Рио Тинто-г Индонезоос “хөөлгөсөн” түүх манайд давтагдах уу?

turquoise-hills-soars-rio-tinto-increasing-stake-rumoursУИХ-ын хэлэлцэх асуудлаас бүгдийн халаасанд нөлөөлөх гэдэг утгаараа Оюу толгой буюу Дубайн гэрээ тойрсон улстөржилт анхаарал татаж байна. Гадаадын шууд хөрөнгө оруулалтын “барометр”, бараг дангаараа гаднаас цутгах долларыг оруулж ирж буй энэ төслийн эдийн засагт үзүүлж буй нөлөөг давтан улиглаад яахав. Зэсийн эрэлт ирээдүйд яах, манай зэсийн гол худалдан авагч урд хөрш ямар тактик барьж байгаа бол гэсэн асуултад хариу хайя. Нөгөө талд дэлхийн зэсийн хамгийн том 12 уурхайн зургаа нь удахгүй хаагдана гэсэн бодит үнэн бий. Энэ эрэлтийг урьдчилж харчихсан улсын нэг нь Хятад. Арван жилийн дараа Монголоос худалдаж авах зэсээ хямд байлгах уу, эсвэл ханшийг нь тавиад туучих уу гэсэн асуулт урд хөршийн бодлого боловсруулагчдын толгойд эргэлдэж байгаад эргэлзэх зүйл алга. Товчхондоо бид 10, 20 жилийн дараа зэсээ үнэтэй зарах уу, хямд арилжаалах уу гэсэн сонголтын өмнө байна.

Урд хөрш жилд есөн сая тонн зэс хэрэглэдэг. Дотоодынх нь уурхайнууд 1.2 сая тонныг л үйлдвэрлэдэг. Үлдсэн долоон саяынхаа тал хувь орчмыг нь хаягдлаасаа шийдчихдэг. Үлдсэн дөрвөн саяын хэрэглээн дээр нь Австрали, Чили, Перу, Индонез, Монгол “зодолддог”. Монголчуудын амыг хаачихвал нөгөө хэдийг нь айлгах амархан. Чилийг гэхэд л “Танай уурхайнууд хөгширч яваа шүү. Их үнэ хэлээд байвал импортоо танах асуудал биш” гээд суучихад цаадуул нь том дуугарч чадахгүй нөхцөлд байгаа нь үнэн. Перугийн дажгүй уурхайнуудыг ер нь худалдаад авчихсан. Хятадын тухайд яг гадаадад хөрөнгө оруулахад анхаарсан СIТIC гэж сан бий. 300 тэрбум ам.долларын үнэлгээтэй аварга сан. Африкийн ихэнх уурхайг тэндээсээ мөнгө гаргаад худалдаад авчихаж байна. Ерөөсөө Хятадад нэг л том сонирхол бий. Тэр нь ирээдүйд ханш нь хаданд гарах түүхий эдийн найдвартай хангамж. Ингээд харахаар Япон, Хятад руу манай улсын түүхий эдийг гаргахгүй байх сонирхол урд хөршид бий нь хоёр дээр хоёрыг нэмэхэд дөрөв гардаг шиг ойлгомжтой зүйл. Энэ сонирхлынх нь бас нэг илэрхийлэл нь зэсийн зах зээл дээр манайхтай өрсөлддөг Индонезоос тод харагддаг юм. Индонезийн эрх баригчид “Рио”-г бараг л “хөөгөөд” гаргачихсан. Энэ бүхний цаана зэсийн том хэрэглэгч Хятадын бодлого бий гэсэн хардлага дуулддаг.

