МАН унах нүхээ ухав

74957500_2397523510511187_5721733999844392960_n

Бодлого, хөгжил ярьдаг хүмүүсээ УИХ-д сонгодог, төсвийг 76 тойрог руу “зулгаадаг” чөтгөрийн тойргоос гарахад сонгуулийн холимог тогтолцоо чухал үүрэг гүйцэтгэдэг. Харамсалтай нь, эрх баригч хүчин түүхэн боломжийг ашиглаж чадсангүй, ашиглахыг ч хүссэнгүй. “Памперстай жаалууд”-аараа “Жагсаалтын ард нэр дэвшигчид нуугдах нь” гэж сэвүүлсээр холимог тогтолцоог унагаж, давхар өөрсдөө ч онхолдох нүхээ ухлаа.

Татвар төлөгчдийн мөнгөөр дөрвөн жил жалга, довоо усалсан эрх баригчид ван болсон гэж сэрүүн зүүдлэв бололтой, УИХ-ын сонгуулийг холимог тогтолцоогоор явуулах Ардчилсан намын зөвлөлийн саналыг Үндсэн хуулийн нэмэлт өөрчлөлтөд тусгалгүй унагасан нь мажоритар системээр сонгуулиа явуулах шийдвэрт хүрснийх аж.ЖДҮ, тендер, концесс, төсвөөс хусаж болох бүхнийг хамаарал бүхий этгээдүүдийнхээ нэр дээр авч, авлига,  хүчин, хүн амины хэрэг зэрэг онц ноцтой гэмт хэргүүд эрх барих хугацаанд нь үйлдэгдсэн тул үнэндээ намынхаа нэр хүндийг худалдаж, УИХ-ын сонгуульд гарч ирэх боломжгүй. Мажоритар тогтолцоог сонгосон нь ч намын нэр хүнд навс унаснаа хүлээн зөвшөөрсөн хэрэг байв. Товчхондоо усалсан тойрогтоо улаан нүүрээ улалзуулаад л “Авлигач,  ЖДҮ-чнээрээ дуудуулаад л өрсөлдөхөөс өөр сонголтгүй болсон гэсэн үг л дээ.

Уг нь МАН-ын 64 улсынхаа эрх ашгийг тэргүүнд тавьж чадсан бодсон бол Ардчилсан намаас санал болгосон дээрх хувилбар нь 76 нэр дэвшигчийн 26-г улс орон даяар дугуйлж эрэмбэлж гаргахаар байсан нь хүнийг л сонгох хувилбар юм. Хэн нь ч намын нэрийн ард нуугдах боломжгүй. Гэвч одоо Сонгуулийн тухай хуулиар тодотгон засъя гэвч боломжгүй, Үндсэн хуульд оруулсан нэмэлт өөрчлөлтийн хүрээнд түгжигджээ.

Сонгуулийн тухай хуулиа шинэчлэн баталлаа ч зөвхөн мажоритар систем буюу жижиг 76, том 76 тойргийн аль нэгийг сонгох хувилбар л үлдсэн байна.

Аль ч хувилбарыг сонгосон МАН-д ашиггүй. Мажоритар тогтолцооны сул тал нь санал хэт нэг тал руу савлаж,  сонгогчдын санал гээгддэг. Учир нь УИХ-ын 2016 оны сонгуульд Ардчилсан нам нийт сонгогчдын 40 гаруй хувийн саналыг авсан ч парламентад ердөө есөн гишүүн сонгогдсон юм.

Сонгууль болохоос ердөө сарын өмнө сонгуулийн холимог тогтолцоог халж, дан ганц мажоритар болгон 76 тойрогт хуваасан нь эцсийн дүндээ УИХ дахь Ардчилсан намын бүлэг нь зөвлөл болж, эрх баригч хүчнээ хянах боломжгүй болтлоо жижгэрсэн.

