 30 September 2019

Great – I should definitely pronounce, impressed with your site. I had no trouble navigating through all the tabs as well as related information ended up being truly easy to do to access. I recently found what I hoped for before you know it in the least. Quite unusual. Is likely to appreciate it for those who add forums or anything, web site theme . a tones way for your customer to communicate. Nice task.

Нэр: health and fitness Огноо: 30 September 2019

Very interesting info !Perfect just what I was searching for! “Outside of a dog, a book is man’s best friend. Inside of a dog it’s too dark to read.” by Groucho Marx.

Нэр: health and fitness Огноо: 30 September 2019

Hello, you used to write great, but the last several posts have been kinda boring… I miss your great writings. Past few posts are just a little out of track! come on!

Нэр: health and fitness Огноо: 30 September 2019

Heya i am for the first time here. I found this board and I find It truly useful & it helped me out a lot. I hope to give something back and help others like you aided me.

Нэр: health and fitness Огноо: 30 September 2019

I simply wanted to thank you so much all over again. I’m not certain the things that I would’ve carried out in the absence of the thoughts shown by you over my industry. It previously was a very troublesome problem for me, however , considering a new expert technique you treated the issue took me to cry with gladness. I’m just grateful for the work and even trust you realize what a powerful job your are providing instructing the mediocre ones through your blog. I am certain you’ve never encountered all of us.

Нэр: health and fitness Огноо: 30 September 2019

Thank you for every one of your labor on this website. Kim delights in conducting internet research and it’s obvious why. My partner and i learn all relating to the lively mode you provide insightful steps by means of the website and even cause participation from website visitors on this point plus our own princess has always been starting to learn a whole lot. Take pleasure in the remaining portion of the new year. You are always performing a tremendous job.

Нэр: health and fitness Огноо: 30 September 2019

Some truly prime posts on this website , saved to fav.

Нэр: health and fitness Огноо: 30 September 2019

Wonderful goods from you, man. I’ve understand your stuff previous to and you are just too wonderful. I really like what you’ve acquired here, really like what you’re saying and the way in which you say it. You make it enjoyable and you still take care of to keep it sensible. I can not wait to read far more from you. This is really a tremendous website.

Нэр: Technology and Computer Огноо: 1 October 2019

You completed some good points there. I did a search on the subject matter and found the majority of persons will agree with your blog.

Нэр: health and fitness Огноо: 1 October 2019

Very well written article. It will be beneficial to anyone who usess it, as well as me. Keep doing what you are doing – i will definitely read more posts.

Нэр: health and fitness Огноо: 1 October 2019

Very efficiently written post. It will be valuable to everyone who employess it, as well as myself. Keep doing what you are doing – for sure i will check out more posts.

Нэр: health and fitness Огноо: 1 October 2019

I am continuously searching online for ideas that can benefit me. Thx!

Нэр: health and fitness Огноо: 1 October 2019

We are a group of volunteers and starting a new scheme in our community. Your website offered us with valuable info to work on. You have done a formidable job and our entire community will be grateful to you.

Нэр: health and fitness Огноо: 1 October 2019

Merely a smiling visitor here to share the love (:, btw great design. “Everything should be made as simple as possible, but not one bit simpler.” by Albert Einstein.

Нэр: health and fitness Огноо: 1 October 2019

I gotta bookmark this site it seems invaluable very helpful

Нэр: health and fitness Огноо: 2 October 2019

Some truly good information, Gladiola I found this. “Now hatred is by far the longest pleasure men love in haste but they detest at leisure.” by George Gordon Byron.

Нэр: health and fitness Огноо: 2 October 2019

I am very happy to read this. This is the type of manual that needs to be given and not the accidental misinformation that is at the other blogs. Appreciate your sharing this greatest doc.

Нэр: health and fitness Огноо: 2 October 2019

I’m extremely impressed with your writing skills as well as with the layout on your blog. Is this a paid theme or did you customize it yourself? Anyway keep up the nice quality writing, it’s rare to see a great blog like this one nowadays..

Нэр: health and fitness Огноо: 2 October 2019

I am continuously invstigating online for ideas that can assist me. Thank you!

Нэр: health and fitness Огноо: 2 October 2019

You are my inspiration, I own few web logs and often run out from post :) . “Fiat justitia et pereat mundus.Let justice be done, though the world perish.” by Ferdinand I.

Нэр: health and fitness Огноо: 2 October 2019

Very efficiently written story. It will be useful to anyone who usess it, as well as me. Keep up the good work – can’r wait to read more posts.

Нэр: health and fitness Огноо: 3 October 2019

you’re really a just right webmaster. The site loading velocity is amazing. It kind of feels that you’re doing any distinctive trick. Furthermore, The contents are masterwork. you’ve done a magnificent task on this subject!

Нэр: health and fitness Огноо: 3 October 2019

Normally I don’t learn article on blogs, but I wish to say that this write-up very forced me to take a look at and do so! Your writing taste has been amazed me. Thanks, very nice post.