Урд хөрш манай улс дээр ч энэ бодлогоо хэрэгжүүлээд байна уу гэж хардахаар хамгийн том өнцөг бол Оюу толгой. Таван толгойгоор дамжиж монголчуудын танил болсон “Чалко”-гийн толгой компани “Чайналко” эртнээс Оюу толгойн хувийг сонирхсоор ирсэн. Одоо ч тэр сонирхол нь хүчтэй байгаа гэсэн яриа учир мэдэх улсын дунд өрнөж буй. Оюу толгойг зүгээр ч нэг онилоогүйг батлах эхний нотолгоог өмнө дурдсан. Тэр нь тун удахгүй хэрэглээгээ дагаад цойлох зэсийн ханш. Хоёр дахь шалтгаан нь далд уурхайн технологитой холбогдоно. Өнөөдөр дэлхийд далд уурхайн технологи эзэмшиж яваа компани гэвэл “Рио”, “BHP” гэсгээд бараглана. Энэ технологийг эзэмших өндөр сонирхол ОХУ, БНХАУ хоёуланд нь бий. Учир нь Хятадын хамгийн том уурхайнууд удахгүй хаагдахаар нөхцөлд байгаа. Ер нь дэлхий дээрх ил уурхайгаар олборлох боломжтой зэсийн нөөц шавхагдах тийшээгээ хандаж эхэлсэн гэж шинжээчид онцолдог. Өөрөөр хэлбэл далд уурхайнуудаас л дэлхийн зэсийн хэрэглээг хангах ганц боломж үлдэж байгаа гэсэн үг. “Чайналко”-гийн Оюу толгойг онилсон том шалтгаан энэ л дээ. Манай Оюу толгой, Эрдэнэтийн хувьд Хятадын уурхайнуудын дэргэд аварга хүчин чадалтай гэсэн шалтгааныг энд онцлохгүй орхиж болохгүй.

“Чайналко”-гийн тухайд “Рио”-гийн арван хувийг эзэмшдэг. Нууц компаниудаараа дамжуулж есөн хувийг нь эзэмшсэн гэх мэдээлэл чих дэлсдэг. Энэ мэдээлэл ортой бол “Чайналко” “Рио”-гийн 19 хувийг атгачихсан гэсэн үг. Энэ мэт шалтгаануудыг хөөгөөд харахаар “Чайналко”- гийн Оюу толгой дахь хувь эзэмшлийн сонирхол тов тодорхой.

Мэдээж тэдний гол бай нь мөнгөнд дуртай манай улстөрчид. Индонез дээр гэхэд л мөнгөнд дуртай улстөрчдийг нь ашиглаад “Рио”-г хөөж гаргасан гэж дэлхийгээр нэг шуугьж байгаа. Үүн шиг аргыг поп голдуу улстөрчид нь УИХ-д сонгогдсоор ирсэн, цаашид ч сонгогдох өндөр магадлалтай Азийн Монголд хэрэглэхэд тийм ч хэцүү биш.

Оюу толгойтой төдийгөөс өдий хүртэл хийсээр ирсэн яриа хэлэлцээ, гэрээ бичгийг анзаарахад улстөрчдийн мөнгөний сонирхол илт давамгайлсан нь тод ажиглагддаг. Анх их өрийг дарахдаа урьдчилж мөнгө авч байсан, дараа нь олон улсын валютын сангийн хөтөлбөрт орохгүй гэхдээ хэлэлцээрийн ширээнд суусан гэж ирээд яривал биднээс шалтгаалах зүйл олон бий.

Сүүлийн үед өрнөж буй дуулиан дунд Д.Тэрбишдагва зөвшөөрөл өгсөн учраас гэсэн агуулгатай буруутгал бий. Түүхийг нь сөхвөл мань эр тэгтлээ буруутахаар юм хийгээгүй байдаг юм. Оюу толгойн баяжуулах үйлдвэрийн нээлт хойшилсон түүх л дээ. Хойшилсон шалтгаан нь олон улсад бол жаахан шогдуу. Баяжуулах үйлдвэрээс гарах хаягдлын цөөрөм гэж бий. Хаягдлын цөөрмийг олон улсын стандартаар барьчихаж, Оюу толгойнхон. Манай стандартаар бол нүх ухаж шавардаж плитадаад л болох байж. Говийн хөрс байнга халж тэлдэг онцлогтой учраас хөрөнгө оруулагч тал плита нь хагарч хөрс рүү хортой хаягдал орохоос сэргийлж дэлхийн стандартаар нь хаягдлын далангаа шийдчихэж. Хар үгээр хэлбэл шавар нялж дагтаршуулаад 100 жилийн баталгаатай зузаан гэгчийн плёнк дэвсэж хийжээ. Мэргэжлийн хяналтын нөхөр монгол стандартаа нэхэж, бүр сүүлд нь салбарыг нь хариуцсан төрийн сайдын алба хашиж байсан Д.Тэрбишдагва “Наадуулдаа зөвшөөрлийг нь өг” гэж хэлж байж Оюу толгойн баяжуулах үйлдвэр ашиглалтад орсон түүхтэй. Оюу толгой тойрсон ихэнх улстөржилтийг нэг иймэрхүү шог гэмээр тайлбар түүх дагалддаг.