Нам дотроо ч фракц, бүлэглэлээрээ хуваагдан, зодолдох тулаан намжсангүй зарим гишүүнээ “хөөж” явуулсан,  одоо ч цэгцрээгүй л байна. Ардчилсан намынхны хуваагдал талцлыг тухайн үед нийтлэлч Баабар буюу Б.Батбаяр “Ардчилсан нам ёроолдоо тултал унаж байна” гэж дүгнэсэн юм.

Харин МАН 2012 оны сонгуульд нийт сонгогчдын 30 гаруй хувийн саналыг авсан атлаа УИХ-д 26 гишүүн бүрэн эрхээ хэрэгжүүлсэн нь тэр үеийн сонгуулийг пропорциональ, мажоритар буюу хосолсон холимог тогтолцоогоор зохион байгуулсны үр дүн байв .

Үүргээ ч нэр төртэй биелүүлж, УИХ-дахь МАН-ын бүлэг нь хүчтэй сөрөг хүчин байж, Засгийн эрх барьж буй Ардчилсан нам, МАХН-МҮАН-ын Шударга ёс эвслийн бүлгийг хамтад нь хянаж чадаж байсан нь өнөөдрийн дээр, дооргүй муу хэлээд буй холимог тогтолцоотой л холбоотой юм.  Бодлого, хөгжил ярьдаг хууль тогтоогчид УИХ-д сонгогдсон байсны хүчинд улсын эдийн засгийн хөгжлийг хурдасгах бүтээн байгуулалтын ажлууд ч олноор хийгдсэн. Аймгууд Улаанбаатар хоттой хатуу хучилттай замаар холбогдож, иргэд 1ам метр нь 1.1 сая төгрөгийн үнэтэй орон сууцанд орж, хоёр жилийн дотор 90 мянган иргэн ипотекийн зээлд хамрагдсан байдаг.  Үндэсний цементийн үйлдвэрүүд шилээ даран ашиглалтад орж, импортын хараат байдлаас гаран,  “Эрдэнэт хивс”, “Дархан нэхий” зэрэг Монголын нэр нүүр болсон компаниуд бондын зээлээр техник технологи шинэчилж, нэмүү өртөг шингэсэн бүтээгдэхүүнүүд Монголын нэрийг дэлхий дахинд дуурсгаж эхэлсэн нь 2012-2016 оны УИХ, Засгийн газраас хэрэгжүүлсэн бодлоготой л холбогддог.  Хэдийгээр тойрог руу төсөв татахын төлөөх уралдаан байсан ч улсыг төлөөлж сонгогдсон 26 гишүүн нь том эрх ашгаа хамгаалж, түүнийгээ тойргоос сонгогдсон гишүүддээ ярьж, ойлгуулж чаддаг байснаар ирээдүйг харсан, илүү үр өгөөжтэй төслүүддээ хөрөнгө оруулалт суулгаж чаддаг байв.

Одоо харин юу болж байна вэ, хэдхэн хоногийн өмнө УИХ-аар 2020 оны төсвийн төслийг батлахад Хэнтий аймагт 100 гаруй тэрбум төгрөг хуваариллаа. Сонгуулийн сурталчилгаагаа зохион байгуулахад амар гэж бодсон уу багийн төвүүдэд улаан булан барихад зориулж хөрөнгө хуваарилж ч  байх шиг. Улсын эрх ашгаас илүү хувь улстөрчийн жалга дов тойрсон үзлээр л төсвийг харж, татвар төлөгчдийн хуримтлуулсан мөнгөөр “найрлацгаасан”.  Энэ алдаа ирэх жилд ч давтагдана.

Гэхдээ сонгогчид улам хэрсүүжсэн, ЖДҮ, концесс авлига хээл хахуулийн хэргийг яахан мартах билээ. Сонгуулийн тойргоо яаж ч өөртөө ашигтайгаар зурсан хариуг нь барина.