Нэр: health and fitness Огноо: 3 October 2019

you are in point of fact a excellent webmaster. The site loading speed is incredible. It sort of feels that you’re doing any unique trick. Furthermore, The contents are masterwork. you have performed a excellent job on this matter!

Нэр: health and fitness Огноо: 3 October 2019

Enjoyed reading this, very good stuff, thankyou . “It is well to remember that the entire universe, with one trifling exception, is composed of others.” by John Andrew Holmes.

Нэр: health and fitness Огноо: 3 October 2019

hi!,I love your writing so a lot! percentage we be in contact more about your post on AOL? I need a specialist in this space to unravel my problem. May be that is you! Taking a look forward to peer you.

Нэр: health and fitness Огноо: 3 October 2019

I’m still learning from you, while I’m trying to achieve my goals. I certainly love reading everything that is written on your site.Keep the tips coming. I loved it!

Нэр: health and fitness Огноо: 4 October 2019

You are my breathing in, I possess few web logs and infrequently run out from brand :) . “No opera plot can be sensible, for people do not sing when they are feeling sensible.” by W. H. Auden.

Нэр: health and fitness Огноо: 4 October 2019

I just couldn’t depart your site before suggesting that I extremely enjoyed the usual info a person supply on your guests? Is gonna be again regularly in order to investigate cross-check new posts.

Нэр: health and fitness Огноо: 4 October 2019

Hello there, just became alert to your blog through Google, and found that it is truly informative. I’m gonna watch out for brussels. I will be grateful if you continue this in future. Lots of people will be benefited from your writing. Cheers!

Нэр: Business & Finance Огноо: 4 October 2019

I have been surfing online more than three hours as of late, yet I by no means discovered any interesting article like yours. It¡¦s beautiful value enough for me. In my opinion, if all site owners and bloggers made excellent content as you did, the net can be much more helpful than ever before.

Нэр: health and fitness Огноо: 6 October 2019

Very interesting info!Perfect just what I was searching for!

Нэр: artist Огноо: 6 October 2019

whoah this weblog is excellent i really like reading your posts. Stay up the good work! You recognize, lots of individuals are hunting round for this information, you can aid them greatly.

Нэр: health and fitness Огноо: 6 October 2019

Someone essentially assist to make significantly posts I’d state. This is the very first time I frequented your website page and to this point? I surprised with the analysis you made to make this particular put up extraordinary. Excellent job!

Нэр: conceptual art Огноо: 7 October 2019

I was just looking for this information for a while. After six hours of continuous Googleing, finally I got it in your web site. I wonder what’s the lack of Google strategy that do not rank this kind of informative web sites in top of the list. Usually the top web sites are full of garbage.

Нэр: health and fitness Огноо: 7 October 2019

Thanks for sharing excellent informations. Your web-site is so cool. I’m impressed by the details that you have on this blog. It reveals how nicely you perceive this subject. Bookmarked this website page, will come back for extra articles. You, my friend, ROCK! I found simply the information I already searched everywhere and just couldn’t come across. What a great website.

Нэр: health and fitness Огноо: 7 October 2019

Generally I don’t learn post on blogs, but I wish to say that this write-up very compelled me to check out and do it! Your writing style has been surprised me. Thanks, very nice post.

Нэр: Google Огноо: 7 October 2019

Please take a look at the web sites we follow, such as this a single, because it represents our picks through the web.

Нэр: health and fitness Огноо: 7 October 2019

I genuinely enjoy studying on this web site , it contains great content . “Heavier-than-air flying machines are impossible.” by Lord Kelvin.

Нэр: health and fitness Огноо: 7 October 2019

This is really interesting, You’re a very skilled blogger. I’ve joined your feed and look forward to seeking more of your magnificent post. Also, I’ve shared your web site in my social networks!

Нэр: health articles Огноо: 7 October 2019

Great goods from you, man. I have understand your stuff previous to and you are just extremely excellent. I really like what you’ve acquired here, really like what you are saying and the way in which you say it. You make it entertaining and you still take care of to keep it wise. I cant wait to read far more from you. This is really a terrific web site.

Нэр: renovation Огноо: 7 October 2019

excellent points altogether, you just gained a new reader. What could you suggest about your submit that you just made a few days ago? Any certain?

Нэр: legal trial Огноо: 7 October 2019

As I web-site possessor I believe the content material here is rattling fantastic , appreciate it for your hard work. You should keep it up forever! Best of luck.

Нэр: Business & Finance Огноо: 7 October 2019

Thanks , I’ve just been looking for information about this subject for ages and yours is the greatest I’ve came upon till now. But, what concerning the bottom line? Are you certain about the source?

Нэр: Business & Finance Огноо: 7 October 2019

Hello there, just became alert to your blog through Google, and found that it’s truly informative. I’m going to watch out for brussels. I’ll be grateful if you continue this in future. Numerous people will be benefited from your writing. Cheers!