УИХ-аас томилсон ажлын хэсэг Дубайн гэрээг шалгаад гаргасан урт дүгнэлт бий. Тэр дүгнэлтэд 2022-2055 он хүртэл ажиллахад төслөөс орох нийт орлого 30 гаруй тэрбум ам.доллар гэсэн тооцоо бий. Жилд 3-4 тэрбум ам.долларын орлого олох төсөл гээд бодохоор андуу тооцоо гэж эдийн засагчид хэлж байна. Өөрсдийнхөө бодож гаргасан 33 тэрбум ам.долларын 30 хувь нь Монголд, 70 хувь нь нөгөө талд үлдэнэ гэж дүгнээд байгаа. Мөн л алдсан тооцоо. Энгийн нэг тооцоо хийж үзье. Уншигчдад хялбар байлгах үүднээс алтыг хасъя. Оюу толгой одоогоор жилд 130 орчим мянган тонн зэс (баяжмал дахь металлаар) үйлдвэрлэж байна. Зэсийн үнийг 6000 ам.доллараар таамаглавал 800 орчим сая ам.доллар болно. Зөвхөн ил уурхайгаар явбал 2055 он хүргэх боломжгүй. Харин далд уурхай ашиглалтад орвол зэсийн гарц 500 мянган тонн болж өснө. Үнийг мөн адил 6000 ам.доллараар тооцвол жилд зөвхөн зэсээс гурван тэрбум ам.доллар олно. Ингээд тооцохоор 2022 оноос 2055 он хүртэл төслийн нийт мөнгөн урсгал дор хаяж 100 тэрбум ам доллар гэсэн аварга тоо гарч байна. УИХ-ын ажлын хэсэг яаж тооцохоороо 30 гаруй тэрбум ам.доллар гэсэн тоо гаргасан юм бүү мэд. Аль нэг гишүүн, эсвэл ямар нэг ажлын хэсгийн хэсэг гишүүн энгийн тооцоо хийж чадахгүй алдсан байж болно. Гэхдээ үүний цаана монгол төрийн нэр хүнд гэж бийг хаа хаанаа бодох л учиртай.

Үүний оронд өгөөжөө яг ингэж нэмэгдүүлье гэх мэт ажил хэрэгч яриа хэлэлцээ өрнүүлбэл бид ядах нь аа л дэлхийд зөв харагдана. Тэгэхгүйгээр өөрсдийнхөө буруу, алдааг хөрөнгө оруулагч руу нялзаагаад суухаар гадныханд зэрлэгүүд, оркууд гэж харагдаад байна. Эцэст нь нэг зүйлийг онцлоход орчин үед ардчилсан төрийг таван зүйлээр хэмждэг болсон гэх судлаачдын тайлбар бий. Өмнө нь яаж ийгээд санал авчих, тэгээд дахин хуваарилалт хий, тэр л төр гэсэн ойлголт давамгайлж байсан бол өнөө цагт ардчилсан төрт улсуудын тухайд гурван функц нэмэгдчихэж. Ардчилсан төрт улсууд бизнесийнхээ хувьд гадагшаа эрсдэлгүй харагдахыг хүсдэг болсон гэнэ . Энэ сонирхол Хятад, Англи алинд нь ч тод анзаарагддаг. Хоёр дахь нь өрсөлдөх чадварын уралдаан. Хонконг, Швейцарь, Сингапур, АНУ урд хойноо орж өрсөлдөж байна. Өрсөлдөх чадвараараа урагшилж буй хамгийн том жишээ бол Энэтхэг. Бизнес эрхлэх индексээрээ 2014 онд 144 дүгээрт орж байсан Энэтхэг өнгөрсөн жил 77-д жагссан. Энэ дөрвөн жилийн хугацаанд гадаадын шууд хөрөнгө оруулалтынхаа хэмжээг гурав дахин өсгөсөн байдаг. Бизнесийн зөвшөөрөлтэй холбоотой 1000 хуулиа хүчингүй болгосон энэ улсын эдийн засгийн өсөлт нь Хятадын дээр гараад ирчихсэн. Хэдхэн жилийн дараа дэлхийд тавд орно гэж амбицалж байна. Өнөөдөр 11-т жагсч яваа улсын хувьд маш том амбиц. Социалист бюрократ төртэй гэгддэг улс ингэж шинэчлэгдэж байгаа нь өрсөлдөх чадварын уралдаан хэр эрчээ авсаны маш тод жишээ. Ардчилсан төрийн гурав дахь огцом өөрчлөлт нь хөрөнгө оруулалт татахын төлөөх өрсөлдөөн. Хамгийн том жишээ нь дэлхийн худалдааны дайны. Трамп Хятадад байгаа хөрөнгө оруулалтаа өөр рүүгээ буцаах гэж худалдааны дайны эрчийг чангалсаар суугаа. Английн Европын холбооноос гарах гээд байгаа нь ч ийм учиртай. Европын холбооны хүнд суртал их байна гэсэн шалтгаан л энэ бүхний цаана бий. Англи “Европын холбооноос гараад нэгдүгээрт цагаачдын асуудал дээр хатуу бодлого явуулъя, хоёрдугаарт Америк шиг либерал бодлогоор урагшилъя” гэж байгаа нь сүүлийн үед өрнөж буй үйл явдлуудаас төвөггүй харагддаг.