Ардчилсан намынхан 2012 оны сонгуульд дөнгөж бүлэг байгуулах хэмжээний суудал авсан бол МАН ирэх жилийн сонгуулиар үсгүй ч болтлоо хусуулж мэднэ. Эцсийн дүндээ өөрөө унасан хүүхэд уйлдаггүй гэдэг байх аа. “Баяраа өөрөө л ширээн дээрээс уначихсан юм байна лээ шүү” гэдэг шиг Ардын намынхан та нар өөрсдөө л ширээн дээрээс “нисэх” сонголтоо хийсэн шүү. Өндөр дээрээс унаад гудамжинд гарах ч бас  хатуу л болов уу.

УИХ-аар Монгол Улсын Үндсэн хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийг батлахтай холбогдуулж, Ардчилсан намаас санал болгосон сонгуулийн холимог тогтолцоог унагасан УИХ-ын гишүүд

1.Н.Амарзаяа                                           10.Х.Болорчулуун                                 19.Г.Солтан

2. Т.Аюурсайхан                                       11.Ж.Ганбаатар                                     20.А.Ундраа

3.О.Баасанхүү                                          12.Ц.Даваасүрэн                                  21.Д.Хаянхярваа

4.Ё.Баатарбилэг                                       13.Б.Жавхлан                                       22.Ч.Хүрэлбаатар

5.Х.Баделхан                                            14.С.Жавхлан                                       23.Л.Элдэв-Очир

6.Ж.Батзандан                                          15.Ц.Нямдорж                                      24.Л.Энхболд

7.О.Батнасан                                            16.Н.Оюундарь                                    25.Б.Энх-Амгалан

8.Б.Баттөмөр                                             17.Б.Саранчимэг                                 26.Ж.Эрдэнэбат

9.Ж.Бат-Эрдэнэ                                         18.О.Содбилэг                                    27.Г.Тэмүүлэн

Үндэсний шуудан


URL:

Tags:

Нэр: Caryl Podolsky Огноо: 11 December 2019

This really answered my problem, thank you!

http://www.blahblahblah.com

Нэр: Google Огноо: 18 January 2020

Please pay a visit to the web sites we adhere to, like this one, as it represents our picks in the web.

Нэр: Google Огноо: 23 January 2020

Wonderful story, reckoned we could combine a few unrelated information, nevertheless truly worth taking a look, whoa did one learn about Mid East has got a lot more problerms at the same time.

Нэр: Order aderall online legally Огноо: 26 January 2020

please check out the web-sites we adhere to, including this a single, because it represents our picks from the web

Нэр: Buy xanax online Огноо: 26 January 2020

we prefer to honor several other world wide web internet sites around the internet, even when they aren

Нэр: Brampton Web Design Огноо: 27 January 2020

although web sites we backlink to beneath are considerably not related to ours, we really feel they’re in fact really worth a go via, so possess a look

Нэр: IT Audits Jersey Огноо: 30 January 2020

always a huge fan of linking to bloggers that I enjoy but don

Нэр: how to get free robux Огноо: 30 January 2020

always a massive fan of linking to bloggers that I like but don

Нэр: mobile price in bd Огноо: 30 January 2020

check below, are some entirely unrelated sites to ours, on the other hand, they’re most trustworthy sources that we use

Нэр: pet life today Огноо: 31 January 2020

very handful of internet websites that come about to be comprehensive beneath, from our point of view are undoubtedly properly really worth checking out

Нэр: adam and eve vibrators Огноо: 1 February 2020

always a large fan of linking to bloggers that I adore but do not get a lot of link appreciate from

Нэр: Affordable web hosting in UK Огноо: 3 February 2020

that will be the finish of this post. Here you will locate some web-sites that we assume you

Нэр: where to buy ativan online Огноо: 3 February 2020

please pay a visit to the websites we stick to, which includes this one particular, as it represents our picks in the web

Нэр: how to order drivers license online Огноо: 5 February 2020

we came across a cool internet site that you may delight in. Take a search if you want

Нэр: Rick Simpson Oil Огноо: 5 February 2020

usually posts some really intriguing stuff like this. If you are new to this site

Нэр: catollux.md Огноо: 5 February 2020

the time to study or take a look at the content or websites we have linked to beneath the