Нэр: health and fitness Огноо: 7 October 2019

Hello there, I discovered your website by the use of Google whilst looking for a comparable matter, your website got here up, it looks great. I have bookmarked it in my google bookmarks.

Нэр: health and fitness Огноо: 7 October 2019

You are a very capable individual!

Нэр: health and fitness Огноо: 7 October 2019

You have noted very interesting details! ps nice internet site.

Нэр: health and fitness Огноо: 8 October 2019

Fantastic web site. A lot of helpful info here. I am sending it to several friends ans additionally sharing in delicious. And naturally, thank you on your sweat!

Нэр: health and fitness Огноо: 8 October 2019

Hi, i think that i saw you visited my weblog thus i came to “return the favor”.I am trying to find things to enhance my website!I suppose its ok to use some of your ideas!!

Нэр: health and fitness Огноо: 8 October 2019

certainly like your website but you have to check the spelling on several of your posts. Several of them are rife with spelling issues and I to find it very bothersome to tell the truth nevertheless I will definitely come back again.

Нэр: health and fitness Огноо: 8 October 2019

I like this web site very much, Its a very nice billet to read and obtain info . “Acceptance of dissent is the fundamental requirement of a free society.” by Richard Royster.

Нэр: health and fitness Огноо: 8 October 2019

Super-Duper website! I am loving it!! Will be back later to read some more. I am taking your feeds also

Нэр: health and fitness Огноо: 8 October 2019

Some truly superb content on this site, thank you for contribution. “An alcoholic is someone you don’t like who drinks as much as you do.” by Dylan Thomas.

Нэр: health and fitness Огноо: 8 October 2019

Its like you read my mind! You appear to know so much about this, like you wrote the book in it or something. I think that you could do with a few pics to drive the message home a bit, but instead of that, this is fantastic blog. A great read. I will definitely be back.

Нэр: health and fitness Огноо: 8 October 2019

I really appreciate this post. I’ve been looking all over for this! Thank goodness I found it on Bing. You’ve made my day! Thx again!

Нэр: Google Огноо: 9 October 2019

Always a massive fan of linking to bloggers that I adore but don

Нэр: book flight and hotel Огноо: 9 October 2019

I think other web site proprietors should take this website as an model, very clean and excellent user genial style and design, let alone the content. You are an expert in this topic!

Нэр: ground beef recipes Огноо: 9 October 2019

Wonderful beat ! I would like to apprentice while you amend your website, how can i subscribe for a blog site? The account aided me a acceptable deal. I had been tiny bit acquainted of this your broadcast provided bright clear concept

Нэр: health articles Огноо: 11 October 2019

My brother suggested I might like this blog. He was totally right. This post truly made my day. You can not imagine just how much time I had spent for this information! Thanks!

Нэр: Google Огноо: 11 October 2019

Here are some links to web-sites that we link to due to the fact we believe they may be worth visiting.

Нэр: forex investment Огноо: 11 October 2019

Nice post. I was checking continuously this blog and I’m impressed! Very helpful information specifically the last part :) I care for such info a lot. I was looking for this particular information for a long time. Thank you and good luck.

Нэр: bathroom design Огноо: 11 October 2019

I have been absent for some time, but now I remember why I used to love this website. Thanks , I¡¦ll try and check back more often. How frequently you update your site?

Нэр: skelaxin Огноо: 12 October 2019

please go to the web pages we comply with, like this a single, because it represents our picks through the web

Нэр: cbd near me Огноо: 13 October 2019

the time to study or check out the material or web sites we’ve linked to below the

Нэр: link popularity Огноо: 14 October 2019

Heya i am for the first time here. I found this board and I find It truly useful & it helped me out a lot. I hope to give something back and help others like you helped me.

Нэр: island Огноо: 15 October 2019

As I website possessor I believe the content material here is rattling great , appreciate it for your efforts. You should keep it up forever! Best of luck.

Нэр: higher education Огноо: 15 October 2019

I loved as much as you’ll receive carried out right here. The sketch is attractive, your authored subject matter stylish. nonetheless, you command get got an edginess over that you wish be delivering the following. unwell unquestionably come further formerly again since exactly the same nearly very often inside case you shield this hike.

Нэр: airfare Огноо: 15 October 2019

I must show appreciation to the writer just for bailing me out of this dilemma. Right after surfing around through the world-wide-web and meeting techniques which are not powerful, I thought my entire life was gone. Being alive without the presence of solutions to the problems you’ve solved through this website is a crucial case, and those which could have negatively affected my entire career if I had not discovered your website. Your main competence and kindness in maneuvering all the details was useful. I’m not sure what I would have done if I hadn’t encountered such a step like this. I’m able to at this time look forward to my future. Thanks a lot so much for the impressive and effective help. I won’t think twice to propose your web blog to any individual who would like guide on this subject.

Нэр: 메이저토토 Огноо: 17 October 2019

we came across a cool site that you just may well enjoy. Take a appear should you want

Сэтгэгдэл бичих

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд FACT.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдлыг 9318-5050 утсаар хүлээн авна.