Байгалийн баялаггүй Сингапур нийгмийн даатгал, эрүүл мэндийн даатгалаас төвлөрсөн их мөнгөний урсгалаа иргэдээ орон сууцжуулахад чиглүүлж , үл хөдлөхийн салбар дээрээ өндийчихлөө. Манай улсын хувьд байгалийн баялагтай , баялгийг нь өндөр үнээр авах Хятад гэж “өлсгөлөн” зах зээл ердөө хажууханд байна. Сингапурын мөнгө хийх суурь үл хөдлөх бол биднийх баялгаа хажуухны аварга зах зээлдээ үнэ хүргэж бусад салбараа өндийлгөх. Баялгаа үнэд хүргэхийн тулд энэ салбарт хэрэгжиж байгаа хамгийн том, цорын ганц төслөө л улстөржүүлмээргүй байгаа юм даа.

Ц.Баасансүрэн 

Эх сурвалж: Өдрийн сонин


URL:

Нэр: jordan retro Огноо: 7 November 2019

I am only commenting to make you understand of the notable discovery my child went through checking your webblog. She even learned many details, with the inclusion of what it’s like to possess an excellent coaching character to make a number of people effortlessly grasp several advanced subject matter. You undoubtedly exceeded visitors’ expectations. Thank you for imparting these beneficial, trustworthy, revealing and also easy guidance on this topic to Julie.
jordan retro http://www.retro-jordans.us.com

Нэр: Natural Soap Огноо: 8 November 2019

Here is a great Weblog You may Come across Exciting that we Encourage You

Нэр: bullet and egg vibrator Огноо: 8 November 2019

just beneath, are quite a few entirely not connected websites to ours, on the other hand, they may be certainly worth going over

Нэр: vegan recipes Огноо: 8 November 2019

Its like you read my mind! You appear to know so much about this, like you wrote the book in it or something. I think that you can do with a few pics to drive the message home a little bit, but other than that, this is magnificent blog. An excellent read. I’ll definitely be back.