Нэр: legal steroids Огноо: 7 February 2020

Here is an excellent Weblog You might Locate Exciting that we Encourage You

Wonderful story, reckoned we could combine a couple of unrelated data, nonetheless genuinely worth taking a look, whoa did one particular understand about Mid East has got extra problerms also

the time to read or check out the content material or sites we have linked to beneath the

below you

Нэр: buy personalised myob accountright invoice Огноо: 8 February 2020

Wonderful story, reckoned we could combine a handful of unrelated data, nevertheless actually worth taking a look, whoa did one discover about Mid East has got extra problerms as well

Нэр: cbd oil for dogs Огноо: 8 February 2020

Every when in a even though we opt for blogs that we study. Listed beneath are the most up-to-date web-sites that we pick out

Нэр: Dank Vapes Огноо: 9 February 2020

Here are several of the web-sites we suggest for our visitors

one of our guests lately suggested the following website

Нэр: tulpentour Огноо: 9 February 2020

the time to read or visit the subject material or websites we’ve linked to beneath the

Нэр: 10 mg Огноо: 10 February 2020

The information talked about in the write-up are a few of the most beneficial readily available

Нэр: how to use sex toy Огноо: 10 February 2020

Wonderful story, reckoned we could combine a handful of unrelated data, nevertheless really worth taking a look, whoa did 1 find out about Mid East has got more problerms too

Нэр: CBD near me Огноо: 10 February 2020

Here is an excellent Blog You may Locate Exciting that we Encourage You

the time to study or go to the content material or web-sites we have linked to below the

Нэр: tickets to eiffel tower Огноо: 11 February 2020

we came across a cool website that you simply may well delight in. Take a search if you want

Нэр: pc games for windows 7 Огноо: 11 February 2020

very few websites that take place to be detailed below, from our point of view are undoubtedly very well really worth checking out

Нэр: pc app free download for windows Огноо: 11 February 2020

here are some hyperlinks to sites that we link to mainly because we assume they’re really worth visiting

Нэр: free apps download for windows 8 Огноо: 12 February 2020

please stop by the internet sites we adhere to, including this 1, because it represents our picks from the web

Нэр: games for laptop download Огноо: 12 February 2020

very couple of sites that come about to become in depth below, from our point of view are undoubtedly nicely really worth checking out

The facts mentioned inside the post are several of the very best accessible

Нэр: G spot rabbit vibrator Огноо: 13 February 2020

The details talked about within the post are a few of the best accessible

Нэр: Places To Eat With Kids In Perth Огноо: 13 February 2020

we prefer to honor numerous other online internet sites around the net, even when they aren

Нэр: https://coub.com/waterflood75 Огноо: 14 February 2020

below you will come across the link to some websites that we feel you must visit

Нэр: dildo for beginners Огноо: 14 February 2020

very few web-sites that occur to become detailed beneath, from our point of view are undoubtedly nicely worth checking out

Нэр: https://diamondcleaningusa.com/cleaning-methods/ Огноо: 16 February 2020

just beneath, are quite a few completely not related web sites to ours, however, they are surely worth going over

Нэр: cash for cars calgary (403) 390-0585 Огноо: 9 April 2020

please visit the sites we follow, including this one particular, as it represents our picks through the web

Нэр: Royal CBD oil Огноо: 11 April 2020

Sites of interest we have a link to

Нэр: CBD pills Огноо: 11 April 2020

The facts talked about within the post are several of the most effective out there

Нэр: best CBD capsules Огноо: 14 April 2020

one of our visitors not too long ago advised the following website

Нэр: download app apk for windows pc Огноо: 26 August 2020

download app apk for windows pc

[...]below you will locate the link to some web sites that we believe you need to visit[...]

Нэр: Kabza De Small Огноо: 27 August 2020

Kabza De Small

[...]Wonderful story, reckoned we could combine a few unrelated data, nonetheless genuinely worth taking a search, whoa did 1 learn about Mid East has got extra problerms at the same time [...]

Нэр: vacation Огноо: 8 September 2020

vacation

[...]one of our visitors lately proposed the following website[...]

Сэтгэгдэл бичих