Нэр: fashion designer Огноо: 8 November 2019

Lovely site! I am loving it!! Will be back later to read some more. I am bookmarking your feeds also

Нэр: Donovan Огноо: 8 November 2019

check beneath, are some totally unrelated web sites to ours, even so, they are most trustworthy sources that we use

Нэр: christian louboutin shoes Огноо: 9 November 2019

I not to mention my guys appeared to be digesting the great ideas on your website and all of a sudden got an awful feeling I had not thanked the web blog owner for those strategies. All of the men were so passionate to learn all of them and have in truth been making the most of them. Thanks for actually being so accommodating and then for opting for such important guides millions of individuals are really wanting to learn about. My sincere regret for not expressing appreciation to sooner.
christian louboutin shoes http://www.louboutinshoes.uk

Нэр: realistic classic vibrator Огноо: 9 November 2019

below you

Нэр: 토토웹 Огноо: 9 November 2019

Here is a superb Weblog You may Uncover Intriguing that we Encourage You

Нэр: off white Огноо: 10 November 2019

My husband and i have been so happy Michael managed to carry out his researching out of the precious recommendations he came across from your site. It is now and again perplexing just to always be giving out methods which usually some people may have been selling. And now we remember we have the writer to thank for this. The main explanations you have made, the straightforward site menu, the friendships you help foster – it is everything amazing, and it’s aiding our son in addition to us reason why the matter is brilliant, and that is rather important. Thanks for the whole lot!
off white http://www.offwhite.us.com

Нэр: blue wine south africa Огноо: 10 November 2019

check beneath, are some completely unrelated web-sites to ours, having said that, they are most trustworthy sources that we use

Нэр: soccer Огноо: 10 November 2019

Thanks for the sensible critique. Me and my neighbor were just preparing to do a little research on this. We got a grab a book from our local library but I think I learned more from this post. I am very glad to see such great info being shared freely out there.

Нэр: Buy fake google reviews Огноо: 10 November 2019

Here are a few of the web sites we suggest for our visitors

Нэр: recreation programs Огноо: 11 November 2019

What i don’t understood is actually how you are not actually a lot more smartly-favored than you may be right now. You’re very intelligent. You realize therefore significantly in terms of this matter, made me individually consider it from so many numerous angles. Its like men and women aren’t interested unless it is one thing to accomplish with Girl gaga! Your individual stuffs excellent. At all times care for it up!

Нэр: automotive solutions Огноо: 11 November 2019

Wonderful work! That is the type of information that are supposed to be shared across the internet. Disgrace on the seek engines for no longer positioning this submit upper! Come on over and consult with my web site . Thanks =)

Нэр: jordan 12 Огноо: 11 November 2019

I have to express some appreciation to the writer just for bailing me out of such a circumstance. After scouting through the the net and finding techniques which were not powerful, I thought my entire life was over. Being alive without the presence of solutions to the problems you have sorted out as a result of the guideline is a crucial case, and ones that might have negatively damaged my entire career if I hadn’t encountered the website. Your personal know-how and kindness in maneuvering all areas was invaluable. I’m not sure what I would’ve done if I had not come across such a step like this. I can now look forward to my future. Thanks very much for the professional and amazing guide. I won’t think twice to propose your web blog to anybody who requires guide on this subject.
jordan 12 http://www.jordan12.us.com

Нэр: longchamp Огноо: 11 November 2019

I want to show my affection for your generosity giving support to those who really want assistance with this particular topic. Your very own commitment to getting the message along was incredibly useful and have in most cases empowered others much like me to attain their targets. The informative tips and hints denotes so much a person like me and especially to my fellow workers. Thanks a lot; from all of us.
longchamp http://www.longchampshandbags.us

Нэр: american fashion Огноо: 11 November 2019

I truly appreciate this post. I have been looking all over for this! Thank goodness I found it on Bing. You’ve made my day! Thank you again

Нэр: 우리카지노 Огноо: 12 November 2019

just beneath, are quite a few totally not related sites to ours, even so, they are surely worth going over

Нэр: nike air max Огноо: 12 November 2019

I wish to express appreciation to this writer just for bailing me out of this issue. Just after looking throughout the the web and getting basics which are not beneficial, I believed my life was well over. Being alive without the approaches to the difficulties you have sorted out through your good guideline is a critical case, as well as ones which could have badly damaged my career if I hadn’t noticed the blog. Your main expertise and kindness in controlling every aspect was crucial. I’m not sure what I would’ve done if I hadn’t come across such a solution like this. I’m able to now relish my future. Thanks for your time so much for this reliable and results-oriented guide. I will not hesitate to propose your site to any individual who requires direction about this subject.
nike air max http://www.nike-airmax2017.us.com

Нэр: airline tickets Огноо: 12 November 2019

here are some hyperlinks to sites that we link to because we consider they may be worth visiting

Нэр: luxury vibrators Огноо: 12 November 2019

Here is a great Weblog You might Uncover Fascinating that we Encourage You

Нэр: off white clothing Огноо: 13 November 2019

I intended to put you the little observation to help thank you again on the remarkable tips you’ve documented on this page. This has been open-handed with people like you to allow extensively all that a lot of folks might have offered for sale for an electronic book to earn some cash for themselves, most notably given that you might have done it in the event you decided. The tricks as well acted to be a fantastic way to realize that other people have a similar dream the same as mine to grasp a whole lot more in regard to this problem. I know there are thousands of more fun periods up front for folks who see your site.
off white clothing http://www.offwhitehoodie.us.com

Нэр: health magazine Огноо: 13 November 2019

It is actually a nice and useful piece of information. I am happy that you just shared this helpful info with us. Please keep us informed like this. Thank you for sharing.

Нэр: fashion week Огноо: 13 November 2019

Hello, you used to write great, but the last few posts have been kinda boring¡K I miss your super writings. Past few posts are just a little bit out of track! come on!

Нэр: renovation Огноо: 13 November 2019

This is very interesting, You’re a very skilled blogger. I’ve joined your rss feed and look forward to seeking more of your wonderful post. Also, I have shared your web site in my social networks!

Нэр: home improvement cast Огноо: 14 November 2019

I have been absent for a while, but now I remember why I used to love this blog. Thank you, I will try and check back more frequently. How frequently you update your site?

Нэр: Cristine Kraeger Огноо: 14 November 2019
Нэр: personal investment Огноо: 14 November 2019

I savour, cause I discovered exactly what I used to be taking a look for. You’ve ended my 4 day long hunt! God Bless you man. Have a nice day. Bye

Нэр: FPS adventure games Огноо: 14 November 2019

Magnificent goods from you, man. I’ve understand your stuff previous to and you’re just extremely excellent. I actually like what you have acquired here, really like what you’re saying and the way in which you say it. You make it entertaining and you still care for to keep it smart. I cant wait to read much more from you. This is really a great web site.

Нэр: adam and eve dildo Огноо: 15 November 2019

one of our visitors a short while ago suggested the following website

Нэр: uk package forwarder Огноо: 15 November 2019

Wonderful story, reckoned we could combine some unrelated data, nevertheless actually really worth taking a look, whoa did one particular find out about Mid East has got a lot more problerms too

Нэр: CBD oil for arthritis Огноо: 15 November 2019

check beneath, are some completely unrelated sites to ours, nevertheless, they’re most trustworthy sources that we use

Нэр: News Огноо: 15 November 2019

Very interesting points you have mentioned , regards for putting up. “The biggest fool may come out with a bit of sense when you least expect it.” by Eden Phillpotts.

Нэр: netbook product Огноо: 16 November 2019

Normally I don’t read post on blogs, but I would like to say that this write-up very forced me to take a look at and do so! Your writing style has been amazed me. Thank you, very nice article.

Нэр: laptop product Огноо: 16 November 2019

I must express my thanks to this writer just for bailing me out of this type of issue. Right after surfing through the world-wide-web and obtaining notions which are not beneficial, I believed my life was well over. Existing devoid of the strategies to the problems you’ve fixed by way of your article is a serious case, and those that could have badly damaged my career if I hadn’t noticed your web site. Your main knowledge and kindness in dealing with every aspect was excellent. I don’t know what I would’ve done if I hadn’t come across such a thing like this. I am able to at this time look ahead to my future. Thanks for your time very much for this high quality and effective help. I won’t think twice to suggest your blog post to any individual who needs assistance about this problem.

Нэр: Business People Огноо: 16 November 2019

Fantastic goods from you, man. I’ve understand your stuff previous to and you are just extremely fantastic. I really like what you’ve acquired here, certainly like what you are saying and the way in which you say it. You make it enjoyable and you still care for to keep it smart. I cant wait to read far more from you. This is actually a terrific website.

Нэр: fashion designer Огноо: 16 November 2019

I’m extremely impressed with your writing skills and also with the layout on your weblog. Is this a paid theme or did you customize it yourself? Anyway keep up the excellent quality writing, it is rare to see a great blog like this one today..

Нэр: News Огноо: 17 November 2019

My brother recommended I might like this blog. He was entirely right. This post truly made my day. You can not imagine just how much time I had spent for this information! Thanks!

Нэр: SEO Огноо: 17 November 2019

I’ve learn a few good stuff here. Definitely worth bookmarking for revisiting. I surprise how a lot attempt you set to create this sort of wonderful informative website.

Нэр: Travel Огноо: 17 November 2019

I will right away grasp your rss as I can not in finding your e-mail subscription link or newsletter service. Do you have any? Kindly allow me recognize in order that I could subscribe. Thanks.

Нэр: Pets Огноо: 18 November 2019

Excellent read, I just passed this onto a friend who was doing a little research on that. And he just bought me lunch as I found it for him smile So let me rephrase that: Thank you for lunch! “A thing is not necessarily true because a man dies for it.” by Oscar Fingall O’Flahertie Wills Wilde.

Нэр: realistic dildo review Огноо: 18 November 2019

Here are a number of the internet sites we recommend for our visitors

Нэр: ebay.in coupon Огноо: 18 November 2019

check below, are some totally unrelated web sites to ours, even so, they may be most trustworthy sources that we use

Нэр: science and technology Огноо: 19 November 2019

I as well as my guys have already been taking note of the good solutions found on the blog then at once came up with an awful suspicion I had not expressed respect to the web site owner for them. All of the men became very interested to learn all of them and have very much been tapping into those things. I appreciate you for genuinely very accommodating as well as for choosing varieties of incredible areas millions of individuals are really desperate to know about. My honest regret for not expressing appreciation to you sooner.

Нэр: Fitness Огноо: 19 November 2019

of course like your web site but you need to test the spelling on quite a few of your posts. Many of them are rife with spelling problems and I in finding it very troublesome to tell the reality on the other hand I will surely come back again.

Нэр: seo hk Огноо: 20 November 2019

The data talked about in the post are several of the most effective accessible

Нэр: realistic dongs Огноо: 20 November 2019

below you

Нэр: Grey Cup Watch Here Огноо: 20 November 2019

Here is a superb Blog You might Obtain Fascinating that we Encourage You

Нэр: Animals Огноо: 20 November 2019

You are my breathing in, I have few blogs and very sporadically run out from brand :) . “‘Tis the most tender part of love, each other to forgive.” by John Sheffield.

Нэр: Fashion Огноо: 21 November 2019

Thank you, I have recently been searching for info approximately this topic for ages and yours is the greatest I’ve came upon so far. However, what concerning the bottom line? Are you certain about the source?

Нэр: Travels Огноо: 21 November 2019

I’ll immediately clutch your rss as I can not find your email subscription hyperlink or e-newsletter service. Do you have any? Please permit me recognize in order that I may subscribe. Thanks.

Нэр: Fashion Show Огноо: 22 November 2019

You have observed very interesting points! ps decent web site.

Нэр: best cbd oil for pain Огноо: 23 November 2019

very couple of internet sites that take place to become in depth beneath, from our point of view are undoubtedly nicely really worth checking out

Нэр: best cbd oil for pain Огноо: 24 November 2019

below you

Нэр: Home Improvement Огноо: 24 November 2019

Hi, Neat post. There is an issue along with your web site in web explorer, may test this… IE nonetheless is the marketplace leader and a big element of other folks will omit your fantastic writing because of this problem.

Нэр: yeezy shoes Огноо: 25 November 2019

Can I simply say what a reduction to seek out someone who truly knows what theyre speaking about on the internet. You positively know the right way to deliver a difficulty to light and make it important. Extra folks have to learn this and perceive this side of the story. I cant imagine youre no more popular since you definitely have the gift.
yeezy shoes http://www.shoesyeezy.us

Нэр: Home Improvement Огноо: 25 November 2019

hi!,I like your writing very much! proportion we keep in touch more about your article on AOL? I need an expert on this area to resolve my problem. May be that is you! Having a look ahead to see you.

Нэр: News Огноо: 26 November 2019

I’ll right away take hold of your rss feed as I can’t find your e-mail subscription hyperlink or e-newsletter service. Do you have any? Please permit me recognise so that I could subscribe. Thanks.

Нэр: Health Огноо: 26 November 2019

Thank you for sharing excellent informations. Your website is so cool. I am impressed by the details that you have on this website. It reveals how nicely you perceive this subject. Bookmarked this website page, will come back for extra articles. You, my friend, ROCK! I found simply the information I already searched all over the place and simply could not come across. What a great web-site.

Нэр: Travel Огноо: 27 November 2019

I view something genuinely interesting about your web site so I saved to my bookmarks .

Нэр: News Огноо: 28 November 2019

I gotta bookmark this website it seems very helpful very helpful

Нэр: Home Design Огноо: 28 November 2019

Usually I don’t read post on blogs, however I would like to say that this write-up very compelled me to check out and do so! Your writing taste has been amazed me. Thanks, very nice post.

Нэр: michael kors uk Огноо: 29 November 2019

That is the right blog for anyone who wants to search out out about this topic. You realize a lot its almost hard to argue with you (not that I truly would need匟aHa). You definitely put a new spin on a subject thats been written about for years. Nice stuff, just nice!
michael kors uk http://www.michael-kors-handbags.org.uk

Нэр: Internet Marketing Огноо: 30 November 2019

Just wanna input that you have a very nice site, I the pattern it actually stands out.

Нэр: Designer Огноо: 30 November 2019

It is actually a nice and helpful piece of info. I’m satisfied that you simply shared this useful info with us. Please keep us up to date like this. Thanks for sharing.

Нэр: Designer Огноо: 30 November 2019

Only wanna comment on few general things, The website design and style is perfect, the subject matter is really wonderful : D.

Нэр: Internet Marketing Огноо: 1 December 2019

Somebody necessarily lend a hand to make severely posts I would state. This is the very first time I frequented your website page and up to now? I surprised with the analysis you made to create this particular put up incredible. Fantastic task!

Нэр: jordan sneakers Огноо: 2 December 2019

WONDERFUL Post.thanks for share..extra wait .. ?
jordan sneakers http://www.jordanssneakers.us.com

Нэр: Home Improvement Огноо: 2 December 2019

Only wanna comment on few general things, The website layout is perfect, the content material is very good : D.

Нэр: Home Decor Огноо: 2 December 2019

Thank you for sharing excellent informations. Your web site is so cool. I’m impressed by the details that you have on this site. It reveals how nicely you understand this subject. Bookmarked this web page, will come back for more articles. You, my friend, ROCK! I found just the information I already searched everywhere and just could not come across. What a great web-site.

Нэр: News Огноо: 3 December 2019

Normally I do not read post on blogs, but I would like to say that this write-up very pressured me to check out and do it! Your writing style has been surprised me. Thank you, quite great article.

Нэр: fila shoes Огноо: 5 December 2019

Can I simply say what a aid to find somebody who truly is aware of what theyre speaking about on the internet. You positively know tips on how to convey a difficulty to mild and make it important. Extra folks have to learn this and perceive this facet of the story. I cant believe youre not more well-liked since you definitely have the gift.
fila shoes http://www.filashoes.org

Нэр: Designer Огноо: 6 December 2019

Nice blog here! Also your web site loads up fast! What host are you using? Can I get your affiliate link to your host? I wish my site loaded up as fast as yours lol

Нэр: Health Огноо: 8 December 2019

Some genuinely nice and utilitarian info on this internet site, besides I believe the layout contains great features.

Нэр: Diet Огноо: 8 December 2019

I’ll immediately take hold of your rss as I can’t to find your email subscription hyperlink or e-newsletter service. Do you’ve any? Kindly allow me recognise in order that I could subscribe. Thanks.

Нэр: Home Design Огноо: 8 December 2019

I precisely had to thank you so much again. I do not know the things that I could possibly have implemented without these recommendations contributed by you over such situation. It had become a real scary matter in my position, nevertheless taking note of your skilled style you handled that made me to jump for happiness. I am happy for the support and as well , hope that you find out what a great job that you’re doing instructing many people via your websites. I know that you haven’t met all of us.

Сэтгэгдэл бичих

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд FACT.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдлыг 9318-5050 утсаар хүлээн авна.